ΣιαΜεν, ΦουΤζιεν

Η πόλη μου είναι παγωμένη σαν τάφος και ξερή σα μουνί μούμιας.

Για άλλη μια φορά κατηφορίζω για να μαλακώσω το δέρμα μου: η Σιαμέν βρίσκεται στο νότο, ένα κομμάτι ξεκολημένο από την ακτογραμμή της Κίνας, με την Ταιβάν απέναντι. Το λιμάνι ήταν μια από τις πέντε οικονομικές ζώνες που άνοιξε ο Ντενγκ Σιάο Πινγκ κι η πόλη γέμισε ψηλά χτίρια και χρήμα. Κανένας ταξιτζής ή σερβιτόρος δεν είναι ντόπιος, όλη η χειροναξία συμβαίνει από τύπους που κατηφόρισαν από το Χαρμπίν ή το Χεμπέι. Άλλη μια πόλη επήλυδων, εγχώριων νομάδων κι αμφίβολου γούστου. Τη σώνει όμως το κλίμα, υποθετικά υποτροπικό, στην πραγματικότητα βροχερό και άθλιο τις μέρες που την περιδιαβαίνω, σα να έφυγε ένα από τα νησιά των Εβρίδων από τη θέση του και να προσάραξε στρατηγικά στην Κίνα. Κάποτε οι Κινέζοι του Φουτζιέν, μαζώνωνταν από τους ξένους ή την ανάγκη και ξενιτεύονταν για να φτιάξουν τη ζωή τους και τις φυτείες των άλλων, στη Σιγκαπούρη, τη Μαλαισία, τη Σουμάτρα – μεγάλο τμήμα της κινέζικης διασποράς βαστά απαυτή την επαρχία.

Όλη η περιοχή είχε παραχωρηθεί το 19^ο αιώνα στους αποικιοκράτες, αντίδωρο κάποιου πολέμου είτε με κανόνια, είτε με όπιο. Στο νησάκι του ΓκουΛανγκΓιού, οι δυτικές δυνάμεις έφτιαξαν βίλλες για να στεγάσουν τους προξένους τους, και γραφεία για τον τηλέγραφό τους και κήπους για το βρετανικό τους συμβούλιο: τιγκαρισμένο με θόλους και κολώνες δυτικού τύπου, αέρα και φοίνικες νότιου, με την ισπανική εκκλησία κατάλευκη δίπλα στο γιαπώνικο προξενείο, το ΓκουΛανγκΓιού είναι ένα μυστήριο μέρος, μια νησιώτικη Καντάθ που ξέφυγε από την πολιτιστική επανάσταση και κράτησε την αριστοκρατική παρακμή μιας ιστορίας του Πόε. Απέναντι από την παλιά σχολή θεατρικών σπουδών, η βίλλα ενός πλούσιου κινέζου που γύρισε από τις Φιλιπίνες ή την Ινδονησία στεγάζει ένα εντυπωσιακό μουσείο – κλασικά άδειο από εκθέματα, θεματικά γεμάτο με επεξηγηματικές αφίσες – και καλύπτει όλη την ευρωπαϊκή κληρονομιά της νησίδας.

Στο ισόγειο έχει παράσταση – σινικό κουκλοθέατρο παραδοσιακού τύπου. Μια μπερδεμένη ιστορία σχετικά με μια ηρωική επιχείρηση διάσωσης, όπου μια ομάδα γενναίων παριστάνει τους τσιρκολάνους για να μπει μέσα στην πόλη, όπου ένας δικός τους κρατείται άδικα. Πρώτα πρέπει να περάσουν από τον φρουρό της κεντρικής πύλης, ο οποίος μπορεί να είναι ή να μην είναι υπεύθυνος για την άδικη φυλάκιση, και ο οποίος κάθεται σε μια ψάθινη καρέκλα, φορά αριστοκρατικά ενδύματα και καπνίζει μια μακρουλή πίπα. Οι γενναίοι τον μπερδεύουν με την ακροβατική τους παράσταση, χορεύοντας και στηρίζοντας πιάτα σε στυλιάρια και στο κεφάλι τους και πάνω που αυτός χαλαρώνει και χειροκροτά, κάποιος τον τοξεύει και τον σκοτώνει. Τέλος, υποκλίσεις, χειροκροτήματα για τα ευλύγιστα δάχτυλα.

Έχει αρχίσει βροχή, τσαλαβουτάω, πάω στην άδεια παραλία, μουσκεμένη άμμος κι ουρανός, ανηφορίζω και πάλι και πάω στο μουσείο με τα πιάνα. Το νησάκι έχει ίσως τη μεγαλύτερη πυκνότητα πιάνων στην ανατολική ασία, 600 για 10000 κατοίκους. Στο μουσείο, χορηγεία κάποιου πλούσιου και σχεδόν ανώνυμου συλλέχτη, αραδιάζονται 96 πιάνα και πιανόλες σε μια ευρύχωρη και μινιμαλιστική βίλλα, παρκέ, τζαμαρίες και πίνακες στους τοίχους, σούμπερτ και μπαχ και μπιζέ και η κινέζα που σφουγγαρίζει, απαγορεύονται, λέει, οι φωτογραφίες. Εξοργίζομαι με αυτή την εκδήλωση παραλογισμού και κακοτοποθετημένου σεβασμού: για πιάνα μιλάμε, όχι για το χρυσό αρχίδι του Κουμφούκιου. Ξαναβγαίνω στη βροχή, περνάω από τη βάση του ψηλότερου βράχου και αγοράζω 4 κουτιά ντόπια σνακς, κεκάκια με σουσάμι, γιαμ, γλυκοπατάτα και συναφείς αηδίες. Κοντά στην προβλήτα περνάω έναν τοίχο με αρχαιοελληνικό ανάγλυφο και το καφέ ντε μαρόν, εξαιρετικά άτοπο κι ανεπίκαιρο με βιβλία τέχνης, καπουτσίνους κι ένα πέτρινο γουρούνι να στηρίζει την εξώπορτα κι ως αποχαιρετηστήριο θέαμα, ένας ξέμπαρκος ποζάρει κάτω από ένα πελώριο, σιδερένιο χταπόδι. Ξαναπέρνω το φέρρυ κι επιστρέφω στη Σιαμέν, στεγνώνω στο ξενοδοχείο και ξαναπηγαίνω για φαί, χάκκα και χοιρινό λίπος και ντόπια μπύρα και χλιαροκάτουρο τσάι.

Το φρούριο του ΧουΛιΣάν εντάσσεται σε μια μακριά σειρά παράχτιων οχυρωματικών έργων του ύστερου 19ου αιώνα, σαν κι αυτά του Μακάο ή της Σεντόζας, προσπάθειες των Τσινγκ, των Γερμανών, των Πορτουγκέζων, του αγγλικού θρόνου ή της ένδοξης Βρετανικής Εταιρείας των Ανατολικών Ινδιών να προστατέψουν τις υπεράκτιες κτήσεις τους – πρώτα ο ένας απ’τον άλλο, ύστερα από τον ογκούμενο γιαπώνικο μιλιταρισμό. Πάνω στο φρούριο δεσπόζει το Κανόνι του Κρουππ, ένα χτήνος που φτήνει βλήματα 280 χιλιοστών (το φρούριο διατηρεί ακόμα 28 βλήματα) και που παραμένει το μεγαλύτερο κανόνι που βρίσκεται ακόμα στην αρχική του τοποθεσία και το πλέον γιγάντιο παράχτιο κανόνι του χίλια οχτακόσια κάτι. Αφού θαυμάζω και φωτογραφίζω, πάω παραδίπλα όπου ένας απίθανος τύπος έχει στήσει ψιλικατζίδικη μπίζνα και παράλληλα έχει ένα κανόνι που ρίχνει μπάλλες του τέννις σε ένα διχτάκι απέναντι – στοχεύεις και χτυπάς κοκόρια από χαρτόνι. Πληρώνω, ρίχνω δυο μπάλες, δεν σκοπεύω καλά, ξεφεύγουν ψηλά τα μπαλάκια, άθικτα τα χαρτονένια κοκκόρια, κατεβαίνω και πάω να τσεκάρω τους θαλάμους της παλιάς φρουράς.

Τα φλάμπουρο ανεμίζει εφετζίδικα στις πολεμίστρες και φεύγω για να δω το βοτανικό κήπο. Περνάω τις λίμνες και τα κιόσκια, το γυμνόστηθο άγαλμα στο νερό, παριστάνω πως διαβάζω καρτελάκια πινεζωμένα στα δέντρα, χρονολογίες και λατινικά ονόματα κι ανηφορίζω προς το μοναστήρι. Ακούγονται ψαλμωδίες καθώς περνώ κάτω από πέτρες και τσεκάρω σπηλιές και μέχρι να φτάσω στα θερμοκήπια και τους κάκτους έχει βάλει κρύο. Φεύγω, πάω για καφέ και κοτόπουλο, θυμάμαι να πάρω εμφιαλωμένο νερό. Δε θα ξυπνήσω πάλι στη μέση της νύχτας να κοιτάζω φρούτα που μπαγιατεύουν διακοσμητικά δίπλα στα παράθυρα.

Η Φελίσια Τανγκ πεθαίνει

Σε μια προηγούμενη ζωή πήγαινα στο Σαν Μπερναντίνο περνώντας από το ράντσο του Γουίλιαμ Μονρό. Πριν έρθουν τα βαγόνια της Σάουθερν Πασίφικ, πριν έρθει η καταραμένη απαγόρεψη του 1919, πριν αθροιστούν τα 240 εκτάρια της Μονρόβια σαυτά της Σάντα Μόνικα και της Πασαντίνα και φτιαχτεί η κομητεία του Λος Άντζελες. Τον ίδιο ήλιο είχε τότε, έβλεπες λιγοστούς ινδιάνους και άκουγες ιστορίες βετεράνων της μεξικάνικης επανάστασης - κάποιοι γέροι θυμούνταν ιστορίες ακόμα παλιότερες, από τον καιρό των Ισπανών.

Δεν ξέρω πως να ξεκινήσω τον επικήδειο, ακούω Μονρόβια και σκέφτομαι τη Φελίσια Τανγκ νεκρή, βασανισμένη και πνιγμένη, σκέφτομαι ένα φόνο που είναι κάτι παραπάνω από έγκλημα. Περνάνε στο νου μου διάφορα μοτίβα, ο ήλιος, η θρησκεία, το σεξ, όλοι οι άξονες πάνω στους οποίους κινήθηκε η ζωή της Φελίσιας και του Μπράιν Λη.

Από τη Σιγκαπούρη στο Περθ κι από κει στη Μονρόβια. Από το καθολικό σχολείο θηλέων σε γυμνές φωτογραφίσεις και στα ημερολόγια του πλέυ μπόυ. Τα φουσκωμένα βυζιά και το ξυρισμένο μουνί ήσαν εμβληματικά του Λος Άντζελες στα 90'ς, της εποχής του μπέιγουτς: ασιατικά λαγουδάκια σε λάγνες πόζες, υπό το Zeitgeist της Πάμελα Άντερσον. Ον λάιν πόκερ, υποθήκες και δάνεια σε προσπάθεια απεγκλώβισης, απεγκλώβισης από τι; Από την υποψία ότι σε εποχή ιντερνετικού ανταγωνισμού θα έπρεπε να περάσει στο χαρντκόρ; Ή μήπως προσπάθεια για συμμετοχή σε μέινστρημ ταινίες, πέρα από κάμεο σε κωμωδίες τύπου αμέρικαν πάι και ρολάκια δίπλα στον Τζάκι Τσαν;

κι ο Μπράιαν Λη Ραντόουν χαράζει τη δική του σουρρεαλιστική πορεία, παπάς κι απόφοιτος θεολογίας, περιζήτητος εργένης σε ριάλιτι, εραστής από τον Απρίλιο και το Βέγκας. Τι τον τράβηξε στη Φελίσια, κίτρινος πυρετός, το σύνδρομο του λευκού ιππότη, η λαχτάρα να ξεπεράσει το παρελθόν του, το σελέμπριτυ σαμπ-κάλτσιουρ που μολύνει όλη την κοιλάδα, ή μήπως η αγνή, ανόθευτη φαντασίωση να γαμήσει το κορίτσι του ιλλουστρασιόν σέντερφολντ, να μετατρέψει την αυνανιστική πρώτη ύλη σε καθημερινότητα; Ίσως τίποτα απόλα αυτά, μπορεί η ιστορία να είναι βαρετή και κοινότοπη όσο όλοι οι έρωτες που μόνο στα μάτια των ερωτευμένων είναι μοναδικοί.

Ενοχή, ζήλεια, ουσίες;

Θλιβερές υποθέσεις, σκάνδαλα που εκτείνονται δυο-τρεις γειτονιές, δημοσιεύματα δίλεπτα, στήλη σε προτελευταία σελίδα εφημερίδας, και μόνο στο ίντερντετ, ως απομεινάρι μνήμης, ως προσθήκη σε κάποιο ψηφιακό αρχείο, κάποια γυμνά, λίγα αφιερώματα στο γιουτουμπ, λίγα περισσότερα κλικ σε κάποια μηχανή αναζήτησης: τίποτα δεν χάνεται, τα πάντα ανασύρονται, όλες οι μικρές τραγωδίες μένουν στην επικαιρότητα κάποιου μυαλού.

Κράμπι, Ταϋλάνδη

Κάθομαι βαθιά, αναπαυτικά, κι η σαραντάρα μου κάνει ρεφλεξόλοτζυ μασάζ στις πατούσες: έχει ένα ξύλινο σκαλιστό ματζαφλάρι και το στροβιλίζει ανάμεσα στα δάχτυλα και πάνω στα πέλματά μου, μια τινάζομαι άβολα, μια ανακουφίζομαι. Έχει στρώσει μια ζεστή κι αφράτη πετσέτα πάνω στο μαγιό μου, ίσως για να μη με λαδώσει απ'τα χέρια της, ίσως για προκαταβολική προστασία από τη θηριώδη στύση που αποχτώ, όταν στηρίζει τους αγκώνες στα μπούτια μου κι αφήνει όλο το βάρος της να πέσει πάνω.

όλα αυτά ακούγονται εξαιρετικά βρώμικα, αλλά δεν είναι. Υπάρχει μια χαλαρότητα στην ατμόσφαιρα - κλείνω τα μάτια, βόμβος από χαμηλόφωνες κουβέντες σε γλώσσα που δεν καταλαβαίνω κι άνεμος από το ανοιχτό παράθυρο να φέρνει μυρωδιές από αντηλιακά, αλατισμένα σώματα και μπαχάρια. Αποφασίζω να διαλογιστώ με τον τρόπο των αράβων, ναδειάσω το μυαλό από σκέψεις κι έγνοιες, το περίφημο καϊφ, που κάποτε έσωνε τα καραβάνια από την τεράστια ανία και φρίκη του ραμπ-αλ-καλί και της σαχάρας. Σχεδόν αποκοιμιέμαι, μακραίνει το απόγεμα και το σώμα μου αρχίζει να ξεχνά το χτεσινό μεθύσι.

Είχα φτάσει νωρίς, έριξα το σάκο στο ριζόρτ και καρφώθηκα στο μπητς μπαρ. Κάποιοι κολυμπούσαν, κάποιοι παίζαν, κάποιοι πουλούσαν μπιχλιμπίδια κι εγώ άρχισα να ξεπαστρεύω μπουκάλια τάϊγκερ με σκοπό κι εκδικητική μανία. Κάποια στιγμή είδα τον φίλο μου να καταφτάνει απτη μεριά της άμμου, σαν υπέρβαρη γοργόνα από το μιντγουέστ, και μου φάνηκε σημαδιακό να βρεθούμε έτσι, χωρίς πλάνο, αυτή τη στιγμή στους τροπικούς. Είκοσι μπύρες αργότερα πήγα για ύπνο, μια λάμπα μου επιτέθηκε από το κομοδίνο, αλλά την τιθάσεψα μέσα στη νύστα μου, υπήρξε ένα μίνι δράμα με κλειδωμένες πόρτες και τη γυναίκα μου και ένα χαμένο βραδινό και την ανησυχία κάποιων άλλων ότι δε θα είμαι σόμπερ ινάφ για το γάμο τους την επόμενη.

συντονίζομαι, ατσάλινη πειθαρχία, νοικιάζω κανό και τραβάω βαθιά. Στριφογυρίζω ανάμεσα σε βράχους, ψήνομαι, κοκινίζουν τα πόδια μου και γυρίζω πίσω. Τελικά έρχεται η ώρα του γάμου, βρίσκονται οι σαμπάνιες και ανακαλύπτω ότι έχω σοβαρή συζήτηση να κάνω με ένα οχτάρι τζιμ μπημ. Βράδυ, παραλία, ανάβουμε φανάρια με χάρτινες καλύπτρες και χάνονται στο σκοτεινό ουρανό, ακουμπισμένος σένα ξεραμένο ξύλο καπνίζω φτηνά κινέζικα τσιγάρα.

Πισίνα. Αραδιασμένες σίνγκα, χαμένος χρόνος - ένα νησί γεμάτο αναρριχητές και χίπηδες και καναδούς συνταξιούχους. Πρωινοί μπουφέδες, γιώτ στανοιχτά, κάμερες στα τραπέζια. Πλατιά χαμόγελα ότι φαίνονται οι μαιμούδες στα δέντρα και μέσα στο βράχο, παλιος σιαμέζικος βωμός γονιμότητας.


Το ταϊλανδέζικο ουίσκι είναι σαν πετρέλαιο με εσάνς από πριονίδια.
Έτσι απαντά ο βούδας στα σκαλισμένα υπερφυσικά γκαβλιά.
Αμήν.

ΤζενγκΤζο, ΧεΝαν

Κατουράς σ υψόμετρο κοιτάζοντας βράχια από χαλαζία κι ασβεστόλιθο. Η ομίχλη έχει αρχίσει να διαλύεται και δεν κάνει κρύο. Οι κινέζοι ρέουν στη στενή ράμπα τρώγοντας και φωτογραφίζοντας και συ θυμάσαι τους μικρούς σαολίν και τις επιδείξεις τους, τα τινάγματα και τα πηδήματα, τα όπλα και τις κινήσεις – τι παπαριές, σκέφτεσαι, γερανοί, βατράχια, μαϊμούδες, αρχίδια. Για μια στιγμή ένας μικρός ναός φωλιασμένος στις πέτρες βαστά την προσοχή σου, έπειτα το βλέμα σου απλώνεται χαμηλά στην κοιλάδα που είναι γκρίζα κάτω από τον φυματικό ήλιο και πάνω που χαλαρώνεις ανεπίτρεπτα, μια ροχάλα σκάει δίπλα σου, ή καπνός από φτηνό τσιγάρο, ή ένα πλαστικό μπουκάλι και συνέρχεσαι. Δεν υπάρχει φύση εδώ, όπως δεν υπάρχει τέχνη. Όλα είναι κουρασμένες ρέπλικες, τα κουρέλια ενός λαού που δε νοιάζεται για τίποτα. Για τα πάντα πληρώνεις είσοδο, για κάθε ματιά εισητήριο. Δεν υπάρχει τίποτα που να μη μπορεί να ξεφτιλιστεί, ακόμα και τα βουνά, διαβρωμένα από σημαιάκια και τελεφερίκ.

Σούπες τίγκα στον κορίανδρο, πρωτοχρονιάτικα βεγγαλικά στους δρόμους, κακοφωτισμένες παγόδες, μπουφέδες ξενοδοχείου, δέντρα σκισμένα στα δυο σα σφεντόνες και φτάνεις στο επαρχειακό μουσείο που έχει επετειακή τζάμπα είσοδο. Οι χωριάτες θαυμάζουν νεολιθικά εργαλεία, χαραγμένες στήλες, μπρούτζινους σεισμογράφους και μικρούς ταφικούς δαίμονες σε ψημένο πηλό. Το μουσείο, η πόλη, η επαρχία, δεν έχουν χαρακτήρα παρά μόνο σε σουρρεάλ ή φιούζιον ξεσπάσματα, ένα κτίριο χωρίς παράθυρα με τα κλιματιστικά να κρέμονται, ένας βουδιστικός ναός αναστηλωμένος πλήρως με μόνο την ξύλινη πινακίδα της εισόδου πανάρχαια, ή ένα μοναστικό νεκροταφείο, ένα δάσος με 220 παγόδες αντί τάφους.

Το ΧεΝαν, μου λένε, είναι η γενέτειρα της Κίνας.

Νεύω κουρασμένα, μια τεχνική που έχω τελειοποιήσει, για να μη λέω Ναι, και για να μην προσβάλλω.

Σεούλ, Ν.Κορέα

Στον πόλεμο της Κορέας η Ελλάδα έστειλε ένα σμήνος μεταφορών κι ένα τάγμα πεζικού. Σε μάχες σε δυο-τρία υψώματα, 186 Έλληνες αφήσανε τα κόκκαλά τους. Πολέμησαν για κάτι, για τα Ηνωμένα Έθνη, για το Μακάρθουρ, για να σταματήσουν την επέλαση του κομμουνισμού στην Ασία, για το δικαίωμα των νότιων να έχουνε κινητά τηλέφωνα, προχωρημένα κομμωτήρια, ιντερνετική τσόντα και ποπ σταρς, για να έχει η Σεούλ ηλεκτρισμό και τραβέλια, αντί για μπρούτζινα αγάλματα του Κιμ Ιλ Σουνγκ και δεκάχρονη φανταρική θητεία. Είναι παράξενο να βλέπεις την ελληνική σημαία ν’ανεμίζει στην είσοδο του πολεμικού μουσείου, τις γυάλινες προθήκες με στολές και λεπτομέρειες, τον οδηγό για το μνημείο στο νότο που σκεπάζει τα οστά των πατριωτών σου. Σε πιάνει ένοχη ανατριχίλα, και ξαναθυμάσαι την αποστρατικοποιημένη ζώνη στον 38ο παράλληλο – ανάμεσα σε σύρματα και νάρκες ένα τέλειο οικοσύστημα δίχως ανθρώπους, γεμάτο με ζώα και φυτά που δεν έχουν απομείνει αλλού στη χερσόνησο. Έριξα κέρματα στα κυάλια όταν μετά από πολλά τσεκ πόιντς άραξε το λεωφορείο και πήρα να κοιτάζω στο παρατηρητήριο του Ντόρα την άλλη μεριά, τη σημαία των βορείων ν’ανεμίζει στο πελώριο κοντάρι της και τα ψεύτικα χωριά πίσω από τη ζώνη – σα σκηνικά για ταινία όπου οι τοίχοι είναι από φελιζόλ, αλλ’από πίσω κρύβονται κανόνια, ραντάρ κι ιδεολογίες.

Μαζί με τους γεμιστήρες βαστούν και τις ελπίδες τους και γιαυτό πριν το παρατηρητήριο, στον τελευταίο σταθμό του τρένου στο Ντορασάν οι γιγαντοθόνες ανακοινώνουν την αναχώρηση του πρώτου συρμού της μέρας για την ΠιονγκΓιάνγκ, στις 07.50. Αλλά όχι σήμερα ή αύριο το πρωί. Ένα πρωινό αργότερα, λίγο ή πολύ αργότερα, μετά από πολλές υπογραφές και ξηλωμένα συρματοπλέγματα, όταν οι δυο στρατονόμοι αφήσουν τις θέσεις δίπλα στην είσοδο και μπορέσουν οι ταξιδιώτες να επικυρώσουν τα εισιτήριά τους και να περάσουνε τη δίφυλλη, τζαμένια πόρτα. Και τότε μπορεί να ξηλωθούν οι σημαίες και οι κατάλογοι και τα χάρτινα λουλούδια από την ξύλινη γέφυρα της ελευθερίας,που μισό αιώνα πριν ανταλλάχθησαν οι πρώτοι αιχμάλωτοι και πέσανε τσακισμένοι στα χέρια των δικών τους.

Ή ακόμα, μπορεί αυτή η ιστορία να τραβήξει πολύ ακόμα, αφού οι νότιοι ακόμα ανακαλύπτουν – είτε σκάβοντας, είτε ακούγοντας λόγια αυτών που αυτομόλησαν – τούνελ παρείσφρυσης κατά μήκος της αποστρατικοποιημένης ζώνης: μπουκάρουν οι στρατιώτες, ανατινάζουν και μπλοκάρουν τις εισόδους και μετά τις φωτίζουνε και τις κάνουνε τουριστικές ατραξιόν. Η μεγαλύτερη απ’αυτές είναι το 3ο τούνελ παρείσφρυσης, όπου και κατέβηκα αφού ήταν μέρος του DMZ tour που πλήρωσα, αλλά πιά έχω ξεχάσει πόσα γουόν μου στοίχισε άλλο ένα μνημείο του πολέμου που δεν τέλειωσε ακόμα. Θυμάμαι ακόμα όμως ότι το πακέτο περιέκλειε και επίσκεψη σε εργαστήριο επεξεργασίας αμεθύστου, όπως και τόσα άλλα στην Ασία.: δες, εδώ τσακισμένα κρανία αιχμαλώτων πολέμου, παραδίπλα πετράδια και καρτποστάλ προς πώληση.

Αλλά αυτά είναι περαστικές ευαισθησίες. Στο ΙτεΓουόν, κοντά στην αμερικάνικη βάση, μαγαζιά με ονόματα όπως star butts και transgender έχουνε τιγκάρει με τη δύση του ήλιου. Λίγα χρόνια πριν θα τιγκάρανε νωρίτερα από τους αμερικάνους εξοδούχους, αλλά τώρα ο αριθμός τους έχει μειωθεί πολύ. Τους τραβήξανε στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν. Αυτοί που απομένουν διακρίνονται από τους τουρίστες και τους άσχετους. Τραβάνε γραμμή γιαυτά που ξέρουνε.

Στο παζάρι του ΝτονγκΝτεΜούν, δίπλα στο παλιό ποδοσφαιρικό γήπεδο που πλέον είναι χώρος στάθμευσης, πίσω από το γήπεδο του μπέιζμπολ, περιφέρομαι και βρίσκω πράματα αφάνταστα, ένα νεκροταφείο αναμνήσεων σε μια παλαβή οξιντεντάλ ρετροσπεκτίβα: βινύλια των σκόρπιονς, βαλσαμωμένα πουλιά, δονητές, μπίλιες, φουσκωτές κούκλες, τζάκετς, εργαλεία και παντελόνια. Κάποιος μου θυμίζει ότι και το παζάρι στο ΝανΝτεΜούν είναι παρόμοιο, αλλά έχω κουραστεί. Θέλω να πιώ.

Το μακαλί μοιάζει με παγωμένη μπιζελόσουπα, η πρώτη ρουφηξιά δε σε πείθει, αλλά με κάθε που γεμίζεις το στόμα σου, μια παράξενη οικειότητα σε κυριεύει, αναμνήσεις της πρώτης μπύρας, νοτισμένα δάχτυλα από την πρώτη γκόμενα και τα ρέστα. Πιάνονται τα γόνατά σου, μουδιάζουν οι πατούσες σου γιατί δεν είσαι συνηθισμένος να κάθεσαι οκλαδόν ή να στηρίζεσαι στα γόνατα κάθε που τρώς και που πίνεις. Τεντώνεσαι, κάνεις τσιγάρο, συνεχίζεις να πίνεις. Βρίσκεσαι αλλού, τραγανίζεις ξεραμένα ψάρια, πίνεις σότζιου από το μπουκάλι. Ρίχνεις το σφηνάκι μέσα στο ποτήρι, το σηκώνεις, κάνεις πρόποση και φωτίζονται ακόμα περισσότερο οι ήδη φουντωμένες ασιάτικες φάτσες απέναντι. Τρεκλίζεις στο δρόμο της επιστροφής, περνάς δυο πυροσβεστικά οχήματα, βλέπεις μαζεμένο κόσμο και χαζεύεις και συ τη μάχη με τη φωτιά. Μια μέρα αργότερα βρίσκεσαι σ'εστιατόριο τσέχικο, αλλά οι σύντροφοί σου παραγγέλνουν καφτερά κορεάτικα και συ σβήνεις ατμούς με μπύρες. Βγαίνοντας παίζεις μ'ένα σκυλί, μπανίζεις πουτάνες, τουρίστες, καραβάνια κι εκπατρισμένα μούτρα. Λες από μέσα σου, όλα τα γαμημένα είναι ίδια και δεν έχουν τελειωμό και τραβάς γραμμή και σβήνεις μια μέρα και μια πόλη ακόμα.


Παλάτι τσανγκντεοκγκουνγκ και δυναστεία τζοσεόν, ασύμμετρα κτίσματα, παρόμοια με τα αντίστοιχα κινέζικα, πολύχρωμες οροφές και το τελευταίο παλάτι της αυτοκράτειρας, που έχει τους τοίχους άβαφους για κάποιο λόγο. Παράθυρα και πόρτες καλυμμένα με σκληρό χαρτί, σε στυλ γιαπώνικο, αμέτρητες επαναλήψεις. Φεύγεις και παίρνεις όρκο, την άλλη φορά να πας βόρεια, στην άλλη μεριά των συνόρων.