Ανόι - όψεις

Ο Καθεδρικός Ναός του Αγίου Ιωσήφ

Το Μαυσωλείο του Χο Τσι Μινχ

Συχνά συλλογίζομαι πως κάνω προσκυνήματα κι εκπληρώνω τάματα, πως κυνηγάω μούμιες και λείψανα και βαλσαμωμένους άντρες. Πόσα χρόνια πέρασαν από τους ξεραμένους μοναχούς της Τσεχίας; Πόσα χρόνια πριν αντίκρυσα δόντια και σκελετούς από φωτισμένους βούδες, πόσα χρόνια από τότε που μέτρησα κρανία σε παγόδες και φωτογραφίες βασανισμένων σ’άδεια χτίσματα; Παράξενες τρικυμίες σπρώχνουν το καράβι μου κι εξοκείλω σε διάφανα φέρετρα.

Είχα δει φωτογραφίες του Χο από μικρός. Θυμάμαι τον αδύνατο άντρα με το φτενό γένι και τα λαστιχένια σανδάλια να κάθεται και να καπνίζει ή να περπατάει δίπλα στον Τζιαπ συζητώντας στρατηγική. Στο Εθνικό Μουσείο στο Ανόι είδα πως έμοιαζε νεότερος, όταν ήταν στην Κομιντέρν και ακόμα πρωτύτερα, όταν μαγείρευε σε παρισινά εστιατόρια.

Μέσα στο μαυσωλείο οι φωτογραφίες απαγορεύονται. Περπάτησα στην πλατφόρμα και τον είδα ξαπλωμένο από δεκαετίες στη γυάλινη προθήκη. Έμοιζε κίτρινος και κέρινος. Οι φρουροί καλούσαν τους επισκέπτες να περπατούν δίχως καθυστέρηση. Στάθηκα ακουμπώντας το κικλίδωμα και μου φώναξαν. Λίγα μέτρα αργότερα – η πλατφόρμα είχα σχήμα πι και το φέρετρο βρισκόταν λίγο χαμηλώτερα στη μέση του δωματίου – στάθηκα και δίπλωσα τα χέρια πίσω από την πλάτη μου. Ένας φρουρός νευρικά μου ξεδίπλωσε τα δάχτυλα. Το πρωτόκολλο υπαγορεύει οι επισκέπτες να προχωρούν με τα χέρια στα πλευρά τους. Κοίταξα το πτώμα για τελευταία φορά και σκέφτηκα, πόσο να ζύγιζε; Ύστερα σκέφτηκα πως έμοιαζε με κούκλα ή θρησκευτικό ειδώλιο. Σφαλιστά μάτια και μια δερμάτινη γραμμή για στόμα. Η παράξενη οντολογία ενός ταριχευμένου ηγέτη, σκέφτηκα και βγήκα. 

Φωτογραφίες απ'το Λανγκάουι

Το Φρούριο του Σαν Πέδρο

Οι στρατιώτες του Λεγκάζπι και μια ομάδα ντόπιων Σεμπουάνων έστησαν τους πασσάλους του πρώτου φρουρίου το 1565. Στα χρόνια που ακολούθησαν οι ξύλινες οχυρώσεις αντικαταστάθηκαν. Στις αρχές του 18^ου αιώνα το φρούριο του Σαν Πέδρο είχε ήδη πάρει τη σημερινή μορφή του.

Η πρόσοψη φέρει το βασιλικό θυρεό του Λεόν και της Καστίλλης. Ο περίβολος κι οι επάλξεις έχουν αναστηλωθεί, μα τα τρία προπύργια παραμένουν ημιερειπωμένα να κοιτάζουν τη θάλασσα. Τα κανόνια λείπουν, μα βρίσκει κανείς την αποθήκη για τα πυρομαχικά και το θάλαμο της φρουράς.

Ο πρωινός αέρας χτυπάει τα δέντρα και το φραντζιπάνι σε μεθάει όπως στέκεσαι αφηρημένος. Συλλογίζεσαι πως αντί για πέτρα, οι μάστορες του 1738 αλλά και της νεότερης αναστύλωσης χρησιμοποίησαν κοραλλιογενείς λίθους. Ο ήλιος ασημώνει τοίχους και χορτάρι όπως περιφέρεσαι και παλέβεις να θυμηθείς πόσες φορές άλλαξε ρόλο το φρούριο του Σαν Πέδρο.

Στα ισπανικά χρόνια το φρούριο προστάτεψε την πόλη και το νησί ολόκληρο από γείτονες εισβολείς και μουσουλμάνους πειρατές. Με την αμερικάνικη νίκη του 1898 πέρασε στα χέρια των Σεμπουάνων επαναστατών. Οι Αμερικάνοι το μετέτρεψαν εκ νέου σε στρατώνα, έπειτα έγινε σχολείο και μετά τη γιαπωνέζικη κατοχή μεταμορφώθηκε σε νοσοκομείο, στρατιωτική βάση, βοτανικό κήπο, δημοτική κλινική και γραφείο για το υπουργείο δημοσίων έργων. Ένας βλαχοδήμαρχος σκέφτηκε να το γκρεμίσει και στη θέση του να στήσει το καινούριο δημαρχείο. Και πριν την τελευταία αναστήλωση, το φρούριο μετατράπηκε για λίγο σε ζωολογικό κήπο. 

Στέκεσαι κι ο ιδρώτας κυλάει στην πλάτη σου. Βλέπεις πηγάδια, αγάλματα της Παρθένου και σκισμένα φλάμπουρα – όλη η ισπανική κληρονομιά σε λίγα τραπέζια και γυάλινες θήκες. Η χαριτωμένη ξεναγός μιλάει αλλά εσύ δεν ακούς. Λίγοι επισκέπτες σκαρφαλώνουν τον προμαχώνα, λίγοι ακόμα μαζεύονται μπροστά στην είσοδο και χαζεύουν τις ζωγραφιές που ιστορούν την ίδρυση του Σέμπου. Ο αέρας κάνει τη σημαία ν’ανεμίσει στο κοντάρι της, αλλά μετανιώνει και χάνεται. Στη μεσημβρινή άπνοια το πανί χαμηλώνει υπάκουα και μένει να κυτάζει ακίνητο τη γη.