ΞΥΛΟΚΟΠΟΣ

Σαϊγκόν, Βιετνάμ

2012-01-02T14:42:00.042+08:00

Περνώ απέναντι για να φωτογραφίσω την Όπερα και το Κοντινεντάλ και θυμάμαι τις σχετικές σκηνές από τον Ήσυχο Αμερικάνο του Γκρην και συνεκδοχικά την ταινία με τον Μάικλ “Είμαι Άγγλος, έχω συνήθειες” Κέην. Μια γριά στο πεζοδρόμιο πουλάει το βιβλίο, παρέα με διάφορα ταξιδιωτικά του Λόνλυ Πλάνετ, αλλά αντιστέκομαι. Έχω αποφασίσει να το αγοράσω μόνο αν το βρω σε πάγκο παρέα με τις Βιρμανέζικες Μέρες του Όργουελ.

Η Σαϊγκόν έχει εκατομμύρια μηχανάκια, προπαγανδιστικά πόστερς και εικονίσματα του Θείου Χο. Έχει νεοκλασσικά χτίσματα και ημιερειπωμένα αποικιοκρατικά πολύστυλα, ανάκατα με ουρανοξύστες. Ο καθεδρικός της Νοτρ Νταμ είναι απέναντι από το Κεντρικό Ταχυδρομείο, σχεδιασμένο από τον ίδιο το Γουστάβο Άιφελ. Μπαίνοντας με πιάνει μια πηχτή νοσταλγία και μια ανάλαφρη θλίψη. Σε δέκα χρόνια η πόλη θα είναι σαν τις κινέζικες και σε τριάντα σαν τη Σιγκαπούρη. Sic transit gloria.

Στο Παλάτι της Ανεξαρτησίας, ανεβαίνω στην οροφή, παίρνω μια μπύρα για ένα δολλάριο και κοιτάζω τις πύλες που έριξε το τεθωρακισμένο τον Απρίλη του 75, θυμάμαι τις διάφορες διάσημες ασπρόμαυρες φωτογραφίες που έχω δει κατά καιρούς κι εξιστορούν την πτώση της Σαϊγκόν και την εκκένωση των τελευταίων αμερικάνων με ελικόπτερα. Τα σοβιετικά τανκς στον περίβολο σαπίζουν, ρέπλικες πολεμικής ιστορίας δίπλα σε δέντρα με τεράστιες ρίζες. Από ψηλά θαυμάζω τις φαρδιές λεωφόρους γαλλικού σχεδιασμού, και συλλογίζομαι την εκπολιτιστική προσπάθεια των Γάλλων - καφέδες και μπαγγέτες παντού.

Αφιερώνομαι στις φτηνές μπύρες, σαιγκόν, ανόι, 333, και περιφέρομαι στους ναούς της πόλης: υαλογραφίες, φάτνες και σαρκοφάγοι με βιετ και γαλλικές επιγραφές κι ανάγλυφα αναθέματα. Τα πολυκαταστήματα έχουν φτηνή και κακόγουστη χριστουγενιάτικη διακόσμηση και όλοι, ντόπιοι και τουρίστες φωτογραφίζομαι μπροστά σε πλαστικούς αγιοβασίληδες και πράσινες γιρλάντες.

Στο Εθνικό Μουσείο περιφέρομαι σε αίθουσες με εκθέματα νίκης, όπλα κι εφημερίδες και φωτογραφίες. Στον περίβολο είναι αραγμένα αεροπλάνα και ελικόπτερα ανάμεσα σε κορινθιακούς κίονες, δέντρα κι αετώματα. Πως να περιγράψει κανείς αυτό το πηχτό, ηλιόλουστο απόγεμα στο τέρμα της ιστορίας: Ένας κηπουρός ποτίζει φορώντας κράνος πεζικάριου, κήποι, γαλλαρίες, ανοιχτές πόρτες και παράθυρα και απέξω, ο ατελείωτος βόμβος από εκαταμμύρια μηχανές που δεν σταματούν ποτέ να κινούνται, μια συνεχής ροή που κυλάει αντικαθρεφτίζοντας τη νωχελική ροή του ποταμού.

Στο Ματζέστικ, το χριστουγενιάτικο σόου ξεκινάει με φλαμένγκο και συνεχίζει με φιλιπινέζικη μπάντα. Η τραγουδίστρια, τραμπαλιζόμενη επικίνδυνα πάνω στα τεράστια τακούνια της, και με τα βυζιά να ασφυκτιούν κάτω από το στενότατο φόρεμα αυτή την τροπική νύχτα, τραγουδάει την πιο ερεθιστική βερσιόν της Άγιας Νύχτας πούχουν ακούσει τα ορθόδοξα αφτιά μου. Συνεχίζω με κρασί και μπύρα και μπουφέδες. Το σόου κλείνει πριν τα μεσάνυχτα: μια χορέφτρια παίζει με δυο αναμένα δαδιά, τα τρίβει στα γυμνά σημεία του κορμιού της και τα σβήνει μέσα στο στόμα της, πάνω στην υγρή γλώσσα, μέσα στα κατακόκκινα χείλη.

Στο παζάρι βρίσκω καφέ, κρέατα, κρασιά, λικέρ και διάφορα ρούχα. Τα κικλιδώματα είναι βαμμένα λεφκά στα στενά μπαλκόνια, κρεμιέται ένας τύπος με το τσιγάρο στο στόμα και μπανίζει από κάτω τον πάγκο με τα φρούτα. Πανάρχαιες σκεβρωμένες γριές φοράνε τριγωνικά καπέλα από μπαμπού. Χάνω τον ειρμό μου, μου συμβαίνει συχνά στη νότια ασία, πολύ μπύρα, λίγο νερό, ανάστατος ύπνος και βιασύνη..το παλιό δημαρχείο μετονομάστηκε Μέγαρο της Λαικής Επιτροπής και δεν είναι ανοιχτό για το κοινό. Γερανοί πιο δίπλα και παντού στα πεζοδρόμια βλέπω ζωντανά κοκόρια, δεμένα με σπάγγο σε πέτρες . Σημάδια καλοτυχίας; Μάλλον. Λεμόνια, μέντα και κορίανδρος στις σούπες.

Το πολεμικό μουσείο είναι μουσείο των αναμνήσεων του πολέμου με Γάλλους και Αμερικάνους και κυρίως της κληροδοτημένης φρίκης των αεροψεκασμών που έφεραν ατέλειωτη μιζέρια σε δυο γενιές, με τερατογενήσεις και παραμορφώσεις. Βγαίνοντας, βρίσκει κανείς ρέπλικες κελιά του καθεστώτος του Νοτίου Βιεντάμ. Συλλογίζομαι τον εκρηχτικό ενθουσιασμό με τον οποίο βασανίζονταν και σκοτώνονταν κουμουνιστές αντάρτες και αγκιτάτορες: στη Σαϊγκόν και στα νησιά του νότου έγιναν οι τελευταίες καρατομήσεις με τη λαιμημότο - η γκιλοτίνα σύριξε το τελευταίο της τραγούδι στο Βιετνάμ το 1960, πολύ αργότερα απόταν είχε σωπήσει στην Ευρώπη.

Τα τούνελς του Κου Τσι βρίσκονται 70 χιλιόμετρα έξω από την πόλη, σήραγγες σε τρια επίπεδα που βομβαρδίστηκαν πολλές φορές αλλά δεν καταστράφηκαν. Οι Αμερικάνοι έστελναν τους Αρουραίους των Τούνελ, κυρίως Ταϋλανδούς συμμάχους στον πόλεμο, με πιστόλια και χειροβομβίδες να καθαρίσουνε τις σήραγγες. Πολλές ήταν αδιέξοδες ανθρωποπαγίδες, με ξιφολόγχες και παγιδευμένα εκρηχτικά στο βάθος. Δύσκολες δουλειές, κλειστοφοβικές και αγχωτικές υποθέσεις, αρχίδια από τιτάνιο. Σύρθηκα σε μερικές απαυτές, χώθηκα και φωτογραφίστηκα σε τρύπες που δεν πίστευα ότι θα χωρέσω. Σκαρφάλωσα σε μερικά απαρχαιωμένα τανκς και έμαθα πως φτιάχνουνε κοριοζούμι από ρύζι. Ύστερα πήγα στο πεδίο βολής που έχει στήσει ο βιετναμέζικος στρατός κι εξυπηρετεί τους τουρίστες, 17 δολλάρια οι 10 σφαίρες. Έριξα με αρρύθμιστο ΑΚ47, δεν βρήκα στόχο και συνεκδοχικά δεν κέρδισα κάποιο τασάκι σουβενίρ ή πόλο μπλουζάκι.

Περπατάω τη νύχτα στη φωτισμένη πόλη και περνάω μπαρ και μασατζίδικα και χόστες και στο τέλος καταλήγω σε μπιεργκάρντεν. Πίνω, πίνω, παλέβω μαυτά πούχω μέσα μου και παρατηρώ τη μπάντα: κιθάρες και σαξόφωνα, και ξαφνικά μια παλιά μελωδία που είχα ακούσει κοντά είκοσι χρόνια πριν και έχω ξεχάσει. Ρωτάω, ο τύπος με την κοτσίδα μου δίνει λάθος τίτλο και με ρωτά αν είμαι ανατολικοευρωπαίος. Σχεδόν, απαντάω και όπως κατρακυλάω στο ξενοδοχείο μου, διάφορες κολούδες προσπαθούν να με σύρουν μέσα σε σκάλες και κακοφωτισμένες προσώψεις. Τα φώτα ιριδίζουν και η ατέλειωτη ροή από τις εκατονεικοσπεντάρες χόντες είναι σαν παρέλαση δίχως τέλος.

Μπανγκόκ, Ταϋλάνδη

2011-10-22T13:50:00.032+08:00

Περπατάω δίπλα στα νερά του Τσάο Πράγια κι αναρωτιέμαι αν ο Τζιμ Τόμσον ήτανε κατάσκοπος. Ξέρω ότι στην Ταϋλάνδη τον έστειλε ο επικεφαλής του OSS κι ύστερα, είναι κι αυτή η παράξενη ιστορία με την εξαφάνισή του στα υψίπεδα του Κάμερον το 67. Σε γενικές γραμμές δεν έχω κάποιο ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τα μετάξια και τις εξαγωγές του - έζησα χρόνια στην Κίνα κι επισκέφτηκα πολλές πόλεις στο δρόμο του μεταξιού - αλλά το σπίτι του είναι από τις μεγαλύτερες τουριστικές αττραξιόν στην Μπανγκόκ. Δεν είναι μόνο τα πέντε κόκκινα ξύλινα χτίσματα που ακολουθούν τη σιαμέζικη, παραδοσιακή τεχνική: ο Τόμσον ήταν ο ίδιος αρχιτέκτονας πριν φτάσει στην Ασία ως αξιωματικός του ναυτικού στα τέλη του πολέμου και βρήκε την ευκαιρία να φτιάξει το ιδανικό του σπίτι, με αρχαίους βούδες στον κήπο, οργανωμένους κήπους, μαρμάρινα πατώματα από την Ιταλία και βέλγικους πολυέλαιους. Έτσι έζησε, φαντάζομαι, σε έναν υβριδικό κόσμο, ως πραγματικός βασιλιάς στο κάστρο του. Στην άλλη μεριά του ποταμού, απέναντι από την προβλήτα που άραζαν οι βάρκες με τα εμπορεύματά του, ζούσαν οι μουσουλμάνοι συνεργάτες του. Δε βλέπω να έχει αλλάξει ιδιαίτερα αυτή η μεριά της πόλης από τότε. Πρέπει να είναι η μοναδική, ωστόσο.

Η Μπανγκόκ ακολουθεί τις αρχές του οργανωμένου χάους, ταχύτητα, ντεσιμπέλ, αμάξια, τουκ-τουκ κι ανθρωποθάλασσα. Πηγαίνω στο Γκραν Παλαί που έχτισε ο Ράμα ο Πρώτος για να ξεφύγω, αλλά ατυχώ. Μοιάζει να έχει εκπορθηθεί από εκατό χιλιάδες ρώσους τουρίστες. Κύμματα ιδρωμένης σάρκας σκάνε πάνω σε σκαλιά κι αγάλματα, το χρυσάφι απ'τους ναούς και τις παγόδες αντανακλά τα χιλιάδες φλας, αμέτρητες ιδρωμένες σαγιονάρες αθροίζονται δίπλα στην μεγάλη πόρτα. Προσπαθώ να θυμηθώ την ιστορία του Ράμα και του παλατιού, έφυγε σε εκστρατεία, άρπαξε μια λαοσιανή πριγκίπισα από τη Βιεντιάν, γύρισε κι έφτιαξε το παλάτι του.Σε μια πλατφόρμα πίσω από μια παγόδα υπάρχει μια πέτρινη μινιατούρα του Άνγκορ Βατ που θυμίζει την ανάμιξη και τους πολέμους των Χμερ και των Τάι και πως οι Γάλλοι σώσανε την Καμπότζη από εξαφάνιση ως χώρα το 1860 και διάφορες άλλες ιστορίες που ποτέ δεν τελειώνουν. Φεύγω από το παλάτι και πίνω καφέ στην καφετέρια του ναυτικού ομίλου. Έχω ιδρώσει μέχρι τα ούλα, αλλά βγαίνω μετά από λίγο και προσπαθώ να βρω το πελώριο άγαλμα του Ξαπλωτού Βούδα. Οι μοναχοί μόλις έχουνε ξεκινήσει τις προσευχές και δε μπορώ να βγάλω εισιτήριο. Μπαίνω στην αρχαία βάρκα και περνάω στην άλλη μεριά του ποταμού και ξαφνικά προσέχω τις σπείρες του Γουότ Αρούν, του Ναού της Αυγής. Δεν έχω δει πολλά ομορφότερα μέρη στη ζωή μου.

Σιλόμ, Σάλα Ντενγκ, Εθνικό Στάδιο, Χρυσό Βουνό..ανεβαίνω πάλι στο μοναστήρι και χτυπάω τα γκονγκ και τις καμπάνες, χαίρομαι να κάνω θόρυβο σα μικρό παιδί. Φταίει που κάτι κουρδίζεται στο μυαλό μου κάθε φορά που μπαίνω στην Ταϋλάνδη, ίσως οι μυρωδιές, ίσως οι μπύρες. Περπατάω στους τρεις δρόμους στην Πατπόνγκ, είναι πρωί ακόμα, αλλά δεν πειράζει, οι φωτεινές πινακίδες - girls, girls, girls, super pussy - φωτίζουν τα μέσα σκοτάδια. Καταλήγω σε ιρλανδέζικη παμπ, αλλά πίνω τσανγκ, πίνω τάνκερς ολόκληρα, μιλάω με διάφορους άλλους εκπατρισμένους και προκρίνω πως είναι καλή ιδέα να πάω να δω κάποιο σώου. Ναρκοληπτικές χωριάτισσες τινάζουνε μπαλάκια από το μουνί τους, οι μεθυσμένοι σκύβουνε, σηκώνω τη ρακέτα, κι ύστερα παίζω, στην περιφέρεια της ματιάς μου το σόου ποικίλει, κορδόνια με χάντρες που βγαίνουν από μουνιά, μπαλόνια που φουσκώνουνε από μουνιά, βελάκια που τινάζονται από μουνιά, υπερτιμημένες μπύρες και πριν αδειάσει τελείως το μυαλό, η αναγκαστική επιστροφή μέχρι το δρομάκι απέναντι απ'το χριστιανικό νοσοκομείο και το δωμάτιο των 900 μπατ.

Το μνημείο έχει ανάγλυφα και οβελίσκους και δυο σιντριβάνια όπου λούζονται δυο άστεγοι. Απέναντι, όπως ήξερα ότι θα υπάρχει, όπως υπάρχει απέναντι από κάθε σοβαρό επαναστατικό μνημείο στον πλανήτη, υπάρχει μπύρα και σάντουιτς με ζαμπόν σε ένα ιμιτασιόν μεξικάνικο. Διάφοροι τύποι προσπαθούν να με πείσουνε να πάω να δω κι άλλα μνημεία παραδίπλα, αλλά έχω χορτάσει βούδες. Πίνω μπανίζοντας ασπρόμαυρες φωτογραφίες και κάτι βυζιά δίπλα στο μπιλιάρδο. Ο τωρινός βασιλιάς είναι ο Ράμα ο Πέμπτος ή ο Έκτος; Μόλις πριν μια ώρα το έμαθα. Στο τέλος, περπατάω αβέβαια στο ψιλόβροχο μέχρι την Κάο Σαν. Έκατό μπαρ και μοτέλ και στο τέλος, βανάκια που αλλάζουν συνάλλαγμα και κουβαλάνε ΑΤΜ. Κάθομαι κουρασμένα, παίρνω μια τσανγκ ακόμα και κοιτάω τον κόσμο που περνάει. Μια γριά τηγανίζει παραδίπλα, ένας τύπος με χαϊμαλιά πουλάει ξύλινα βατράχια και ένας αρουραίος τρέχει κάτω από τα τραπέζια. Ανάβω τσιγάρο. Χαμογελάω.

Μελάκα, Μαλαισία

2011-06-18T15:50:00.029+08:00

Πεντακόσια χρόνια πριν, τα καράβια των Πορτογάλων έφτασαν στο στενό ανάμεσα Μαλαισίας και Σουμάτρας και κινήθηκαν προς τις νήσους των μπαχαρικών. Κάποια ξαναστράφηκαν βόρεια και άραξαν στο Μακάο. Μερικά δεν προχώρησαν πιο μακριά από το πρώτο απάνεμο λιμάνι που βρήκαν στη Μελάκα. Μετά η υπόθεση ξετυλίχτηκε με βαρετή προβλεψιμότητα, ντόπιοι μαχαραγιάδες και σουλτάνοι και ήρωες, οι Ευρωπαίοι με τις γενειάδες και τα μουσκέτα τους στα φρούρια, οι Ιησουίτες στη φιλότιμη προσπάθεια να μάθουν το χριστό στους σκούρους, οι σκούροι που παίρνουν μερικά κεφάλια και πάνε να βάλουνε φωτιά στους Ευρωπαίους στο φρούριο και ούτω καθεξής. Υποθέτω ότι απρόβλεπτη τροπή πήρανε τα πράματα τον επόμενο αιώνα με την άφιξη των Ολλανδών της Εταιρείας των Ανατολικών Ινδιών, οι οποίοι βομβάρδισαν τους Πορτογάλους με μεγάλη μεθοδικότητα σε όλα τα στενά και τα λιμάνια των νοτίων θαλασσών. Υπάρχει κάποια γενναία δόση ιστορικής ειρωνίας σε όλες αυτές τις πολιορκίες και ναυμαχίες Ολλανδών και Πορτογάλων στην Ανατολή, ένεκα της ιστορικής ασημαντότητας και των δυο λαών σήμερα και της εκρηχτικής ανόδου των ντόπιων, αλλά αυτές οι αποικιοκρατικές νοσταλγίες είναι πάντα παράταιρες σαν πουτάνες σε εξομολογητήριο.

Στέκομαι στη μέση της πλατείας, δίπλα στο συντριβάνι με τον μπρούτζινο στύλο αφιερωμένο στη βασίλισσα Βικτωρία, και κοιτάζω την κόκκινη πρόσοψη της αγγλικανικής εκκλησίας και την πλευρά του παλιού κυβερνητηρίου. Τον 18ο αιώνα έφτασαν οι Βρετανοί και ξεσκάρταραν στα γρήγορα τους Ολλανδούς που είχαν αντικαταστήσει τους Πορτογάλους. Εκκλησίες και κυβερνητικά χτίρια ξαναβάφτηκαν και φρούρια ξαναχτίστηκαν και νέες συμμαχίες με τους μαλαισιάνους συμφωνήθηκαν. Η Μελάκα παρέμεινε σπουδαίος εμπορικός σταθμός και τίγκαρε στους Ινδούς και τους Κινέζους. Αργότερα οι Γιαπωνέζοι κατέχτησαν όλη τη χερσόνησο, μετά την ήττα τους ξανάρθαν οι Άγγλοι και μετά άλλες ιστορίες, κουμουνιστές αντάρτες στη ζούγκλα, ανεξαρτησία, τουρίστες με σαγιονάρες...

Περπατάω στο ιστορικό κέντρο, οι πινακίδες μου θυμίζουν ότι η πόλη είναι παγκόσμια πολιτισμική κληρονομιά κατά την Ουνέσκο, ανηφορίζω το λόφο και στην κορυφή θαυμάζω τα ερείπια του Αγίου Παύλου με τις γοτθικές ταφόπλακες. Μαθαίνω ότι θαμμένη κοντά στο κέντρο είναι η γυναίκα του πρώτου κυβερνήτη της Αποικίας του Ακρωτηρίου στη Νότια Αφρική, και ξαναβγαίνω. Το καμπαναριό παλιά χρησίμευε σα φάρος, η μεγάλη καμπάνα στάλθηκε κάποια στιγμή στη Γκόα και δεν ξαναγύρισε και γώ κατεβαίνω στην άλλη πλευρά και καταλήγω στο ολλανδικό νεκροταφείο. Φωτογραφίζω πλάκες μέσα σε σμήνη κουνουπιών και φεύγω γρήγορα, για να προφτάσω να δω τα άλλα μουσεία και να φάω περάνακαν κουζίνα και να επισκεφτώ το ναυτικό μουσείο που στεγάζεται σε ρέπλικα από γαλιόνι.

Ο ιδρώτας σταματάει για λίγο στα φρύδια μου και τινάζεται και πάλι καθώς περνάω σαν να κάνω ντρίπλες χοντρούς τουρίστες με κάνον φωτογραφικές κρατημένες σαν ακροβολιστικά τουφέκια. Ανθρωποθάλασσα πάει κι έρχεται κατά μήκος της Τζόνκερ στρητ, παλέβω να βρω κάπου να καθίσω, να φαω κοτόπουλο ή μια λάκσα, να δω το τζαμί ή έναν ακόμα βουδιστικό ναό, αλλά δεν υπάρχει χρόνος. Τρέχω κατά μήκος του καναλιού, προσπερνάω αδιάφορα τα πορτουγκέζικα κανόνια, πέφτω πάνω σε λουλουδάτα τρίκυκλα, μπαίνω για να βρω σκιά και χαζεύω πίνακες. Κι αν κλείσω τα μάτια και θυμηθώ, τι μένει; Ζούγκλα, μαντήλια στα κεφάλια των γυναικών, η πρόσοψη του παλιού σινεμά της Καθέυ. Και μια φιγούρα θολή που φοράει μεταξωτή κεμπάγια και ίσως χαμογελάει με την ψυχαναγκαστική βιασύνη μου, ανάμεσα σε χορταριασμένους τάφους και υπερκλιματιζόμενα ξενοδοχεία.

Το Τέλος του Σταθμού στο Μπουκίτ Τιμά

2011-06-18T15:48:00.031+08:00

Στέκεσαι στην πλατφόρμα, τ'αφτιά σου έχουνε πάρει φωτιά, οι μασχάλες μούσχεμα και κοιτάζεις μακριά τις ράγες να συγκλίνουν. Αναρωτιέσαι πού θα πάει ο σταθμάρχης τώρα που κλείνουν το σταθμό. Θες να τον ρωτήσεις αλλά ντρέπεσαι, μοιάζει χαρούμενος αλλά μπορεί να κλαίει μέσα του. Πόσα χρόνια είπε ότι έμεινε εδώ, δεκατρία, δεκάξι; Η γραμμή τελείωσε, κλείνει κι ο τελευταίος σταθμός στο Ταντζόνγκ Παγκάρ. Ο σταθμάρχης θα πρέπει να πάει στο Τζοχόρ. Σκουπίζεις το μέτωπό σου απ'τον ιδρώτα και σκέφτεσαι, πού τελειώνει αυτή η γραμμή, στην Πενάνγκ, ή στην Κουάλα Λουμπούρ; Γαμημένη μνήμη, μια ζωή τα ίδια, παλέβεις να θυμηθείς, ντρέπεσαι να ρωτήσεις, σμπαραλιασμένες συνάψεις μετά από δεκαετίες ταλαιπωρίας.

Το τρένο των έντεκα, καθυστερεί, αλλά κανείς δε βιάζεται. Κανείς δεν επιβιβάζεται πιά στο Σταθμό στο Μπουκίτ Τιμά. Ούτε βγάζει εισητήρια. Έχουνε έρθει όλοι να βγάλουνε φωτογραφίες, ένας Ιταλός έχει φέρει βιντεοκάμερα και την κόρη του, παίζει να είναι δεκαοχτώ, λουλουδάτο φόρεμα, μακριά μαλλιά, άμα είχε καραμπινιέρους κι ορχήστρα, μπορεί να ήσουν σε ταινία του Μπερτολούτσι. Ο ήλιος ψήνει τα κεραμίδια του σταθμού και τη ζούγκλα και ξαφνικά πηδάς απτην πλατφόρμα στις γραμμές. Σε κοιτάζουν διάφορα μάτια ανήσυχα και συ σκαρφαλώνεις στην άλλη μεριά. Μετανιώνεις, ξαναπηδάς στις ράγες, ανεβαίνεις και πάλι την πλατφόρμα. Το τρένο αργεί ακόμα.

Ο ήλιος ξεφλουδίζει και ξεθωριάζει τα πάντα, τη στάμπα στο χρηματοκιβώτιο, το έμβλημα της σιδηροδρομικής εταιρείας κι ένα παλιό πορτραίτο του βασιλικού ζεύγους. Ξεμπογιατισμένοι λεβιέδες και χλωμόγκριζοι πίνακες ελέγχου - όλα αυτά που στραβώνουν, που σκουριάζουν, που χάνονται. Ίσως χρόνια από τώρα, η ζούγκλα να καταπιεί το σταθμό και δεκαετίες ή κι αιώνες αργότερα, αρχαιολόγοι του μέλλοντος να ξεθάψουν τα τσιμέντα, όπως έγινε με τις βρετανικές οχυρώσεις στο Σιλόζο. Αλλά μάλλον όχι. Μάλλον θα τον ανακαλύψουνε εκ νέου αυτό το χώρο, θα τον κάνουνε αίθουσα τέχνης ή γραφείο αρχιτεχτονικό ή κάτι τέτοιο τέτοιο. Μπορεί και μπιστρό με μεγάλα τζάμια.

Ακούγεται θόρυβος, το τρένο πλησιάζει, οι λίγοι ιδρωμένοι τσεκάρουν τις κάμερες. Ο σταθμάρχης βγαίνει, η σφυρίχτρα ακούγεται από μακριά και φάτσες καθρεφτίζονται για λίγο στο μέταλλο που περνάει. Ζεστός αέρας σου χτυπά το μάγουλο και αιστάνεσαι παράξενα χαρούμενος. Θες να φωνάξεις καθώς το τρένο χάνεται στο βάθος. Για λίγο όμως, πάντα για λίγο. Η στιγμή τελειώνει κι ο κόσμος αρχίζει να φεύγει. Σε λίγο, θα φύγεις κι εσύ.

Υψίπεδα Γκέντινγκ, Μαλαισία

2011-06-18T15:47:00.023+08:00

Περπατάς με δυσκολία διασχίζοντας το πλήθος,οι πάντες στήνονται σε ουρές, στα καρουζέλ, στα τραινάκια, σε μια ρέπλικα γαλέρας που διαγράφει μια πελώρια τροχιά εκρεμούς. Στήνονται για εισητήρια και παγωτά και για να βγάλουν φωτογραφίες, και τότε τους βλέπεις, ο άντρας με μια θυμωμένη μαύρη γενειάδα, η γυναίκα τυλιγμένη στο κατάμαυρο χιτζάμπ, σαν υπέρβαρος νίντζα που ετοιμάζεται να επιτεθεί στα πλαστικά αλογάκια, σα διαφήμιση σαπουνόπερας στα χρόνια του χαλιφάτου. Κοιτάς ένα γύρο και βλέπεις κι άλλες μπούρκες να κρατάνε φωτογραφικές μηχανές και να σημαδεύουνε τις χορεύτριες που προμοτάρουν εταιρείες κινητής τηλεφωνίας, κουνώντας τα γυμνά μπουτάκια τους στη σκιά του βουνού και τ'ουρανού: ίδιος πλανήτης, διαφορετικοί κόσμοι.

Το καζίνο του ριζόρτς γουόρλντ στο Γκέντινγκ ήταν το πρώτο και μοναδικό καζίνο του γκρουπ πριν του σπάσει το νοτιασιατικό μονοπώλιο το καζίνο στη Σεντόζα. Στην απογεματινή ομίχλη κι αργότερα στο ηλιοβασίλεμα, το λουναπάρκ μοιάζει σχεδόν όμορφο, με τα φώτα αμυδρά να τρυπάνε την υγρασία και τις ομίχλες που συνάζονται και σκαλώνουν στο υψίπεδο. Τα δυο χτίρια του Ουάν Γουόρλντ Χοτέλ, του μεγαλύτερου ξενοδοχείου του κόσμου - αν μετρήσεις μόνο τα δωμάτια - στέκονται τσιμεντένια και πολύχρωμα και στεγάζουν όλες αυτές τις περίεργες λουρίδες της ανθρωπότητας, μεσανατολίτες τουρίστες, κινέζους τζογαδόρους, μαλαισιανούς επιχειρηματίες, σιγκαπουριάνους με τις ερωμένες τους και χονγκονέζους με τα παιδιά τους.

Χαμηλότερα στην πλαγιά και κοιτάζοντας τους τσιμεντένιους γίγαντες βρίσκεται μια παγόδα κι ένας ναός κινέζικος. Απέναντί τους κάθεται μεγαλόπρεπος ο Βούδας με τους μακριούς λοβούς και τη σβάστικα στο στήθος και γύρω του, σκαλισμένη η πλαγιά του βουνού, εξιστορεί με πλάκες, χαρακτικά και πολύχρωμα αγάλματα τους Κύκλους της Κόλασης, με τη φαντασία του Δάντη και τη σχεδιαστική εκφραστικότητα του Ιερώνυμου Μπος. Ακόμα κι η βουδική αιωνιότητα φαίνεται να έχει δαίμονες με μακριές γλώσσες που ξεκολάνε βυζιά, βγάζουνε μάτια και πριονίζουνε αφτιά. Προσπαθώ να θυμηθώ τις διάφορες βουδικές σέχτες και ποια πιστέβει τι, αλλά παραιτούμαι της προσπάθειας και κοιτάζω το βουνό και την ομίχλη. Ανασαίνω βαθιά και φεύγω.

Μέσα στο ριζόρτ ακολουθώ την πεπατημένη, τρώω μπουφέδες μέχρι να σκάσω, βολτάρω στο καζίνο χωρίς να παίζω, βγαίνω στο ψιλόβροχο και θαυμάζω τα βεγγαλικά. Βγάζω εισητήριο για το βραδινό σόου και μπανίζω ακροβάτες και μάγους που πριονίζουν και παλουκώνουν γκόμενες. Κάποια στιγμή βγαίνει μια ουκρανέζα καλλιτέχνις και αρχίζει να κάνει κόλπα σ'ενα μεγάλο πανέρι άμμο. Ζωγραφίζει με την άμμο, φτιάχνει πορτραίτα και φεγγαρόφωτες βραδιές και παιδιά που κοιτάζουν τα άστρα και το Μάικλ Τζάκσον να χορεύει και διάφορα τέτοια, κάποιος λέει το όνομά της και πόσο σπουδαία καλλιτέχνις είναι και ότι έχει ένα σκασμό βίντεο στο γιουτουμπ. Όλες οι διασημότητες από κάπου πρέπει να ξεκινήσουν.

Μπιντάν, Ινδονησία

2011-02-25T16:02:00.013+08:00

Μέσα στο κλουβί κουρνιασμένος ο Γύπας των Ιμαλαίων με κοιτάζει θολός από κατάθλιψη. Σκύβω να διαβάσω το λατινικό του όνομα, το ξεχνάω αμέσως, και κατηφορίζω προς τη θάλασσα. Πόσα ινδονησιακά ριζόρτ έχουνε μίνι ζωλογικούς κήπους, αναρωτιέμαι. Ποιός σκάλωσε σε αυτήν την ιδέα για πρώτη φορά και πρότεινε, δίπλα στις πισίνες, τις αιώρες και τους μπουφέδες, να κουβαλήσουνε φίδια και όρνια να μπανίζουν οι τουρίστες; Φτάνω στην άμμο, βγάζω τις σαγιονάρες και αμέσως πατάω πίσσα. Βλαστημάω και παλέβω να θυμηθώ με τι βγαίνει, λάδι, ξύδι, ή αντηλιακό – παραιτούμαι και γυρίζω δίπλα στην πισίνα.

Έβρεχε όταν ήρθα, αλλά ο ουρανός έχει καθαρίσει. Πίσω από τον κήπο βλέπω μια τεράστια σκακιέρα, δίπλα το γκιφτ σοπ, γεμάτο καρτ-ποστάλ, μπατίκ και ξυλόγλυπτα. Ξέρω ότι πριν φύγω, θα πάρω ένα κοντομάνικο με στάμπα μια σαύρα – η πολυεπίπεδα σοφιστικέ γκαρνταρόμπα μου είναι γεμάτη μπλουζάκια με στάμπες από ασιατικές μπύρες και ξενοδοχεία. Θέλω να σαπίσω στην αδράνεια, αλλά καταλήγω να τοξεύω στόχους και πυροβολώ ξεθωριασμένα κουτάκια με αεροβόλα, να παίζω πινγκ πονγκ και να βλέπω άλλους τουρίστες να καβαλάνε ελέφαντες στην ακροθαλασιά. Για δυο-τρεις μέρες διαλέγω τη χειρότερη ώρα, την ώρα του κάθετου ήλιου, για να κάνω κανό στον ωκεανό και για να κάνω ταρζανιές πάνω στα μάρμαρα που χωρίζουν τις δυο πισίνες. Όπως πάντα τσουρουφλίζω τη φάτσα και τα πόδια μου και αναρώνω για λίγο, διαβάζοντας Φορσάυθ σε αιώρες δίπλα στη θάλασσα.

Περπατάω και βρίσκω άδειες παραλίες και νησίδες, κολπίσκους παντέρημους πίσω από βράχια. Φωτογραφίζω, βουτάω και βγαίνω να στεγνώσω. Οδυνηρή ανθρωπογεωγραφία, μεσήλικες αμερικάνοι με υιοθετημένα κίτρινα, ασιάτες τουρίστες γεμάτοι σανδάλια και μυωπικά γυαλιά, εταιρίες για τημ μπίλντινγκ, σιγκαπουριάνοι με σπιτωμένες γκόμενες και νησιώτισσες μαιτρέσσες. Κάποτε, τον καιρό που ο χίπυς επεριπάτει εν γαλιλαία, μπορούσες να αράξεις σε κάποιο μπαρ στην άκρη της Ασίας και ήσουν σίγουρος πως διάφοροι καμένοι, συνταξιούχοι ναύτες, κι αλκοολικοί πρώην πεζοναύτες, γερμανοί με μπυροκοίλι και σπίντο μαγιουδάκι – όλη η αφρόκρεμα του δυτικού πολιτισμού – θα έπιναν, θα κάπνιζαν, θα σούπιαναν κουβέντα, θα χούφτωναν τις πουτάνες τους και θα βλαστήμαγαν της πρώην γυναίκες τους που τους πήραν σπίτια και οικονομίες από τη Μινεσότα μέχρι το Μαρβούργο. Που κρύβεστε πλέον, αναρωτιέμαι. Διότι έχουνε κάνει ρεσάλτο στις μπάρες μας γαμιόληδες με λάπτοπ.

Μπορακάι, Φιλιππίνες

2011-01-03T15:36:00.028+08:00

Η άμμος είναι έρημη για δυο χιλιόμετρα κάτω από την απειλή του μουσώνα. Ακολουθώντας συγγραφικά κλισέ ενός εκατομμυρίου χρόνων, ο ουρανός είναι σα μολύβι και η θαλάσσα αφρίζει, μισή λευκή και μισή πράσινη. Γιάλλη μια φορά, μετεωρολογικά ασυγχρόνιστος, περνάω τις φοινικιές που χωρίζουν άμμο και δρόμο και παραγγέλνω μια Σαν Μιγκέλ. Μπορεί, σε μια, δυο περιπτώσεις να ζήτησα Πίνα Κολάδα με φρέσκο ανανά, παρασυρμένος από τουριστικά νησιώτικη νοοτροπία, αλλά αυτή η ψυχολογία δε βάσταξε πολύ: στα δεκάδες μικρά μπαρ που ακολουθούν παράλληλα την πελώρια παραλία στο Μπορακάι, βρίσκω καταφύγιο κάθε φορά που βρέχει. Κρατάω νοερές σημειώσεις για τον καιρό που απυηδησμένος θανοίξω τίκιμπαρ στις Μαρκέζες. Για δέκα μέρες βρέχει. Την εντέκατη, λίγες ώρες πριν πάρω τη βάρκα που θα με περάσει απέναντι στο αεροδρόμιο του Κατικλάν, ο ήλιος βγαίνει κατάλαμπρος κι αδιάφορος.

Είναι χαρά με το που φτάνεις στο τροπικό ριζόρτ και μπαίνεις στο δωμάτιο, νανοίγεις τα παράθυρα και να καρφώνεις το βλέμα σε σπα και πελώριες πισίνες. Φυσικά δε θα τα χαρείς, γιατί οι προτεραιότητές σου είναι φτηνές μπύρες, ύποπτα μέρη, ωκεανός και ρούμι. Είμαι ακόμα αδιόρατα σπασμένος από τους αεροδρομικούς φόρους σε Μανίλα και Ακλάν και με αυξούμενη υποψία συνειδητοποιώ ότι άργησα πεντέξι χρόνια νανακαλύψω αυτή τη Μεγάλη Λευκή Παραλία, αλλά πριν από μένα την ανακάλυψαν μερικές χιλιάδες κινέζοι και κορεάτες τουρίστες, το Νάσιοναλ Τζεογκράφικ, μεταχίπικα ρετάλια που άνοιξαν φαγάδικα και σχολές για καταδύσεις και η Yellow Cab Pizza Company. Ωστόσο με πενήντα πέσος παίρνεις μπύρες κι οι διαθέσεις εξισορροπούνε, κι αν είσαι σαν και μένα μπορείς να υπομείνεις τον συστηματικό αεροπορικό βομβαρδισμό από Μπομπ Μάρλευ και χαριτωμένες πουτάνες. Αυτό που δεν αντέχεται είναι να περπατάς χαμένος στις σκέψεις σου και ξαφνικά απέναντι να αντικρίζεις την ελληνική ταβέρνα ‘το κύμα’ και δίπλα της το μπριζολάδικο Βαλχάλλα. Μουρμουρίζεις κατάρες κάτω από τα μουστάκια σου και μπαίνεις στο επόμενο μπαρ, ανύποπτος, μέχρι που σε περιτριγυρίζουνε μισή ντουζίνα νάνοι και σε βοηθάνε να βρεις τραπέζι. Καθώς διαλέγεις ένα με τον τοίχο στην πλάτη σου, ο τοίχος έχει πάνω του τον Γκάνταλφ ζωγραφισμένο και καθώς ένας ογδοντάποντος φιλιπινέζος σου δίνει το μενού, διαβάζεις ότι βρίσκεσαι μέσα στο Χόμπιτ Χάουζ, χαλαρώνεις και ζητάς ποτό. Στο βάθος, ο μόνος κανονικού ύψους τύπος κάθεται στο ταμίο. Του απαγορεύεται να σερβίρει.

Σα σαλιγκάρια, οι τουρίστες κατηφορίζουνε στην παραλία μετά τη βροχή και μαζεύονται μπροστά από ένα βράχο. Ανεβαίνουνε τα σκαλάκια και μπανίζουν το μικρό άγαλμα της καθολικής παναγιάς. Συνεχίζω να περπατώ μέχρι το τέλος της αμμουδιάς. Μετά βουτάω και τραμπαλίζομαι στα κύματα κατάμονος. Ο ουρανός ξανασκοτεινιάζει και πλακώνει καταιγίδα. Βγαίνω τρέχοντας με τη βροχή και τον αέρα στα μούτρα μου και τρυπώνω σένα μπαρ με μεξικάνικο ντεκόρ. Δυο άλλοι τύποι στεγνώνουνε. Καπνίζουμε και μιλάμε για διάφορα. Δε θυμάμαι τι λέμε. Μερικών αντρών η μνήμη είναι γόνιμη και λειτουργική, σαν το Δέλτα του Οκαβάνγκο. Εμένα είναι άδεια κι άνυδρη, σαν την Καλαχάρι παραδίπλα.

Πάω στην άλλη μεριά του νησιού – ψαροκάικα και γυναίκες που μαζεύουνε αχινούς. Γυρίζω, ζούγκλα, βάλτοι, μετρητές καρφωμένοι στα δέντρα. Γαρίδες και καλαμάρια για φαί και πάλι το ίδιο βαλς, σαν μιγκέλ, ρεντ χορς, λόουν σταρ λάιτ. Παέγιες, ρέγκε, ρούμι καρύδα. Αλλά ο χρόνος έχει ξοδευτεί.

ΣιαΜεν, ΦουΤζιεν

2010-01-05T16:53:00.034+08:00

Η πόλη μου είναι παγωμένη σαν τάφος και ξερή σα μουνί μούμιας.

Για άλλη μια φορά κατηφορίζω για να μαλακώσω το δέρμα μου: η Σιαμέν βρίσκεται στο νότο, ένα κομμάτι ξεκολημένο από την ακτογραμμή της Κίνας, με την Ταιβάν απέναντι. Το λιμάνι ήταν μια από τις πέντε οικονομικές ζώνες που άνοιξε ο Ντενγκ Σιάο Πινγκ κι η πόλη γέμισε ψηλά χτίρια και χρήμα. Κανένας ταξιτζής ή σερβιτόρος δεν είναι ντόπιος, όλη η χειροναξία συμβαίνει από τύπους που κατηφόρισαν από το Χαρμπίν ή το Χεμπέι. Άλλη μια πόλη επήλυδων, εγχώριων νομάδων κι αμφίβολου γούστου. Τη σώνει όμως το κλίμα, υποθετικά υποτροπικό, στην πραγματικότητα βροχερό και άθλιο τις μέρες που την περιδιαβαίνω, σα να έφυγε ένα από τα νησιά των Εβρίδων από τη θέση του και να προσάραξε στρατηγικά στην Κίνα. Κάποτε οι Κινέζοι του Φουτζιέν, μαζώνωνταν από τους ξένους ή την ανάγκη και ξενιτεύονταν για να φτιάξουν τη ζωή τους και τις φυτείες των άλλων, στη Σιγκαπούρη, τη Μαλαισία, τη Σουμάτρα – μεγάλο τμήμα της κινέζικης διασποράς βαστά απαυτή την επαρχία.

Όλη η περιοχή είχε παραχωρηθεί το 19^ο αιώνα στους αποικιοκράτες, αντίδωρο κάποιου πολέμου είτε με κανόνια, είτε με όπιο. Στο νησάκι του ΓκουΛανγκΓιού, οι δυτικές δυνάμεις έφτιαξαν βίλλες για να στεγάσουν τους προξένους τους, και γραφεία για τον τηλέγραφό τους και κήπους για το βρετανικό τους συμβούλιο: τιγκαρισμένο με θόλους και κολώνες δυτικού τύπου, αέρα και φοίνικες νότιου, με την ισπανική εκκλησία κατάλευκη δίπλα στο γιαπώνικο προξενείο, το ΓκουΛανγκΓιού είναι ένα μυστήριο μέρος, μια νησιώτικη Καντάθ που ξέφυγε από την πολιτιστική επανάσταση και κράτησε την αριστοκρατική παρακμή μιας ιστορίας του Πόε. Απέναντι από την παλιά σχολή θεατρικών σπουδών, η βίλλα ενός πλούσιου κινέζου που γύρισε από τις Φιλιπίνες ή την Ινδονησία στεγάζει ένα εντυπωσιακό μουσείο – κλασικά άδειο από εκθέματα, θεματικά γεμάτο με επεξηγηματικές αφίσες – και καλύπτει όλη την ευρωπαϊκή κληρονομιά της νησίδας.

Στο ισόγειο έχει παράσταση – σινικό κουκλοθέατρο παραδοσιακού τύπου. Μια μπερδεμένη ιστορία σχετικά με μια ηρωική επιχείρηση διάσωσης, όπου μια ομάδα γενναίων παριστάνει τους τσιρκολάνους για να μπει μέσα στην πόλη, όπου ένας δικός τους κρατείται άδικα. Πρώτα πρέπει να περάσουν από τον φρουρό της κεντρικής πύλης, ο οποίος μπορεί να είναι ή να μην είναι υπεύθυνος για την άδικη φυλάκιση, και ο οποίος κάθεται σε μια ψάθινη καρέκλα, φορά αριστοκρατικά ενδύματα και καπνίζει μια μακρουλή πίπα. Οι γενναίοι τον μπερδεύουν με την ακροβατική τους παράσταση, χορεύοντας και στηρίζοντας πιάτα σε στυλιάρια και στο κεφάλι τους και πάνω που αυτός χαλαρώνει και χειροκροτά, κάποιος τον τοξεύει και τον σκοτώνει. Τέλος, υποκλίσεις, χειροκροτήματα για τα ευλύγιστα δάχτυλα.

Έχει αρχίσει βροχή, τσαλαβουτάω, πάω στην άδεια παραλία, μουσκεμένη άμμος κι ουρανός, ανηφορίζω και πάλι και πάω στο μουσείο με τα πιάνα. Το νησάκι έχει ίσως τη μεγαλύτερη πυκνότητα πιάνων στην ανατολική ασία, 600 για 10000 κατοίκους. Στο μουσείο, χορηγεία κάποιου πλούσιου και σχεδόν ανώνυμου συλλέχτη, αραδιάζονται 96 πιάνα και πιανόλες σε μια ευρύχωρη και μινιμαλιστική βίλλα, παρκέ, τζαμαρίες και πίνακες στους τοίχους, σούμπερτ και μπαχ και μπιζέ και η κινέζα που σφουγγαρίζει, απαγορεύονται, λέει, οι φωτογραφίες. Εξοργίζομαι με αυτή την εκδήλωση παραλογισμού και κακοτοποθετημένου σεβασμού: για πιάνα μιλάμε, όχι για το χρυσό αρχίδι του Κουμφούκιου. Ξαναβγαίνω στη βροχή, περνάω από τη βάση του ψηλότερου βράχου και αγοράζω 4 κουτιά ντόπια σνακς, κεκάκια με σουσάμι, γιαμ, γλυκοπατάτα και συναφείς αηδίες. Κοντά στην προβλήτα περνάω έναν τοίχο με αρχαιοελληνικό ανάγλυφο και το καφέ ντε μαρόν, εξαιρετικά άτοπο κι ανεπίκαιρο με βιβλία τέχνης, καπουτσίνους κι ένα πέτρινο γουρούνι να στηρίζει την εξώπορτα κι ως αποχαιρετηστήριο θέαμα, ένας ξέμπαρκος ποζάρει κάτω από ένα πελώριο, σιδερένιο χταπόδι. Ξαναπέρνω το φέρρυ κι επιστρέφω στη Σιαμέν, στεγνώνω στο ξενοδοχείο και ξαναπηγαίνω για φαί, χάκκα και χοιρινό λίπος και ντόπια μπύρα και χλιαροκάτουρο τσάι.

Το φρούριο του ΧουΛιΣάν εντάσσεται σε μια μακριά σειρά παράχτιων οχυρωματικών έργων του ύστερου 19ου αιώνα, σαν κι αυτά του Μακάο ή της Σεντόζας, προσπάθειες των Τσινγκ, των Γερμανών, των Πορτουγκέζων, του αγγλικού θρόνου ή της ένδοξης Βρετανικής Εταιρείας των Ανατολικών Ινδιών να προστατέψουν τις υπεράκτιες κτήσεις τους – πρώτα ο ένας απ’τον άλλο, ύστερα από τον ογκούμενο γιαπώνικο μιλιταρισμό. Πάνω στο φρούριο δεσπόζει το Κανόνι του Κρουππ, ένα χτήνος που φτήνει βλήματα 280 χιλιοστών (το φρούριο διατηρεί ακόμα 28 βλήματα) και που παραμένει το μεγαλύτερο κανόνι που βρίσκεται ακόμα στην αρχική του τοποθεσία και το πλέον γιγάντιο παράχτιο κανόνι του χίλια οχτακόσια κάτι. Αφού θαυμάζω και φωτογραφίζω, πάω παραδίπλα όπου ένας απίθανος τύπος έχει στήσει ψιλικατζίδικη μπίζνα και παράλληλα έχει ένα κανόνι που ρίχνει μπάλλες του τέννις σε ένα διχτάκι απέναντι – στοχεύεις και χτυπάς κοκόρια από χαρτόνι. Πληρώνω, ρίχνω δυο μπάλες, δεν σκοπεύω καλά, ξεφεύγουν ψηλά τα μπαλάκια, άθικτα τα χαρτονένια κοκκόρια, κατεβαίνω και πάω να τσεκάρω τους θαλάμους της παλιάς φρουράς.

Τα φλάμπουρο ανεμίζει εφετζίδικα στις πολεμίστρες και φεύγω για να δω το βοτανικό κήπο. Περνάω τις λίμνες και τα κιόσκια, το γυμνόστηθο άγαλμα στο νερό, παριστάνω πως διαβάζω καρτελάκια πινεζωμένα στα δέντρα, χρονολογίες και λατινικά ονόματα κι ανηφορίζω προς το μοναστήρι. Ακούγονται ψαλμωδίες καθώς περνώ κάτω από πέτρες και τσεκάρω σπηλιές και μέχρι να φτάσω στα θερμοκήπια και τους κάκτους έχει βάλει κρύο. Φεύγω, πάω για καφέ και κοτόπουλο, θυμάμαι να πάρω εμφιαλωμένο νερό. Δε θα ξυπνήσω πάλι στη μέση της νύχτας να κοιτάζω φρούτα που μπαγιατεύουν διακοσμητικά δίπλα στα παράθυρα.

Η Φελίσια Τανγκ πεθαίνει

2009-11-19T14:50:00.027+08:00

Σε μια προηγούμενη ζωή πήγαινα στο Σαν Μπερναντίνο περνώντας από το ράντσο του Γουίλιαμ Μονρό. Πριν έρθουν τα βαγόνια της Σάουθερν Πασίφικ, πριν έρθει η καταραμένη απαγόρεψη του 1919, πριν αθροιστούν τα 240 εκτάρια της Μονρόβια σαυτά της Σάντα Μόνικα και της Πασαντίνα και φτιαχτεί η κομητεία του Λος Άντζελες. Τον ίδιο ήλιο είχε τότε, έβλεπες λιγοστούς ινδιάνους και άκουγες ιστορίες βετεράνων της μεξικάνικης επανάστασης - κάποιοι γέροι θυμούνταν ιστορίες ακόμα παλιότερες, από τον καιρό των Ισπανών.

Δεν ξέρω πως να ξεκινήσω τον επικήδειο, ακούω Μονρόβια και σκέφτομαι τη Φελίσια Τανγκ νεκρή, βασανισμένη και πνιγμένη, σκέφτομαι ένα φόνο που είναι κάτι παραπάνω από έγκλημα. Περνάνε στο νου μου διάφορα μοτίβα, ο ήλιος, η θρησκεία, το σεξ, όλοι οι άξονες πάνω στους οποίους κινήθηκε η ζωή της Φελίσιας και του Μπράιν Λη.

Από τη Σιγκαπούρη στο Περθ κι από κει στη Μονρόβια. Από το καθολικό σχολείο θηλέων σε γυμνές φωτογραφίσεις και στα ημερολόγια του πλέυ μπόυ. Τα φουσκωμένα βυζιά και το ξυρισμένο μουνί ήσαν εμβληματικά του Λος Άντζελες στα 90'ς, της εποχής του μπέιγουτς: ασιατικά λαγουδάκια σε λάγνες πόζες, υπό το Zeitgeist της Πάμελα Άντερσον. Ον λάιν πόκερ, υποθήκες και δάνεια σε προσπάθεια απεγκλώβισης, απεγκλώβισης από τι; Από την υποψία ότι σε εποχή ιντερνετικού ανταγωνισμού θα έπρεπε να περάσει στο χαρντκόρ; Ή μήπως προσπάθεια για συμμετοχή σε μέινστρημ ταινίες, πέρα από κάμεο σε κωμωδίες τύπου αμέρικαν πάι και ρολάκια δίπλα στον Τζάκι Τσαν;

κι ο Μπράιαν Λη Ραντόουν χαράζει τη δική του σουρρεαλιστική πορεία, παπάς κι απόφοιτος θεολογίας, περιζήτητος εργένης σε ριάλιτι, εραστής από τον Απρίλιο και το Βέγκας. Τι τον τράβηξε στη Φελίσια, κίτρινος πυρετός, το σύνδρομο του λευκού ιππότη, η λαχτάρα να ξεπεράσει το παρελθόν του, το σελέμπριτυ σαμπ-κάλτσιουρ που μολύνει όλη την κοιλάδα, ή μήπως η αγνή, ανόθευτη φαντασίωση να γαμήσει το κορίτσι του ιλλουστρασιόν σέντερφολντ, να μετατρέψει την αυνανιστική πρώτη ύλη σε καθημερινότητα; Ίσως τίποτα απόλα αυτά, μπορεί η ιστορία να είναι βαρετή και κοινότοπη όσο όλοι οι έρωτες που μόνο στα μάτια των ερωτευμένων είναι μοναδικοί.

Ενοχή, ζήλεια, ουσίες;

Θλιβερές υποθέσεις, σκάνδαλα που εκτείνονται δυο-τρεις γειτονιές, δημοσιεύματα δίλεπτα, στήλη σε προτελευταία σελίδα εφημερίδας, και μόνο στο ίντερντετ, ως απομεινάρι μνήμης, ως προσθήκη σε κάποιο ψηφιακό αρχείο, κάποια γυμνά, λίγα αφιερώματα στο γιουτουμπ, λίγα περισσότερα κλικ σε κάποια μηχανή αναζήτησης: τίποτα δεν χάνεται, τα πάντα ανασύρονται, όλες οι μικρές τραγωδίες μένουν στην επικαιρότητα κάποιου μυαλού.

Κράμπι, Ταϋλάνδη

2009-10-28T15:31:00.022+08:00

Κάθομαι βαθιά, αναπαυτικά, κι η σαραντάρα μου κάνει ρεφλεξόλοτζυ μασάζ στις πατούσες: έχει ένα ξύλινο σκαλιστό ματζαφλάρι και το στροβιλίζει ανάμεσα στα δάχτυλα και πάνω στα πέλματά μου, μια τινάζομαι άβολα, μια ανακουφίζομαι. Έχει στρώσει μια ζεστή κι αφράτη πετσέτα πάνω στο μαγιό μου, ίσως για να μη με λαδώσει απ'τα χέρια της, ίσως για προκαταβολική προστασία από τη θηριώδη στύση που αποχτώ, όταν στηρίζει τους αγκώνες στα μπούτια μου κι αφήνει όλο το βάρος της να πέσει πάνω.

όλα αυτά ακούγονται εξαιρετικά βρώμικα, αλλά δεν είναι. Υπάρχει μια χαλαρότητα στην ατμόσφαιρα - κλείνω τα μάτια, βόμβος από χαμηλόφωνες κουβέντες σε γλώσσα που δεν καταλαβαίνω κι άνεμος από το ανοιχτό παράθυρο να φέρνει μυρωδιές από αντηλιακά, αλατισμένα σώματα και μπαχάρια. Αποφασίζω να διαλογιστώ με τον τρόπο των αράβων, ναδειάσω το μυαλό από σκέψεις κι έγνοιες, το περίφημο καϊφ, που κάποτε έσωνε τα καραβάνια από την τεράστια ανία και φρίκη του ραμπ-αλ-καλί και της σαχάρας. Σχεδόν αποκοιμιέμαι, μακραίνει το απόγεμα και το σώμα μου αρχίζει να ξεχνά το χτεσινό μεθύσι.

Είχα φτάσει νωρίς, έριξα το σάκο στο ριζόρτ και καρφώθηκα στο μπητς μπαρ. Κάποιοι κολυμπούσαν, κάποιοι παίζαν, κάποιοι πουλούσαν μπιχλιμπίδια κι εγώ άρχισα να ξεπαστρεύω μπουκάλια τάϊγκερ με σκοπό κι εκδικητική μανία. Κάποια στιγμή είδα τον φίλο μου να καταφτάνει απτη μεριά της άμμου, σαν υπέρβαρη γοργόνα από το μιντγουέστ, και μου φάνηκε σημαδιακό να βρεθούμε έτσι, χωρίς πλάνο, αυτή τη στιγμή στους τροπικούς. Είκοσι μπύρες αργότερα πήγα για ύπνο, μια λάμπα μου επιτέθηκε από το κομοδίνο, αλλά την τιθάσεψα μέσα στη νύστα μου, υπήρξε ένα μίνι δράμα με κλειδωμένες πόρτες και τη γυναίκα μου και ένα χαμένο βραδινό και την ανησυχία κάποιων άλλων ότι δε θα είμαι σόμπερ ινάφ για το γάμο τους την επόμενη.

συντονίζομαι, ατσάλινη πειθαρχία, νοικιάζω κανό και τραβάω βαθιά. Στριφογυρίζω ανάμεσα σε βράχους, ψήνομαι, κοκινίζουν τα πόδια μου και γυρίζω πίσω. Τελικά έρχεται η ώρα του γάμου, βρίσκονται οι σαμπάνιες και ανακαλύπτω ότι έχω σοβαρή συζήτηση να κάνω με ένα οχτάρι τζιμ μπημ. Βράδυ, παραλία, ανάβουμε φανάρια με χάρτινες καλύπτρες και χάνονται στο σκοτεινό ουρανό, ακουμπισμένος σένα ξεραμένο ξύλο καπνίζω φτηνά κινέζικα τσιγάρα.

Πισίνα. Αραδιασμένες σίνγκα, χαμένος χρόνος - ένα νησί γεμάτο αναρριχητές και χίπηδες και καναδούς συνταξιούχους. Πρωινοί μπουφέδες, γιώτ στανοιχτά, κάμερες στα τραπέζια. Πλατιά χαμόγελα ότι φαίνονται οι μαιμούδες στα δέντρα και μέσα στο βράχο, παλιος σιαμέζικος βωμός γονιμότητας.

Το ταϊλανδέζικο ουίσκι είναι σαν πετρέλαιο με εσάνς από πριονίδια.
Έτσι απαντά ο βούδας στα σκαλισμένα υπερφυσικά γκαβλιά.
Αμήν.

ΤζενγκΤζο, ΧεΝαν

2009-09-07T19:46:00.024+08:00

Κατουράς σ υψόμετρο κοιτάζοντας βράχια από χαλαζία κι ασβεστόλιθο. Η ομίχλη έχει αρχίσει να διαλύεται και δεν κάνει κρύο. Οι κινέζοι ρέουν στη στενή ράμπα τρώγοντας και φωτογραφίζοντας και συ θυμάσαι τους μικρούς σαολίν και τις επιδείξεις τους, τα τινάγματα και τα πηδήματα, τα όπλα και τις κινήσεις – τι παπαριές, σκέφτεσαι, γερανοί, βατράχια, μαϊμούδες, αρχίδια. Για μια στιγμή ένας μικρός ναός φωλιασμένος στις πέτρες βαστά την προσοχή σου, έπειτα το βλέμα σου απλώνεται χαμηλά στην κοιλάδα που είναι γκρίζα κάτω από τον φυματικό ήλιο και πάνω που χαλαρώνεις ανεπίτρεπτα, μια ροχάλα σκάει δίπλα σου, ή καπνός από φτηνό τσιγάρο, ή ένα πλαστικό μπουκάλι και συνέρχεσαι. Δεν υπάρχει φύση εδώ, όπως δεν υπάρχει τέχνη. Όλα είναι κουρασμένες ρέπλικες, τα κουρέλια ενός λαού που δε νοιάζεται για τίποτα. Για τα πάντα πληρώνεις είσοδο, για κάθε ματιά εισητήριο. Δεν υπάρχει τίποτα που να μη μπορεί να ξεφτιλιστεί, ακόμα και τα βουνά, διαβρωμένα από σημαιάκια και τελεφερίκ.

Σούπες τίγκα στον κορίανδρο, πρωτοχρονιάτικα βεγγαλικά στους δρόμους, κακοφωτισμένες παγόδες, μπουφέδες ξενοδοχείου, δέντρα σκισμένα στα δυο σα σφεντόνες και φτάνεις στο επαρχειακό μουσείο που έχει επετειακή τζάμπα είσοδο. Οι χωριάτες θαυμάζουν νεολιθικά εργαλεία, χαραγμένες στήλες, μπρούτζινους σεισμογράφους και μικρούς ταφικούς δαίμονες σε ψημένο πηλό. Το μουσείο, η πόλη, η επαρχία, δεν έχουν χαρακτήρα παρά μόνο σε σουρρεάλ ή φιούζιον ξεσπάσματα, ένα κτίριο χωρίς παράθυρα με τα κλιματιστικά να κρέμονται, ένας βουδιστικός ναός αναστηλωμένος πλήρως με μόνο την ξύλινη πινακίδα της εισόδου πανάρχαια, ή ένα μοναστικό νεκροταφείο, ένα δάσος με 220 παγόδες αντί τάφους.

Το ΧεΝαν, μου λένε, είναι η γενέτειρα της Κίνας.

Νεύω κουρασμένα, μια τεχνική που έχω τελειοποιήσει, για να μη λέω Ναι, και για να μην προσβάλλω.

Σεούλ, Ν.Κορέα

2008-11-15T14:42:00.020+08:00

Στον πόλεμο της Κορέας η Ελλάδα έστειλε ένα σμήνος μεταφορών κι ένα τάγμα πεζικού. Σε μάχες σε δυο-τρία υψώματα, 186 Έλληνες αφήσανε τα κόκκαλά τους. Πολέμησαν για κάτι, για τα Ηνωμένα Έθνη, για το Μακάρθουρ, για να σταματήσουν την επέλαση του κομμουνισμού στην Ασία, για το δικαίωμα των νότιων να έχουνε κινητά τηλέφωνα, προχωρημένα κομμωτήρια, ιντερνετική τσόντα και ποπ σταρς, για να έχει η Σεούλ ηλεκτρισμό και τραβέλια, αντί για μπρούτζινα αγάλματα του Κιμ Ιλ Σουνγκ και δεκάχρονη φανταρική θητεία. Είναι παράξενο να βλέπεις την ελληνική σημαία ν’ανεμίζει στην είσοδο του πολεμικού μουσείου, τις γυάλινες προθήκες με στολές και λεπτομέρειες, τον οδηγό για το μνημείο στο νότο που σκεπάζει τα οστά των πατριωτών σου. Σε πιάνει ένοχη ανατριχίλα, και ξαναθυμάσαι την αποστρατικοποιημένη ζώνη στον 38ο παράλληλο – ανάμεσα σε σύρματα και νάρκες ένα τέλειο οικοσύστημα δίχως ανθρώπους, γεμάτο με ζώα και φυτά που δεν έχουν απομείνει αλλού στη χερσόνησο. Έριξα κέρματα στα κυάλια όταν μετά από πολλά τσεκ πόιντς άραξε το λεωφορείο και πήρα να κοιτάζω στο παρατηρητήριο του Ντόρα την άλλη μεριά, τη σημαία των βορείων ν’ανεμίζει στο πελώριο κοντάρι της και τα ψεύτικα χωριά πίσω από τη ζώνη – σα σκηνικά για ταινία όπου οι τοίχοι είναι από φελιζόλ, αλλ’από πίσω κρύβονται κανόνια, ραντάρ κι ιδεολογίες.

Μαζί με τους γεμιστήρες βαστούν και τις ελπίδες τους και γιαυτό πριν το παρατηρητήριο, στον τελευταίο σταθμό του τρένου στο Ντορασάν οι γιγαντοθόνες ανακοινώνουν την αναχώρηση του πρώτου συρμού της μέρας για την ΠιονγκΓιάνγκ, στις 07.50. Αλλά όχι σήμερα ή αύριο το πρωί. Ένα πρωινό αργότερα, λίγο ή πολύ αργότερα, μετά από πολλές υπογραφές και ξηλωμένα συρματοπλέγματα, όταν οι δυο στρατονόμοι αφήσουν τις θέσεις δίπλα στην είσοδο και μπορέσουν οι ταξιδιώτες να επικυρώσουν τα εισιτήριά τους και να περάσουνε τη δίφυλλη, τζαμένια πόρτα. Και τότε μπορεί να ξηλωθούν οι σημαίες και οι κατάλογοι και τα χάρτινα λουλούδια από την ξύλινη γέφυρα της ελευθερίας,που μισό αιώνα πριν ανταλλάχθησαν οι πρώτοι αιχμάλωτοι και πέσανε τσακισμένοι στα χέρια των δικών τους.

Ή ακόμα, μπορεί αυτή η ιστορία να τραβήξει πολύ ακόμα, αφού οι νότιοι ακόμα ανακαλύπτουν – είτε σκάβοντας, είτε ακούγοντας λόγια αυτών που αυτομόλησαν – τούνελ παρείσφρυσης κατά μήκος της αποστρατικοποιημένης ζώνης: μπουκάρουν οι στρατιώτες, ανατινάζουν και μπλοκάρουν τις εισόδους και μετά τις φωτίζουνε και τις κάνουνε τουριστικές ατραξιόν. Η μεγαλύτερη απ’αυτές είναι το 3ο τούνελ παρείσφρυσης, όπου και κατέβηκα αφού ήταν μέρος του DMZ tour που πλήρωσα, αλλά πιά έχω ξεχάσει πόσα γουόν μου στοίχισε άλλο ένα μνημείο του πολέμου που δεν τέλειωσε ακόμα. Θυμάμαι ακόμα όμως ότι το πακέτο περιέκλειε και επίσκεψη σε εργαστήριο επεξεργασίας αμεθύστου, όπως και τόσα άλλα στην Ασία.: δες, εδώ τσακισμένα κρανία αιχμαλώτων πολέμου, παραδίπλα πετράδια και καρτποστάλ προς πώληση.

Αλλά αυτά είναι περαστικές ευαισθησίες. Στο ΙτεΓουόν, κοντά στην αμερικάνικη βάση, μαγαζιά με ονόματα όπως star butts και transgender έχουνε τιγκάρει με τη δύση του ήλιου. Λίγα χρόνια πριν θα τιγκάρανε νωρίτερα από τους αμερικάνους εξοδούχους, αλλά τώρα ο αριθμός τους έχει μειωθεί πολύ. Τους τραβήξανε στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν. Αυτοί που απομένουν διακρίνονται από τους τουρίστες και τους άσχετους. Τραβάνε γραμμή γιαυτά που ξέρουνε.

Στο παζάρι του ΝτονγκΝτεΜούν, δίπλα στο παλιό ποδοσφαιρικό γήπεδο που πλέον είναι χώρος στάθμευσης, πίσω από το γήπεδο του μπέιζμπολ, περιφέρομαι και βρίσκω πράματα αφάνταστα, ένα νεκροταφείο αναμνήσεων σε μια παλαβή οξιντεντάλ ρετροσπεκτίβα: βινύλια των σκόρπιονς, βαλσαμωμένα πουλιά, δονητές, μπίλιες, φουσκωτές κούκλες, τζάκετς, εργαλεία και παντελόνια. Κάποιος μου θυμίζει ότι και το παζάρι στο ΝανΝτεΜούν είναι παρόμοιο, αλλά έχω κουραστεί. Θέλω να πιώ.

Το μακαλί μοιάζει με παγωμένη μπιζελόσουπα, η πρώτη ρουφηξιά δε σε πείθει, αλλά με κάθε που γεμίζεις το στόμα σου, μια παράξενη οικειότητα σε κυριεύει, αναμνήσεις της πρώτης μπύρας, νοτισμένα δάχτυλα από την πρώτη γκόμενα και τα ρέστα. Πιάνονται τα γόνατά σου, μουδιάζουν οι πατούσες σου γιατί δεν είσαι συνηθισμένος να κάθεσαι οκλαδόν ή να στηρίζεσαι στα γόνατα κάθε που τρώς και που πίνεις. Τεντώνεσαι, κάνεις τσιγάρο, συνεχίζεις να πίνεις. Βρίσκεσαι αλλού, τραγανίζεις ξεραμένα ψάρια, πίνεις σότζιου από το μπουκάλι. Ρίχνεις το σφηνάκι μέσα στο ποτήρι, το σηκώνεις, κάνεις πρόποση και φωτίζονται ακόμα περισσότερο οι ήδη φουντωμένες ασιάτικες φάτσες απέναντι. Τρεκλίζεις στο δρόμο της επιστροφής, περνάς δυο πυροσβεστικά οχήματα, βλέπεις μαζεμένο κόσμο και χαζεύεις και συ τη μάχη με τη φωτιά. Μια μέρα αργότερα βρίσκεσαι σ'εστιατόριο τσέχικο, αλλά οι σύντροφοί σου παραγγέλνουν καφτερά κορεάτικα και συ σβήνεις ατμούς με μπύρες. Βγαίνοντας παίζεις μ'ένα σκυλί, μπανίζεις πουτάνες, τουρίστες, καραβάνια κι εκπατρισμένα μούτρα. Λες από μέσα σου, όλα τα γαμημένα είναι ίδια και δεν έχουν τελειωμό και τραβάς γραμμή και σβήνεις μια μέρα και μια πόλη ακόμα.

Παλάτι τσανγκντεοκγκουνγκ και δυναστεία τζοσεόν, ασύμμετρα κτίσματα, παρόμοια με τα αντίστοιχα κινέζικα, πολύχρωμες οροφές και το τελευταίο παλάτι της αυτοκράτειρας, που έχει τους τοίχους άβαφους για κάποιο λόγο. Παράθυρα και πόρτες καλυμμένα με σκληρό χαρτί, σε στυλ γιαπώνικο, αμέτρητες επαναλήψεις. Φεύγεις και παίρνεις όρκο, την άλλη φορά να πας βόρεια, στην άλλη μεριά των συνόρων.

Χρόνια Πολλά Μιχαήλ

2008-11-11T10:59:00.009+08:00

Of all the weapons in the vast soviet arsenal, nothing was more profitable than Avtomat Kalashnikova model of 1947. More commonly known as the AK-47, or Kalashnikov. It's the world's most popular assault rifle. A weapon all fighters love. An elegantly simple 9 pound amalgamation of forged steel and plywood. It doesn't break, jam, or overheat. It'll shoot whether it's covered in mud or filled with sand. It's so easy, even a child can use it; and they do. The Soviets put the gun on a coin. Mozambique put it on their flag. Since the end of the Cold War, the Kalashnikov has become the Russian people's greatest export. After that comes vodka, caviar, and suicidal novelists. One thing is for sure, no one was lining up to buy their cars.

Yuri Orlov, Lord of War, 2005

ΤσινγκΧαι

2008-06-27T00:13:00.017+08:00

Σκίζω με δείχτη κι αντίχειρα το βραστό αρνίσιο κρέας, το βουτάω στο ξύδι και το σκόρδο κι ύστερα, ξεπλένω τα μουστάκια μου μ’αρμυρό τσάι – κόλπο που λένε οι Θιβετιάνοι ότι τόμαθαν απ’το Γκανσού. Πάω ν’ανάψω τσιγάρο, μετανιώνω, το ξαναβάζω στο πακέτο: είναι αραιός ο αέρας στα διόμιση χιλιόμετρα και δε μου βγαίνει. Το ΣιΝίνγκ είναι κακάσχημο, ένας γαμημένος λεκές στο κέντρο της Κίνας, αλλά είναι εκατόν πενήντα χιλιόμετρα από τη μεγάλη λίμνη πάνω στα βουνά και τους κορμοράνους. Ανηφόρισα την προηγούμενη μέρα με το πανάρχαιο λεωφορείο και στα τρία χιλιόμετρα ύψος πρόβαλε η ΤσινγκΧάιΧού, στεφανωμένη από χιονισμένα βουνά, ν’αστράφτει στον απογεματινό ήλιο. Αποβιβαστήκαμε, έβγαλα τα κυάλια να δω αγριόκυκνους, ένας κινέζος γέρος έβγαλε τον πούτσο του και κατούρησε τα βράχια, δύο φοιτητές βγάλανε λιόσπορους κι αρχίσανε να μασουλάνε. Περπάτησα μέχρι μέσα στο παρατηρητήριο – μια φρουρός ούρλιαζε σ’ ένα μικρόφωνο κι αρωμάτιζε τον αέρα με σπρέυ τουαλέτας- και πήρα να κοιτάω ολόγυρα βαριεστημένος. Δεν είναι η φύση το δικό μου οικοσύστημα, ξανασκέφτηκα, γιατί βασανίζω τον εαυτό μου στις μασχάλες και τις κωλοτρυπίδες της Ασίας, και ξαναβγήκα.

Ανέβηκα τα σκαλιά, βγήκα στην πλάτη του βράχου και κοίταξα τα σύννεφα. Σήκωσε αέρα και πήρανε να πλαταγίζουν τα πολύχρωμα βουδικά πανιά – το είκοσι τοις εκατό του ΤσινγκΧάι είναι πιστοί στην κίτρινη σέχτα του βουδισμού και το Λάμα. Τα πουλιά κράζανε στις φωλιές στους βράχους, οι κινέζοι παίρνανε φωτογραφίες κι ο χρόνος δεν έφτασε, όπως πάντα. Ξανά λεωφορεία, ξανά δρόμοι – κόρνες για να φύγουνε τα γιάκ από τη μέση του δρόμου, πρόσφατες διαπλατύνσεις, πικραμένα εστιατόρια δίπλα σε στρατιωτικές βάσεις, ξυλοκαλύβες πάνω στο νερό και γω, διώχνω τα ρύζια απτα γένια μου, στενέβω τα μάτια μου στο ψιλόβροχο και κοιτάζω τα χιλιόμετρα που διαγράφονται: βουνοπλαγιές που τρέχουν κινέζοι αθλητές, παρατημένες μοτοσυκλέτες ενώ νομάδες γευματίζουν, χορτάρια σε υψίπεδα: κάποια στιγμή οι ρόδες μας ξερνάνε και σηκώνω το φερμουάρ στο βουνίσιο αέρα κοιτάζοντας το πελώριο άγαλμα της πριγκίπισσας. Αγοράζω κρυστάλινες μπάλες και δόντια λύκου, ανηφορίζω εκ νέου και φωτογραφίζομαι. Παζαρέβω για ένα ρολόι, δε μου κάθεται, και ξαναφεύγω για να πάω να δω τα μοναστήρια.

Πριν τα εισητήρια, αγοράζω ένα πλατύγυρο καπέλο. Είναι αμέτρητα σημαντικό, το καφετί πλατύγυρο και το βγάζω μόνο μέσα στο κελί του Πάντζαϊ Λάμα: ένας πιτσιρικάς μοναχός ακούει γιαπωνέζικη ποπ και χαζεύει κρεμασμένος στο μπαλκόνι του. Μια γριά μ’ αυλακωμένο πρόσωπο αρνείται να φωτογραφηθεί, αποφεύγω τις βρώμικες γάτες που τριγυρίζουν και αράζω στην πρόσοψη του βουδικού σχολείου: είναι ντροπαλοί οι μαθητές και αποφεύγουν το φακό μου. Κοιτάζω τον ψεύτικο ελέφαντα που τραβά τα βλέματα και τις φωτογραφικές των κινέζων, σκουπίζω τον ιδρώτα στο κούτελό μου και μπαίνω στον επόμενο ναό. Τα κεριά βρωμάνε απ’ το λίπος των ζώων, βαριέμαι τις προσευχές, ακροπιάνω τις κεντητές ταπετσαρίες, μπαίνω στον πειρασμό να δώσω έρανο και βγαίνω να καπνίσω. Στο τέλος, μπαίνω στο λεωφορείο για το ξενοδοχείο και φτάνω βραδιάτικα και πεινασμένος: πέντε ξεμεινεμένοι ιταλοί στη ρεσεψιόν, γνώριμες φάτσες και γλώσσες κι ενώ απορώ γιατί βρίσκονται εκεί αποφασίζω ότι πεινάω.

Οι λεπτές χιλοπίτες είναι καφτερές, το σουβλιστό κρέας είναι καφτερό, ψωμί δεν έχει, κι ο ψήστης παίζει μ’ ένα ψωριάρικο σκυλί. Για κάποιο λόγο θυμάμαι το άδειο τζαμί της πόλης, με τις φριχτές μακέτες της Μέκκας και της Μεδίνας και τον Χούι Κινέζο να μου δείχνει ξεφτισμένα χειρόγραφα και να με ρωτά από πού είμαι. Υπέροχα, σκέφτομαι, στουμπώνω το στομάχι μου και φεύγω. Η νύχτα είναι δροσερή κι ενώ κοιτάζω το βουνό απέναντι, για μια στιγμή, ανεβαίνουν και πάλι στο νού μου, η στολή με το αυτόματο έξω από το σιδηροδρομικό σταθμό, ο ποδηλάτης που έπινε καφέ, τα κρεμασμένα σπλάχνα και τα μπαχάρια στην αγορά – σχεδόν τα βλέπω και τώρα, μαζί με το δρόμο για το αεροδρόμιο, το βρώμικο κανάλι και τα θλιβερά πολυκαταστήματα, αποστήματα πάνω στο υψίπεδο, πικραμένες γεωγραφίες που ίσως περιγράψει κάποιος άλλος στη γλώσσα αυτή, χρόνια αφού εγώ κι αυτά θα πάψουν να έχουν κάθε σημασία.

Τρίμπιουτ

2008-05-21T22:35:00.003+08:00

Ο φανταστικός παπούς μου
είναι φρεναδόρος
στα τραίνα.
Σκαρφαλώνει την Καλιφόρνια πάνω ως κάτω,
κυρίως αγαπά το Φρέσνο και το Σοσαλίτο
όταν με γράσα στα χέρια
σταματά
και πίνει και αγγίζει γυναίκες
σε όλη την ακτή που ανεβάζει και κατεβάζει
βαγόνια
Η Γιούνιον Πασίφικ.

Τον ρώτησα κάποτε αν γνώρισε
Τον Γκίνσμπεργκ ή
το Μπουκόφσκι:
ο Γκίνσμπεργκ, είπε, μεγάλη πούστρα
αλλά είχε κάτι.
Τον άλλο δεν τον γνώρισα
μου είπαν ότι μένει στο Λ.Α
που εγώ σιχαίνομαι.

Εγώ βόηθαγα αλήτες να μπαίνουν
στα βαγόνια.
Συχνά πίναμε μαζί
αλλά δεν τους καταλάβαινα
και δε με ένοιαζε
αφού ήξερα ότι σε λίγο
θα έτρωγα με τα γρασωμένα χέρια μου.

Εμένα με καταλαβαίνεις, τον ρώτησα.
Όχι πάντα, μόνο όταν τα χνώτα μας μυρίζουν το ίδιο,
μου είπε.
Αλλά δεν έχει σημασία.
Και συ ανεβαίνεις λαθραία στα βαγόνια
ελπίζοντας ότι μπήκες σωστά, πως πάμε νότια
και θα κατέβεις στην μπάχα και θα κατηφορίσεις
στο Μεξικό.

Έχεις δίκιο, του είπα, δεν το σκέφτηκα έτσι.
Μόνο ότι οι ράγες ήταν αρκετά μακριές
και θα προλαβαίναμε να πιούμε φτηνές μπύρες παρέα
και να πάρουμε κι άλλους στα βαγόνια
και όταν σταματήσουμε
να μου δείξεις και μένα
πως να αγγίζω
γυναίκες
με γράσα
στα χέρια.

ΧάνγκΤζο, ΤζεΤζιάνγκ

2008-03-05T17:31:00.006+08:00

Η παγόδα έχει κυλιόμενες σκάλες και ανελκυστήρες και διάφορα κλιμακοστάσια. Για την ακρίβεια, η καινούρια ιμιτασιόν παγόδα που φκιάχτηκε πάνω και γύρω από τις βάσεις της παλιάς παγόδας του ΛειΦάνγκ. Σκαρφαλώνω μέχρι πάνω, παίρνω φωτογραφίες κι αφήνω τα μάτια μου να πλανηθούν: η δυτική λίμνη σκεπάζεται από καταχνιά, αλλά ένα γύρο, οι λόφοι κι οι φυτείες του τσαγιού βαστάν ακόμα χιόνι. Οι κινέζοι λένε, ο ουρανός ψηλά, το Σούτζο και το Χάντζο στη γή. Τα κανάλια και τα πάρκα του πρώτου τα έχω δει πριν 4 χρόνια. Τώρα αλητεύω στην πρωτεύουσα του ΤζεΤζιάνγκ τις μέρες της κινέζικης πρωτοχρονιάς και βλέπω τους γέρους βουδιστές να καίνε θυμιάματα και να προσκυνάνε και να ξαναμπαίνουν σε λεωφορεία και να χάνονται, εξατμίσεις που σκάνε σα βεγγαλικά, βεγγαλικά σα δυναμίτες, πράσινα και κόκκινα χρώματα που χαμηλώνουν σαν κλαδιά ιτιάς.

Φωτογραφίζω μοναχούς και βούδδες, αφού κατεβαίνω απ την παγόδα, διασχίζω το δρόμο και μπαίνω στον περίβολο του ναού απέναντι. Πολλά χέρια, πολλά όπλα, φουσκωτές κοιλιές και κρεμαστοί λοβοί αυτιών. Τα έχω δει χιλιάδες φορές, σκέφτομαι, κάνω μια γύρα έτσι, για τα μάτια του σιντάρτα, και ξαναβγαίνω. Γυρίζω τα μάτια προς τους λόφους, μόλις χτες σκαρφάλωσα μέχρι τα ξύλινα παραπήγματα της κορυφής, τίναξα τα χιόνια από πάνω μου, ήπια τσάι και ξανακατέβηκα. Περπάτησα τις γέφυρες που διασχίζουν τη λίμνη, έκανα βαρκάδα, είδα καλλιγραφίες σ’ εκθέσεις- εχτίμησα απομεινάρια σοσιαλιστικής τζαμπέ διασκέδασης χαζεύοντας το μουσικό σιντριβάνι με μωρά και γέρους.

Στο Χάντζο έχει αντιπροσωπία η μαζεράτι κι η φεράρι κι η πόρσε κι η μπέντλευ. Έχουνε λεφτά οι τύποι, λέω στον ταξιτζή, όχι εμείς λέει, αυτοί που έρχονται και παραθερίζουνε και σκάνε σαράντα χιλιάδες ρενμινμπί το τετραγωνικό για σπίτι που κοιτά στη λίμνη. Το συλλογίζομαι πίνοντας τον καφέ μου και κοιτώντας το νερό λίγο αργότερα. Ο μπρούτζινος ταύρος μισοβυθισμένος στο νερό, κύματα κόσμου παντού, η σαγκανέζικη διάλεκτος στα περισσότερα στόματα. Πεινάω.

Στο ινδικό, τα ρύζια και τα κεμπάπια γαμάνε αμετάκλητα και η χορεύτρια από το Κάσγκαρ λικνίζεται, σπρώχνει το μπούστο της, γυροφέρνει τους γοφούς της. Φορά ένα βαρύ άρωμα που αρμόζει στο χορό που κάνει, στο λευκό της δέρμα, τα μαύρα βαριά της φρύδια. Μασουλάω τις καφτερές σαμόζες, η σιντζιάνα ξαναπιάνει το χορό, βρέχω μπύρα τα μουστάκια μου. Ξέρω πως δεν υπάρχει χρόνος πια για τίποτα, η μια μέρα τρέχει πίσω από την άλλη, τεντώνομαι να πιάσω μεταξωτές γραβάτες, σιγκαπουριάνικες σούπες, τσάγια, κόκκινα φανάρια και τα ντόπια φαγιά, το κοτόπουλο του ζητιάνου, τυλιγμένο σε φύλλα λωτού, το κρέας να πέφτει από τα κόκκαλα, το χοιρινό λίπος με τη γλυκιά σάλτσα, τις μελιτζάνες να σερφάρουνε σε σκόρδα και μπαχάρια, τα εκατομύρια των κινέζων και τα στάρμπακς, οι τουριστικοί οδηγοί με τα σημαιάκια τους, τα αρχαία τρίκυκλα στους στενούς δρόμους, τα φιούζιον πρωινά στα ξενοδοχεία, νούντλς και μπέικον και μετά τραίνα και αεροπλάνα, όπως πάντα.

Ο Θάνατος του Μπομπ Ντενάρ

2007-10-17T00:36:00.000+08:00

Είναι καλοκαίρι και η ζέστη στη νότια Γαλλία λειώνει το παλιό φρούριο στο λιμάνι της Μασσαλίας. Ένας Έλληνας πίνει παστίς με την ερωμένη του, έχοντας διασχίσει δρόμους γεμάτους άραβες. Θυμάται την προηγούμενη μέρα, το αμάξι να φτάνει στο Μονπελιέ, και όλους τους φοιτητές στα πλακόστρωτα και τους στενούς δρόμους. Λίγο πιο ψηλά, στους αμπελώνες του Μπορντώ φυσά αέρας από τον Ατλαντικό και δροσίζει τη γή. Δεν υπάρχει ούτε λόφος να τον σταματήσει, όπως κατηφορίζει από το νερό, περνά το Φάρο στο Κορντουάν και βυθίζεται στις εκβολές του Γαρούνα. Το ποτάμι έχει κινήσει από τα Πυρηναία για να διασχίσει τα κεντρικά υψίπεδα της Ωβέρνης, και σαυτό το επίπεδο, γεμάτο χαλίκι τρίγωνο, τα αμπέλια γεννάνε κόκκινο κρασί. Σε έναν απ αυτούς τους αμπελώνες, ένας γέρος άντρας κοντοστέκεται, και κοιτά προς τη θάλασσα.

Μια γυναίκα του φέρνει ένα ποτήρι παγωμένο νερό. Η κόρη του; Έχει τόσες κόρες, τόσους γιούς, πασχίζει να θυμηθεί ονόματα. Ένας δικηγόρος του μιλά: θα χρειαστεί να πάει πάλι στο Παρίσι για δίκη, να εξηγήσει, να εξηγήσει τι; Κάποτε θα μίλαγε ο Φοκάρ γιαυτόν, να ζει ακόμα; Ο άντρας κάνει νόημα με το χέρι του, εκνευρισμένος, μπαίνει πιο βαθιά στ αμπέλια. Ιδρώνει. Παράξενο, θυμάται τον καφτό αέρα στο Τζεμπέλ από τον καιρό του Μαρόκου. Και αργότερα, στην Υεμένη, η ίδια ζέστη. Είχε άγγλους φίλους εκεί, πίνανε, μιλούσανε. Κάποιοι απ αυτούς ήταν μαζί του στο Κατάνγκα. Ίδια ζέστη, αφρικάνικη. Τότε δεν είχε σημασία. Θεοί, είχαν προσπαθήσει να ξαναμπούν από το Κονγκό με ποδήλατα; Είχανε ξεφτιλίσει τους κυανόκρανους στην πρώτη εξέγερση; Ο γέρος χαμογελά, το έλεγα, σκέφτεται, το έλεγα ότι δεν είναι για τα λεφτά. Ούτε καν για πολιτική και ιδέες.

Κάποιος του μιλά και κρατώντας τον απτον αγκώνα, τον φέρνει προς το σπίτι. Όπως ο γέρος περπατά, θυμάται τις Κομόρες, τα έντεκα υπέροχα χρόνια, μέχρι που η Γαλλία τον πρόδωσε. Θυμάται να μπαίνει σε μια κρεβατοκάμαρα, τους πυροβολισμούς, τον πανικό των γυναικών, θυμάται το κουφάρι του Σουαλί πάνω στο τζιπ. Τότε το Παρίσι δεν έλεγε τίποτα. Τι άλλαξε; Παλέβει να θυμηθεί ονόματα φίλων που κατέβηκαν νότια και πολέμησαν στο αντάρτικο της Αγκόλας. Αλλά όλα τα ονόματα έχουν χαθεί. Εκτός από δυο, τρία, ο μαύρος Ζακ Σραμ και ο τρελός Μάικ Χοάρε, θυμάται ακόμα τον Τσόμπε και το Μομπούτο..

Μέσα στο σπίτι σκοτείνιασε, χαμήλωσε ο ήλιος, και όλα τα ονόματα είναι για τη μνήμη σαν απεικάσματα, σα να κοιτά τον ήλιο στη Γκαμπόν και να διώχνει με ανάστροφες παλάμες τα κουνούπια, σαν και τότε, στην Ινδοκίνα και πάλι μετά, στην Αλγερία και στην ανία του Παρισιού. Ξαφνικά, μια σκέψη τον τρομάζει, θέλουν να τον βάλουν πάλι φυλακή, γυρίζει στο δικηγόρο, είναι αυτός ο δικηγόρος του, ποιό είναι το όνομά του; Για μια στιγμή, ο άντρας δεν ξέρει που βρίσκεται, αν είναι στο Μεντόκ, ή το Παρίσι. Νομίζει ότι βλέπει το πρόσωπο του πατέρα του, κάνει να κινηθεί, κουτσαίνει απ το παλιό τραύμα, που πληγώθηκε, σε ποιά μάχη; Τρίβει το κεφάλι με τα χέρια του, πιάνει το μαλακό σημείο, εκεί που λείπου τα κόκκαλα, και κάθεται. Σιγά, σιγά, οι φωνές αραιώνουν, η καρέκλα γίνεται κρεβάτι, τα χρώματα αλλάζουν και για μια τελευταία στιγμή στροβιλίζονται, ο φοκάρ, η σντεσέ, οι κομόρες, το πρώτο καράβι, η στάνλευβιλ, το φουσκωτό στις αφρικάνικες ακτές- μια τελευταία σκέψη, για τι θα με θυμούνται, και μετά ο άνεμος που γεμίζει άμμο λιμάνια και αμάξια, και μετά τίποτα.

το μεγάλο σινικό φεστιβάλ μπύρας

2007-09-17T20:38:00.001+08:00

Το τρένο σταματά στο ΣιΦάνγκ, ο κεντρικός σιδηροδρομικός σταθμός του ΤσινγκΝτάο έχει κλείσει για επιδιορθώσεις. Βρέχει ασταμάτητα, λασπερή μιζέρια. Περπατάμε να πάρουμε ταξί για την πόλη και βλέπω να λερώνονται δάχτυλα και σαγιονάρες – εγώ δε φορώ σαγιονάρες παρεχτός κι αν είμαι στους τροπικούς. Βρέχει Αύγουστο μήνα στο ΣανΝτόνγκ για πρώτη φορά μετά από 50 χρόνια. Βλαστημάω το συγχρονισμό μας και φορτωνόμαστε οι μισοί σε ταξί, οι μισοί σε τρίκυκλο και πάμε στον ξενώνα. Στεγνό πουκάμισο, τσιγάρα στην τσέπη, κατηφορίζουμε. Ψαρίλα, βαρέλια στους δρόμους, βροχή, πλημμυρισμένες υπόγειες διαβάσεις, μέχρι που σταματάμε στην τύχη, μπαίνουμε σε μια τρύπα στον τοίχο για σούπα και μπύρα. Αδημονώ να βρεθούμε στο φεστιβάλ που έχει μόλις ξεκινήσει, κατεβαίνουμε προς τη θάλασσα, χωνόμαστε σε λεωφορεία σα βρεμμένοι σκύλοι και πάμε προς τα έξω, προς το πρόσωπο του πέτρινου γέρου, στις άκρες της πόλης, στις εισαγώμενες μπύρες.

Φτηνά τα εισιτήρια, μπουκάρουμε και τραβάω κατευθείαν στα γερμανικά κιόσκια, παουλάνερ, βάιχενστεφάν, χοφμπρόιεράι μύνχεν. Ο πρώτος κινέζος τραγουδιστής τραγουδά μανδαρίνικη ποπ με πάθος, φορά μαύρο φανελάκι και δείχνει δημοφιλής. Ο τοπικός αστήρ παραδίδει σκυτάλη σε έναν αφρικάνο που λέει διάφορα και αρχίζει τα κόλπα με δαδιά και με φωτιές. Φρικάρουνε οι κινεζοπούλες και πιάνουν τις τσιρίδες, μωρά κλαίνε και κατουράνε σε νερολακούβες, εγώ κατεβάζω τις μπύρες μου μακάριος, τους γύρω μου τους έχει κόψει πείνα άσχημη και μαζεύουνε χταπόδια κι αρνίσια σουβλάκια και μύδια αχνιστά – βαθμός συσχετισμού μπύρας/φαγητού= 0. Το οικογενειακό πρόγραμμα συνεχίζεται, κινέζες με κόκκινα πέπλα και φλουριά να ντιντινίζουν ανεβαίνουν στη σκηνή – χριστέ μου, τι ακριβώς προσπαθούν να κάνουν, πασαρέλα, χορογραφία, στριπτίζ; Βρεμένος μέχρι το κόκαλο αρχίζω να τουρτουρίζω, το κεφάλι μου βαραίνει, και γω, μια ζωή στην άρνηση, παραγγέλνω άλλο ένα ποτήρι μπύρα και ανάβω τσιγάρο.

Η σκηνή έχει τιγκάρει, η βροχή συνεχίζει να πίπτει στρέιτ θρου, οι κινέζικες φάτσες έχουν πάρει να φωσφορίζουν και να ιριδίζουν από τα αλκοόλια και γω την κάνω για το κιόσκι παραδίπλα. Εδώ έχουν όντως κανονικότατη πασαρέλα, έχουνε ανεβάσει πανώ να διαφημίσουν το ακουάριουμ της πόλης, οι κόρες ποζάρουν με τις βραδινές τουαλέτες, οι ντόπιοι φοράνε απίθανα πουκάμισα κι ο σερβιτόρος φορά κιλτ.
[ ξαναδιαβάστε την τελευταία πρόταση μέχρι να αφομοιώσετε τη βαλχαλική σουρρεάλ μεγαλοσύνη του θεάματος. Κιλτ. Ναι, κιλτ. Γιατί όχι; ]

Μέχρι να βγει ο σαξοφωνίστας έχουμε κουρουμπελιαστεί κανονικότατα και με πιάνουν τα γέλια όταν ένας μεθυσμένος τυπάς με κερνά μπύρα, μου βουτάει ένα τσιγάρο και μου δίνει μια ντομάτα με ευχές για καλή ζωή και ευτυχία. Ποζάρουμε χαμογελαστοί, χειραψία, ξανακαθόμαστε. Και όλα αυτά, όλη αυτή η συμπυκνωμένη ευτυχία δεν είναι παρά το προοίμιο μέχρι να πάμε στην πελώρια σκεπαστή κατασκευή του ντόπιου ζυθοπαρασκευαστή και να αρχίσω να παραγγέλνω πλαστικούς κουβάδες γεμάτους φρέσκια τσινγκντάο και να βλέπω κόρες να ανεβαίνουν σε τραπέζια και τύπισσες να χορεύουν σε κλουβιά και λαμπάκια και ρεκλάμες να φωτίζουν ιδεογράμματα – νομίζω ότι βρίσκομαι στην Ελλάδα του 1966, ο Μάο μόλις έχει κατακτήσει τη στερεά και ξεκινά πολιτιστική επανάσταση με τη Δέσποινα Βανδή να ηγείται των Ερυθροφρουρών.

Φεύγουμε μουσκίδι και πάλι, τα σύννεφα δε λένε να κλείσουν, οι κινέζοι ταρίφες τσουλάνε με πρώτη μέχρι να ακούσουν τη μεγαλύτερη τιμή κι ύστερα σταματάνε κι ανοίγουν πόρτες – διαδρομή πλειστηριασμός με το στεγνό κώλο μας δημοπρασία. Φωνάζω τα διπλάσια απότι πρέπει, ο τύπος σταματά, γυρίζω στον ξενώνα και στο μπαρ του πίνω μπύρες με τιμές 1903, 20 σεντς το ημίλιτρο..

Κάποια στιγμή κοιμόμαστε, κάποια στιγμή ξυπνάμε, μασουλάω μισοψημμένο μπέικον και πίνω φτηνό καφέ, πιάνω τα πλακόστρωτα και ξέσκουρα εκκλησιές και ανηφόρες, μέχρι που καταλήγω στο Καφέ Ρολάν, μπροστά στην Παραλία Νούμερο 3, στα όρια του πανταγκουάν, τις γερμανικής τεχνοτροπίας βίλλες. Μαρέσει η μπύρα του Μονάχου, αράζω, ανοίγει ο καιρός, βγαίνει ο ήλιος και για άλλη μια φορά, αγκαλιάζει το βλέμμα μου θάλασσα κι ουρανοξύστες, φυσάω τον καπνό μου κάθετα και χαμογελάω.

Έξι εφτά μπύρες αργότερα πάμε για φαί, φυσικά σε γερμανικό, ανάμεσα σε σνίτσελ και λουκάνικα κατεβάζω μπίτμπουργκερ και μαύρες βαυαρέζικες, με θολωμένα μάτια κοιτάζοντας ρολόγια προκρίνω πως είναι ώρα να πάμε για λίγες τελευταίες σε ένα ηρωικό τζαζ μπαρ που μανάτζαρε ένας φίλος μου πριν από χρόνια, όπως και κάνουμε, και ρίχνουμε ντόπιες και γκίνες στα λαρύγγια μας. Δέκα λεπτά πριν φύγει το αεροπλάνο, τραμπαλιζόμενοι κάτω από σακιά στους ώμους, διασχίζουμε το τέρμιναλ – σε πόσα εκατομμύρια μέρη να κατουρήσουμε πριν ρίξει ο θεός τις απαντήσεις στις χούφτες μας;

υγ. 1. Και μετά μου λέτε, μάγκες, για ζυθοπανήγυρα σε αλβιόνες και στους γότθους..

υγ. 2. Βαγγέλαρε, ευχαριστώ για τις ταρζανιές τις σχετικές με τα σχόλια, αλλά βρήκα πρόξυ με όρχεις ημιθεϊκούς και μπορώ πλέον να διαβάσω και να καβαλήσω το μπαμπού.

νύχτες αργίας

2007-08-15T14:21:00.001+08:00

Ξεκινάμε νωρίς, χωρίς τις γυναίκες, να φάμε στο ρώσικο. Ανυσηχώ ότι καθυστερούμε απαράδεχτα, ότι δε θα προφτάσουμε να κουρουμπελιαστούμε για το δεύτερο μέρος της νύχτας, την επιδρομή μας σε ολόκληρη τη ρώσικη συνοικία, και παραγγέλνω ένα μπουκάλι βότκα. Από της φτηνές. Ίστοκ. Υπάρχουν και φθηνότερες, παρασκευασμένες σε φαρμακευτικές εγκαταστάσεις στη νότια Κίνα, αλλά μου έχουν πει επανειλημμένα ότι αυτές οι μαλακίες τυφλώνουν, ή τουλάχιστον ότι περνάνε 3 μέρες πριν συνέρθεις. Παίρνω και δεύτερο μπουκάλι ΙΣΤΟΚ και αρχίζω να εντοπίζω δισταγμό στα μάτια των φίλων μου. Φοβούνται ότι σύντομα δε θα μπορούμε να διατηρήσουμε τα προσχήματα, να μείνουμε μέσα στις γραμμές, ή τουλάχιστον να αντέξουμε μέχρι τις 5 το πρωί, που είναι το μεγαλεπίβολο πλάνο. Καγχάζω, ανάβοντας κι άλλο τσιγάρο. Ρωτάω τη σερβιτόρα αν θαρχίσει κάποια στιγμή το γαμημένο το σόου, αλλά μου λέει, απόψε δεν έχει. Σπάζομαι, ήθελα να ακούσω τον τύπο να τραγουδά την Κατγιούσα, μια απίστευτη προσωπική μου εμμονή – η γυναίκα μου με βεβαιώνει ότι συχνά, όταν είμαι πιωμένος, μουρμουράω ή σφυρίζω την Κατγιούσα στον ύπνο μου. Τρώμε, πίνουμε, καπνίζω. Αθροίζονται άδεια μπηροπότηρα και σφηνάκια στο τραπέζι, σπρώχνοντας το κοτόπουλο Κιέβου και τις γεμιστές πιπεριές, παρακάμπτοντας τασάκια και κινητά, μέχρι που αποφασίζουμε να την κάνουμε, φορτωνόμαστε σε διάφορα ταξί και γραμμή για τα ύποπτα.

Ο φωτισμός στο πρώτο είναι για τον πούτσο και οι γκόμενες για τα μπάζα. Κάποιος βλέπει τα φρύδια μου να σμίγουν και με κερνά μια μπύρα καλοκάγαθα. Χαλαρώνω, ανάβω τσιγάρο, κοιτάζω ολόγυρα. Είναι η ώρα για το πρώτο κατούρημα της βραδιάς, μια στιγμή δυνητικά περίπλοκη και επικίνδυνη σε κάθε κλαμπ κινέζικης πόλης – θα προτείνουν να μου κάνουν μασσάζ στο ουρητήριο, θα περιμένει ο τύπος πενήντα σεντς φιλοδώρημα επειδή μου σκούπισε τα χέρια με ζεστή πετσέτα; Κατουράω και γυρίζω πενήντα σεντς ελαφρότερος, αποφασισμένος να φύγω από κει μέσα πάραυτα και τους πείθω να την κάνουμε για το νησί του θησαυρού, όπου το σόου πρόκειται να αρχίσει. Κάτι δεν πάει καλά, το αισθάνεσαι βαθιά μέσα σου, μια απαράδεχτη καθυστέρηση, οι λιγοστοί θαμώνες, οι απουσία των χορευτριών και αίφνης!.. σου σκάνε το παραμύθι, κάτι η αστυνομία απέξω να μαζεύει πουτάνες επειδή κάποια αφρικάνικη εμπορική αντιπροσωπία έχει σκάσει μύτη στην πόλη, κάτι η λάθος μέρα, και όλες οι στριπτιζούδες απουσιάζουν. Το κενό του προγράμματος συμπληρώνει ένας νέγρος σε ποδήλατο που κόβει γύρες στην πίστα, στροβιλίζοντας μανουάλια αναμμένα πάνω από το κεφάλι του, κι ενώ η δυσπιστία περνά τη μπάλα στην απογοήτευση, τα μεσάνυχτα με βρίσκουν να φωνάζω, τι στον πούτσο κάνω σαυτές τις γαμημένες ερημιές στις εσχατιές του κόσμου, αναμφίβολα μισομεθυσμένος σε ποιητικό οίστρο. Πάμε στον παλιό ελέφαντα, λέει ο Καναδός, το σόου δεν μπορεί να είναι χειρότερο και ξεκινάμε, ένα βακχικό μπουλούκι στα όρια των πεζοδρομίων και της ευπρέπειας, αποφασισμένοι, αποφασισμένοι για τί πράμα; 10, έστω 5 χρόνια πριν, είσαι σίγουρος, η καταστάσαση θα εκτροχιαζόταν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, τώρα όλα τα σημάδια είναι εκεί, κάποιος χασμουριέται, κάποιος μιλάει ΓΙΑ τη γυναίκα του, για όνομα της Παναγίας, θες να πεις, οποιαδήποτε άλλη συζήτηση εκτός απαυτή, θες τουλάχιστον ένας από τους φίλους σου να ξεφύγει, να παίζει μπουνιές με τον μπάουνσερ από το Βλαδιβοστόκ, να κολλήσει στη μεθυσμένη βυζαρού που κάθεται στο δίπλα τραπέζι με τη φίλη της, σου κάνει τα γλυκά μάτια, η φίλη της την κάνει για λίγο διακριτικά, επιτρέποντας σε άλλες συνθήκες να πας να της πεις την ΑΤΑΚΑ, οποιαδήποτε ατάκα, εφόσον είναι τόσο χάλια από τα ξύδια που όπως λέω στον αυστραλοκαναδό, βρίσκεται ένα κέρασμα μακριά από το να σου κάνει τσιμπούκι στην τουαλέτα..

Ανεκπλήρωτες φαντασιώσεις, οι μπύρες και τα σφηνάκια δεν αρκούν, δε φτουράνε σαυτή την καμπή της βραδιάς, κανείς δεν μεθάει, απλά κουράζεται, κι αυτή τη στιγμή, παλέβοντας να το σώσουμε πάμε στο σίγουρο, το μπαρ με τις μογγόλες, τίγκα σε μια αρχαία γενιά εκπατρισμένων, εκεί που βλέπεις το πρώην αφεντικό σου να φορά λουστρίνια μ άσπρες κάλτσες, και να φλερτάρει μια μογγόλα που γεννήθηκε μογγόλος δίχως να το ξέρει, ή ίσως και να το ξέρει, ποιός είσαι εσύ τώρα που θα κριτικάρεις, σιγά μην πας και στην εκκλησία το πρωί. Κάποιοι πλακώνονται στα χοτ ντογκ, κι εσύ αγωνίζεσαι να καταλάβεις αν ο ρώσος που παραπονιόταν μεθυσμένος έξω από το προηγούμενο, όντως έχασε διαβατήριο και εισητήρια και δεν είχε που να πάει και τι να κάνει – μια τσακισμένη αδελφότητα από μπέκρες και σκλάβους των γραφείων.

Αρχίζει να φωτίζει, γυρίζω, προσπαθούσε όντως να εξηγήσει στον κινέζο θυρωρό εκείνος ο τύπος ότι έχασε τον φορτιστή του κινητού; Τελευταίο τσιγάρο στο ξημέρωμα, οι πρώτοι συνταξιούχοι που βγάζουν τα σκυλιά τους να χέσουν ή που το ρίχνουν στο τάι τσι και τις ασκήσεις, μια πραγματική ερημιά του μυαλού και μετά τίποτα.

Ιαπωνία 2004

2007-08-10T14:34:00.001+08:00

Έχω παρατηρήσει ότι μου είναι αδύνατο να γράψω σοβαρά (λέμε τώρα) και περιγραφικά για την Ιαπωνία. Ο πλανήτης Ιαπωνία βρίσκεται σε ένα παράλληλο σύμπαν, μέσα σε ένα διαστροφικό νεφέλωμα. Μιλάμε για έναν τόπο που έχει για πιό διάσημο πίνακα ζωγραφικής του 19ου αιώνα μια γυναίκα που βιάζεται από ένα χταπόδι. Έναν τόπο γεμάτο αυτόματα σημεία πώλησης, που ρίχνεις κέρματα και σου φτύνουν έξω χρησιμοποιημένα κυλοτάκια. Έναν τόπο, που έχει 3127 εταιρείες που πουλάνε δονητές, ψεύτικα βυζιά και φουσκωτές κούκλες. Όχι καταστήματα. Όχι αλυσίδες καταστημάτων. ΤΡΕΙΣ ΧΙΛΙΑΔΕΣ ΕΚΑΤΟΝ ΕΙΚΟΣΙ ΕΦΤΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ. Αυτό το νούμερο είναι επικό, κολοσσιαίο, πελώριο και μπορείς να το συλλάβεις ενορατικά σε όλη του τη μεγαλειότητα μόνο μετά από ένα μπουκάλι αψέντι και οχτώ χαρτόνια άσιντ. Συνεκδοχικά, αφήγηση του στυλ, ωραίες λίμνες και χαριτωμένοι ναοί, είναι παντελώς άκυρη κι αδόκιμη, γιαυτό βάζω μόνο μερικές φωτογραφίες από το ταξίδι μου.

εδώ κρεμάγανε τους πειρατές στο νότο

μπαρόκ ρέπλικα πειρατικού καραβιού στη λίμνη Χακόνε

χάι τεκ γκαράζ στη Γιοκοχάμα

ένα εθνικό φετίχ
στο Χαρατζούκου μερικές πιτσιρίκες φοράνε τα εσώρρουχα πάνω από τα ρούχα. Σοβαρά.

γκέισσες

σιντοϊστικός γάμος
Σάκε! ο μεγάλος μπρούτζινος βούδδας στην Καμακούρα

Κουρτζ

2007-08-02T13:01:00.000+08:00

..Kurtz had apparently intended to return himself, the station being at that time bare of goods and stores, but after coming three hundred miles, had suddenly decided to go back, which he started to do alone in a small dugout with four paddlers, leaving the half-caste to continue down the river with the ivory. The two fellows there seemed astounded at anybody attempting such a thing. They were at a loss for an adequate motive. As to me, I seemed to see Kurtz for the first time. It was a distinct glimpse: the dugout, four paddling savages, and the lone white man turning his back suddenly on the headquarters, on relief, on thoughts of home - perhaps; setting his face towards the depths of the wilderness, towards his empty and desolate station.

Ο Μάρλοου βλέπει με το νου του τον Κουρτζ να γυρίζει στο σκοτάδι, χωρίς λόγο, χωρίς κίνητρο, ένας άντρας με τερατώδεις αρετές και γιγάντια οράματα επιστρέφει στη μαύρη καρδιά της ζούγκλας, σε μια πρωτόγονη μοναξιά, στην αποκτήνωση, την αρρώστεια και τέλος το θάνατο. Το κίνητρο που ψάχνουν οι έμποροι του Κεντρικού Σταθμού, το κίνητρο που προσπαθεί να καταλάβει ο αφηγητής ενώ το ατμόπλοιο σέρνεται στα νερά και τις ομίχλες του ποταμού, το κίνητρο που συνεχίζει να του διαφεύγει ενώ ο μαύρος που πιλοτάρει σκοτώνεται, ενώ ο ρώσος αρλεκίνος στον Εσωτερικό Σταθμό υμνεί τον Κουρτζ σαν υπεράνθρωπο (έχοντας για φόντο τα παλουκωμένα κεφάλια στο φράχτη), ενώ ο ίδιος ο Κουρτζ, πάνω σε ένα φορείο, με σκελετωμένο χέρι σταματά τη σφαγή των λευκών - το κίνητρο που εξηγεί τον ιδιότυπο αναχωρητισμό του άντρα, την απόρριψη της ευρώπης, τη βίαιη απόσπαση του ελεφαντόδοντου από τις άλλες φυλές, το αίμα, την απότομη προτροπή στο τέλος του δοκιμίου του για τον εκπολιτισμό της Αφρικής - EXTERMINATE THE BRUTES!- το κίνητρο αυτό δεν ανιχνεύται πουθενά. Εκ των υστέρων, μπορείς να γράψεις για τις πλάνες της αποικιοκρατίας, τις προκαταλήψεις των ευρωπαίων, τη σύγκρουση του πολιτισμού με τη βαρβαρότητα, αλλά και πάλι δεν είσαι σίγουρος αν η σκοτεινή καρδιά ανήκει στην αφρική ή στον Κουρτζ, αν επιλέγει ή αν απλά αφήνεται, πέρα από εξορθολογισμούς, πέρα από τις επιφάσεις των πράξεών του, πέρα από τα αφελή οράματα των συγχρόνων του.

Αλλάζω δρόμο - ίσως ο κόσμος είναι λιγότερο ή περισσότερο σκοτεινός αυτές τις μέρες και ίσως τα γραπτά του Κόνραντ, αλλά και του Στάνλευ, του Λίβινγκστον, του Μπέρτον, ακόμα και του υμνητή της αποικιοκρατίας (γιαυτούς που δεν πιάνουν τον αυτοσαρκασμό) Κίπλινγκ, μοιάζουν εξωτικά και χαριτωμένα και απλουστευτικά, αλλά αυτοί που έχουνε πάει στους σκοτεινούς τόπους, στρατιώτες, έμποροι, διπλωμάτες, δημοσιογράφοι, περιηγητές καταλαβαίνουν ότι οι διαχωριστικές γραμμές λεπταίνουν, το δίκιο και το άδικο, η ηθική κι η πράξη-

είναι μια λαχτάρα που ξεπερνάει τις ιδέες που έχεις για τον εαυτό σου και τα σχήματα που έχεις οργανώσει στο κεφάλι σου για να παγιδεύεις τον κόσμο και τις όψεις του, όχι τόσο ιδέα όσο κάτι που ακούς ή μυρίζεις, κάτι που δεν εξορθολογίζεται, κάτι που δεν είναι κίνητρο για να καταλάβουν οι άλλοι, κάτι που έρχεται από μακριά και σε χτυπά σα χίλια σφυριά - όχι να φύγεις, αλλά να χαθείς, μια επιστροφή με την ουσιαστικότερη σημασία.

Δε μου βγαίνει με τίποτα - Mistah Kurtz - he dead!

ΓινγκΤσουάν, ΝινγκΣιά

2007-07-30T15:36:00.001+08:00

Ο ταξιδιώτης φτάνει στο ΓινγκΤσουάν, αφήνει το αεροδρόμιο και παίρνει το λεωφορείο για την πόλη – περίμενε βροχή, αλλά ο καφτός ήλιος λιώνει την άσφαλτο ανενόχλητος. Περίμενε περισσότερους μουσουλμάνους της μειονότητας των Χουέι, τα βιβλία ισχυρίζονται ότι ήρθανε χίλια χρόνια πριν από την Περσία και την αραβική χερσόνησο, διασχίζοντας το Δρόμο του Μεταξιού, αλλά τόσες γενιές, τόσες επιμειξίες, οι Χαν κατάπιαν τα στρογγυλά μάτια και το σκουρότερο δέρμα και μείνανε μόνο κάποια μαντήλια και τζαμιά. Ο ταξιδιώτης βλέπει τραγικές ρέπλικες της Απαγορευμένης Πόλης και του Μαυσωλείου του Μάο, κι όλες οι παγόδες είναι άσχημα μικρά αδέρφια άλλων, ίσως στη ΣιΑν ή το Πεκίνο. Ο ταξιδιώτης δε βλέπει τίποτα το αυθεντικό, ίσως επειδή η πόλη είναι μικρότερη του εκατομμυρίου και η επαρχία του ΝιγνκΣιά η μικρότερη στην Κίνα, ίσως επειδή η πολιτιστική επανάσταση ξεπάτωσε ένα σκασμό μνημεία αμέτρητων αιώνων.

Επαρχιώτικος υπαρκτός σουρρεαλισμός- πάρκα μειονοτήτων δίπλα σε βραζιλιάνικο μπάρμπεκιου, ύποπτα καραόκε δίπλα σε σινεμά που παίζουν ντουμπλαρισμένα τα Τρανσφόρμερς, γυναίκες άσχημες σα χρέος μέσα σε εστιατόρια που σερβίρουνε ΣόουΤζουά ΓιανγκΡόου – στην κυριολεξία ‘αρνίσιο κρέας που τραβάς με τα χέρια’. Περπατάω κι ο σβέρκος μου καίγεται, ένα κάρο που το σέρνει γαιδούρι έχει τιγκάρει στα ροδάκινα, εργάτες σε ποδήλατα, οδηγοί που δε σταματάνε σε κανένα φανάρι και δεν κόβουν σε καμιά διάβαση, τσιγαρισμένη πάστα φασόλι διάχυτη στον αέρα. Πίνω έναν καπουτσίνο στο ‘μπεστ γουέστερν κόφι’, ακούγοντας μάρλευ και καπνίζοντας. Αστράφτουν στο νου μου τα τέσσερα χρόνια μου στην Κίνα, την Κίνα των αμέτρητων πόλεων και των διακοσίων ταχυτήτων. Λίγος ο χρόνος για αναπόληση.

Η ΣαΧού, η λίμνη που περιστοιχίζεται από άμμο, έλαβε βαθμολογία ΑΑΑΑΑ από την κεντρική επιτροπή και αυτοστιγμί μετατράπηκε σε μέρος-που-πρέπει-οπωσδήποτε-να-δεις-πριν-φύγεις, ριζόρτ με γραφειοκρατική στάμπα που μαζεύει συνταξιούχους και σχολεία σε εκδρομή και επιχειρηματίες που πάνε να φάνε το περίφημο ψαροκέφαλο με τσίλι. Η βάρκα έχει κεφάλι δράκου στην πλώρη και σταματά στην άκρη της ερήμου. Βαριεστημένοι τουρίστες κόβουν βόλτες σε καμήλες, άλλοι παίζουν με θαλάσσια ποδήλατα στα ρηχά. Αερόστατα, υδροπλάνα, γουρούνες, ένα τρελό λουναπάρκ στην άμμο που αψηφά ακριβόλογη περιγραφή. Φεύγω και πάω να δώ το Δυτικό Στούντιο, εκεί που γυρίζουν πάμπολλες σαπουνόπερες και ταινίες εποχής, ένα ξερό και άνυδρο τοπίο με ψεύτικα σπίτια και ψεύτικα κάστρα και ψεύτικα άλογα και πουλιά. Δίνω μια χούφτα κουάι και τοξεύω ένα στόχο, σηκώνω ψεύτικα καρπούζια, φωτογραφίζομαι μπροστά σε ναούς από μπογιατισμένο φελιζόλ. Ξαναφεύγω. Πηγαίνω σε μια περίφημη φυτεία ΓκόουΤσι – αγνοώ το ελληνικό όνομα, στα εγγλέζικα λέγεται lycium και μοιάζει με τσίλι ή ζαρωμένο τοματάκι, το τρως και είναι γλυκό, καταπίνεις και πικρίζει. Το βάζεις στην ψαρόσουπα, μου λένε, αλκοόλ με αυτό γίνεται, ρωτάω. Γίνεται. Αγοράζω δυο μπουκαλάκια, γλυκό σα λικέρ, μαλακία είναι, αλλά αρκεί – κάποια στιγμή θα γράψω κάτι γιαυτό και θα είμαι μόνος και θα έχει τελειώσει το μπέρμπον και η βότκα και θα είναι η μόνη μου επιλογή.

Η δυναστεία των Δυτικών Σιά, μέτρησε 10 αυτοκράτορες μέχρι που τη συνέτριψαν οι Μογγόλοι. Οι τύμβοι τους μοιάζουν με γιγάντιες κυρήθρες μπροστά από τα όρη ΧεΛάν. Χίλια χρόνια μετά βαστά ο πηλός. Ο αυτοκράτορας διέταζε έναν τοξότη να ρίξει στον τύμβο. Αν έπεφτε χώμα, σκότωνε το χτίστη. Αν δεν έπεφτε τίποτα, σκότωνε τον τοξότη. Ο ιδρυτής των ΣιΣιά, έχει πολλά ονόματα και δε θυμάμαι κανένα, αλλιώς τον αποκαλούσαν οι δυναστείες του νότου, αλλιώς οι υποτακτικοί του, αλλιώς ο ίδιος των εαυτό του. Πατεντάρισε, ωστόσο, το κούρεμά του και ανάγκασε όλους τους πολίτες να το μιμηθούν. Ξυρισμένο κεφάλι, κρεμαστές φαβορίτες και μακριά μαλλιά λίγο πάνω από τα αφτιά. Επίσης, γάμησε πάρα πολύ πριν πεθάνει. Εν συνόλω, μια υπέροχη μορφή, λάγνος, αυτάρεσκος, πολέμαρχος, τρελός κομμωτής και σκληρός ηγεμόνας. Τον κατάπιε και αυτόν η καρδιά του σκοταδιού κι ο μεσαίωνας στην άμμο.

Στο μικρό μουσείο δίπλα στην μεγάλη παγόδα έχουνε ξεκουβαλήσει βράχια με σκαλισμένες παραστάσεις 30.000 χρόνων. Ζώα, σκηνές κυνηγιού, άνθρωποι. Άνθρωποι που κάνουν σεξ. Πάω μπρος, πάω πίσω, γέρνω το κεφάλι, στενεύω τα μάτια και ίσως με λίγη φαντασία διακρίνω δυο μορφές, ο άντρας ξάπλα τεμπέλικα, η γυναίκα από πάνω. Μου λένε δεν είναι πάνω, είναι μπρος, ιεραποστολικά. Ξανατσεκάρω. Μου φαίνεται ότι είναι πάνω. Αν υπάρχει παλαιολιθική πορνογραφία, δεν είναι παράλογο να υπάρχει και λίγο ευφάνταστη παλαιολιθική πορνογραφία.

καρατέκες, χαρτογράφοι, νεοέλληνες

2007-07-26T12:20:00.000+08:00

Μπαίνεις στο μπαρ, είναι μόλις δυο το απόγεμα και με βλέπεις να σου νεύω από τη μπάρα. Έχω ένα μισογεμάτο μπυροπότηρο μπροστά μου, είσαι σίγουρος ότι είναι τουλάχιστον το πέμπτο - γυαλίζουν τα μάτια μου - αλλά σε βεβαιώνω ότι είναι μόλις το δεύτερο και βρίσκομαι σε ασυνήθιστα κέφια. Πιάνουμε κουβέντα για κάτι άσχετο, αλλά λίγα λεπτά αργότερα βρίσκομαι να αναλύω ένα από τα αγαπημένα μου θέματα: τους λόγους για τους οποίους ο Τζάκυ Τσαν είναι μια ατραγούδιστη μεγαλοφυία.

Στις περισσότερες σκηνές ξύλου και τσαμπουκά σε ταινίες πολεμικών τεχνών, ο ήρωας όχι μόνο δεν αποφεύγει τη σύγκρουση, αλλά συχνά την προκαλεί. Ο Τζάκυ κάνει ότι μπορεί να ξεφύγει, κι αυτό είναι το πρώτο στάδιο της κωμωδίας. Ο μέσος ήρωας αφήνεται να περιτριγυριστεί από τους κακούς και μετά τους ξεπατώνει έναν έναν. Ο Τζάκυ, ξεφεύγει από τον πρώτο και μετά αρχίζει τα ακροβατικά. Ο μέσος καρατέκας/μποξέρ/όλτιμειτ φάιτινγκ τσάμπιον και τα ρέστα, χρησιμοποιεί χέρια και πόδια σα φονικά εργαλεία, άντε να πιάσει και κανά λοστό ή μπαστούνι του μπέιζμπολ ή καμιά μασιά από το τζάκι. Ο Τζάκυ χρησιμοποιεί πολυέλαιους, καρέκλες, βιβλία, τηλέφωνα, τους αντιπάλους του τους ίδιους, για να επιβληθεί στο ξυλίκι. Τέλος ο λούντγκρεν/βαντάμ/σιγκάλ/τσακ νόρρις/μπρους λι κρατά τη σύγκρουση σε ένα στενό πλαίσιο, άντε μέχρι δυο μέτρα ύψος σε καμιά κλοτσιά ή λίγα μέτρα πιο μακριά στο διάδρομο. Ο Τζάκυ χρησιμοποιεί και τις τρεις διαστάσεις με έναν φανταστικό τρόπο, όπου το πάνω και το κάτω και το πίσω και το ανάμεσα χάνουν τη συμβατική τους σημασία. Ο αντίπαλος βλέπει τοίχους, ταβάνια, κλειστές πόρτες, με ένα λόγο, βλέπει αδιέξοδα. Ο Τζάκυ βλέπει πατήματα για να ελιχθεί, να σκαρφαλώσει, να δώσει ώθηση, να στριφογυρίσει, να κάνει φλικ φλακ, να τραυματίσει, να ξεφύγει ή να τερματίσει τα μπουνίδια. Εκεί που άλλοι βλέπουν τοίχους, αυτός βλέπει ΔΡΟΜΟΥΣ. Εκεί που οι άλλοι βλέπουν αδιέξοδα, αυτός βλέπει ΤΡΟΠΟΥΣ ΚΑΙ ΔΙΑΔΡΟΜΟΥΣ ΚΑΙ ΟΠΛΑ.

Ο Τζάκυ βλέπει τον κόσμο αλλιώς.

θες να παραγγείλεις κάτι; Εγώ παίρνω μια μπύρα ακόμα. Σε ακούω να ζητάς τζιν τόνικ, χωρίς καμιά φαντασία για καθημερινή απόγεμα, αλλά δε σου λέω τίποτα ακόμα. Είναι νωρίς να αρχίσω καφριλίκια.

Συνεχίζω λέγοντάς σου, ότι αυτό, έστω σε μικρότερο βαθμό, είναι κάτι που μπορείς να εκπαιδεύσεις τον εαυτό σου να κάνει. Όλοι μεγαλώνοντας, ακούμε από γονείς, δασκάλους, φίλους, ακούμε από τους ΠΟΛΛΟΥΣ ότι ο κόσμος είναι ΕΤΣΙ και μαθαίνουμε να τον βλέπουμε ΕΤΣΙ. Αλλά ο Τζάκυ σε κάνει να βλέπεις ΑΛΛΙΩΣ.

Πας να πεις κάτι και σε διακόπτω. Μου φαίνεται ότι οι καλοί μου τρόποι έχουν αρχίσει να πηγαίνουν περίπατο. Αγόρασα στην Κίνα έναν παγκόσμιο πολιτικό χάρτη, σου λέω, και φυσικά η Κίνα είναι στο κέντρο, ο ειρηνικός σε όλο του το μεγαλείο και η Ευρώπη μια κλανιά στα πάνω αριστερά του χάρτη. Μεγαλώνοντας, είχα κρεμασμένο στο δωμάτιό μου τον κλασικό χάρτη του Νάσιοναλ Τζεογκράφικ, με την Ευρώπη κατάμουτρα, ένα χάρτη ύμνο στην αποικιοκρατία και τον ψυχρό πόλεμο. Όμως πλέον, ο κόσμος έχει αλλάξει, τα κέντρα δύναμης και επιρροής έχουν μετατοπιστεί και χρειάζονται καινούρια μάτια για να δούνε τις αλλαγές, τις ευκαιρίες, τους τρόπους.. Δεν είμαι σίγουρος ότι καταλαβαίνεις τι σου λέω.

Στο σημείο αυτό τα παίρνεις. Αρχίζεις να λες ότι φυσικά και καταλαβαίνεις τι σου λέω και πως την έχω δει έτσι αλλαζονικά και ξερόλικα. Ανάβω τσιγάρο και σε αφήνω να συνεχίσεις. Δεν είσαι κανας μαλάκας, λες, αντιλαμβάνεσαι τις αλλαγές, ψάχνεις τις ευκαιρίες, χύνεις πάνω στις προκάτ αντιλήψεις των πολλών. Είσαι σίγουρα έλληνας, σε ρωτάω. Τα παίρνεις περισσότερο.

Κοίτα, δε χρειάζεται να σπάζεσαι. Μισό, να παραγγείλω μια μπύρα ακόμα. Οι Έλληνες της γενιάς μας είναι εξαιρετικά άτυχοι στο θέμα τούτο. Η ιστορία τραβάει παλιά. Έδωσες πανελλαδικές με το παλιό σύστημα, σε πίεσε η μάνα σου να συμπληρώσεις και τα 60 τμήματα που μπορούσες να δηλώσεις στο μηχανογραφικό, λέγοντας είναι καλό να μπεις κάπου αγόρι μου, και άμα θες ξαναδίνεις για να περάσεις στην πρώτη σου επιλογή. Έτσι ήθελες να μπείς χημικό και έγινες ιχθυοκαλλιεργητής, ή γούσταρες δικηγορία και βγήκες βιβλιοθηκονόμος ή είχες γκάβλα με τις διεθνείς σχέσεις, αλλά εντάξει, και το πτυχίο του λογιστή δεν είν κακό, καθόλου κακό. Μετά, κάτι οι μπύρες στα εξάρχεια, κάτι οι καφέδες στο θησείο, λίγες εκδρομές εδώ και κει να δεις φίλους που πέρασαν αλλού, 7 χρόνια μετά ήσουν επί πτυχίω, χρωστούσες 13 μαθήματα, θα μπορούσες να πιάσεις μια παρτ τάιμ δουλειά για τα μάτια του κόσμου και την τσέπη του πατέρα σου, αλλά δε σου κάθισε. Πήρες το χαρτί, ήρθε ο στρατός, έβαλες λυτούς και δεμένους να μην παρουσιαστείς αυλώνα, μετά κυνήγησες την κατ εξαίρεση μετάθεση, σκέφτηκες το γιώτα άοπλο, ντράπηκες, μετά αισθάνθηκες λίγο μαλάκας όταν σου έσκασε το παραμύθι η γκόμενα ότι δεν τραβάει άλλο και συ είχες ακόμα δυό μήνες στη Θήβα.

Παραγγέλνεις δεύτερο ποτό, λονγκ άιλαντ άις τη, και ξέρω ότι είμαστε σε καλό δρόμο. Είσαι μαλάκας, λες, τίποτα από αυτά δεν παίζει και σιγά μη χέσω τη δική σου διαφορετικότητα. Δεν είναι κακή η δουλειά, σχετική με το πτυχίο, ψηλότερος ο μισθός από το βασικό και επιπρόσθετα, μέθυσες ρε μαλάκα, τι σχέση έχουν όλα αυτά με τους καρατέκες και τους χάρτες και την Κίνα. Δε διαφωνώ, λέω, κάπου στην πέμπτη μπύρα χαλαρώνουν οι αρμοί που δένουν τις σκέψεις μου (άτσα και ποιητής, ο μπέκρας, σκέφτεσαι, αλλά δεν το λες), αλλά όλα αυτά σχετίζονται με υπόγειους τρόπους, το πως βλέπεις και ζεις τη ζωή σου είναι απόρροια των αντιλήψεων που έχεις για τον εαυτό σου και τον κόσμο. Ας πούμε, θα μπορούσες να μάθεις μια ακόμα ξένη γλώσσα όταν ήσουν φοιτητής και το σπουδαστήριο ξένων γλωσσών στην Ακαδημίας έδινε ότι τμήμα γούσταρες σε γελοίες τιμές, αλλά δεν το κυνήγησες. Ανάμεσα στις 11.000 καφέδες, θα μπορούσες να μάθεις να δίνεις πρώτες βοήθειες, ή να οδηγάς ελικόπτερο. Θα μπορούσες να πάρεις μια υποτροφία, τότε που στην προ-ιντερνετική αρχαιότητα, έπρεπε να πάρεις λίστα ιδρυμάτων από το υπουργείο στη Μητροπόλεως ή το ίδρυμα Φουλμπράιτ και να πάρεις περατζάδα όλη την πόλη, μέχρι και σχετικά κτίρια στη Φυλής υπήρχαν, ανάμεσα στα μπουρδέλα, που δίνανε φράγκα που μέναν αζήτητα, γιατί βαριόσουν να περπατήσεις για λίγες βδομάδες.

Σου δίνω τσιγάρο, αν και ξέρω ότι παλέβεις να το κόψεις. Το σηκώνει η συζήτηση και επιπλέον είμαι και λίγο ασυνάρτητα χαιρέκακος, μιλάμε για ευκαιρίες και αυτοβελτίωση και αυτός είναι ο τρόπος μου να αυτοσαρκαστώ. Αυτό σίγουρα το καταλαβαίνεις. Στην ουσία, απλά έχω βαρεθεί την γκρίνια και το κλαψούρισμα. Πίσω από τα λόγια σου διακρίνω μια γραμμή πικρίας, στα σίγουρα πιστεύεις ότι είσαι έξυπνος και μορφωμένος και ικανός, αλλά η δουλειά σου και τα φράγκα που βγάζεις και η σχέση σου και οι φίλοι σου, δεν αντανακλούν κάτι τέτοιο. Το σκέφτεσαι και συ, αλλά δεν το λες. Με είπες αλαζόνα στην αρχή και τώρα δε θες να μου δώσεις πάτημα να στο αντιγυρίσω. Ξέρω τι λέω. Μόλις παρήγγειλα την έκτη μπύρα και ο ψυχαναλυτής που κρύβω μέσα μου γίνεται φλύαρος. Όπου νάναι θα με πιάσει οίστρος και θα αρχίσω να σου λέω γιαυτά που είδα και έκανα, για καμήλες στη μογγολία και ψάρεμα στη σιγκαπούρη και μεθύσια στην αφρική και πουτάνες στην τσεχία και αποθήκες στον ασπρόπυργο και μαστουρωμένες στη μασσαλία, και θα σου πω για φιόρδ και εκκλησίες και ωτοστόπ και ύπνο σε δάση και σε εργοστάσια και σε εισόδους ξενοδοχείων και σε ντότζο, και θα σου πω και για μαύρες και για άσπρες και για κίτρινες και θα σου πω για τα φράγκα, που μπορείς να δουλέψεις και να κερδίσεις και να επενδύσεις και να δανειστείς και να παντρεφτείς και να κληρονομήσεις και να επενδύσεις και να φτιάξεις και να κρύψεις και να χάσεις και να τζογάρεις και να αγνοήσεις και θα συνεχίσω και θα λέω και θα λέω γιαυτά που μπορείς να κάνεις και ποτέ δε φαντάστηκες, γιαυτά που θέλησες και ξέχασες στην πορεία, γιαυτά που φοβήθηκες να πεις και στον ίδιο σου τον εαυτό, για όλα αυτά που προδόθηκαν, επειδή δεν πήρες ποτέ ένα χάρτη με τον ειρηνικό στη μέση και δεν είδες τον Τζάκυ Τσαν με τα δικά του μάτια και επειδή ετοιμάζεσαι να φύγεις κιας παίζει ακόμα χάππυ άουερ, επειδή είναι πέμπτη απόγεμα και δεν πίνεις και δε μιλάς για τέτοια πέμπτη απόγεμα, αλλά σου εγγυώμαι, αν κάτι έμαθα, αν για κάτι είμαι σίγουρος, είναι ότι μόνο πίνοντας καθημερινή απόγεμα, αυτά τα λόγια και αυτές οι σκέψεις έχουν αξία. Οι αποφάσεις του σαβατοκύριακου δε θα σε πάνε ποτέ εκεί που θέλεις.

Αν κατάλαβες αυτό το τελευταίο, όλα τα άλλα είναι περιττά.

μεταποικιοκρατικές σκέψεις Ι

2007-06-19T12:25:00.000+08:00

Θα σας πω μια μικρή ιστορία.

Το 1974 έπεσε η δικτατορία στην Πορτογαλλία. Την επόμενη χρονιά, το MPLA κέρδισε με άνεση τις εκλογές στην Αγκόλα. Διόλου παράξενο, τα περισσότερα απελευθερωτικά κινήματα στις αποικίες είχανε μαρξιστική ρητορική - έναν μπούσουλα κατά του ιμπεριαλισμού που εξέφραζαν οι ευρωπαϊκές δυνάμεις. Στην ουσία, δεν υπήρχε ούτε ίχνος μαρξιστικής παιδείας και συνείδησης, ούτε στους ηγέτες πολεμάρχους που μετατράπηκαν σε δικτάτορες, ούτε στις ψοφοδεείς μάζες που πήρανε τα όπλα που αφειδώς καραβόστελναν κουβανοί και σοβιετικοί. Τα ίδια έλεγαν παλιότερα και ο Λουμούμπα στο Κογκό και οι φελλάγκας στην Αλγερία και οι αντάρτες στην Υεμένη, κι ο Μουγκάμπε στη Ροδεσία και οι αγκολέζοι σίμπας και οι Τίγρεις και ένας ολόκληρος συρφετός σε όλον τον τρίτο κόσμο. Τέλος πάντων, ο ψυχρός πόλεμος βρισκόταν στις δόξες του και φυσικά η δύση δε μπορούσε να αφήσει όλες τις πρώην αποικίες να περάσουν στη σοβιετική σφαίρα επιρροής. Τη βρωμοδουλειά ανέλαβαν οι νοτιοαφρικάνοι.

Ο νοτιοαφρικάνικος στρατός (SADF) στήριξε τις αντεπαναστατικές δυνάμεις στην Αγκόλα, πρώτα το FNLA κι ύστερα τη UNITA του Σαβίμπι. Έστειλε επίλεκτες δυνάμεις μέσα σε αγκολέζικο έδαφος και φυσικά στα σύνορα με τη Ναμίμπια, που τότε ήταν νοτιοαφρικάνικο προτεκτοράτο με το όνομα ΝοτιοΔυτική Αφρική. Πολέμησαν για χρόνια, με κορύφωση τη μάχη του Κίτο Κουαναβάλε το 1987/88. Ενδιαφέρουσα μάχη, όλοι οι αντιμαχόμενοι δήλωσαν πως νίκησαν. Το 1989 η Ναμίμπια κέρδισε την ανεξαρτησία της. Λίγο μετά, οι νοτιοαφρικανικές δυνάμεις αποσύρθηκαν στο έδαφός τους.

Ήδη, η αντίδραση κατά του Απαρτχάιντ είχε γενικευτεί στη δύση, εμπάργκο, αποπομπή από τα Ηνωμένα Έθνη και τα ρέστα, αλλά μέχρι και τα τέλη της δεκαετίας του 80 δεν έπαυε να είναι ένας χρησιμότατος νατοϊκός σύμαχος κατά της κομμουνιστικής εξάπλωσης. Με το τέλος του ανατολικού μπλοκ και της Σοβιετικής Ένωσης, κάθε στήριξη στο λευκό καθεστώς ήταν ύποπτη, ντροπιαστική και αχρείαστη. Και φυσικά αποσύρθηκε, το ΑNC του Μαντέλα βγήκε από την παρανομία, το 1994 ήρθε και τα επόμενα είναι γνωστά. Όλοι οι μαχητές της SADF, ροδεσιανοί και λευκοί νοτιοαφρικάνοι, πορτογάλλοι εθελοντές και μαύροι αντεπαναστατικοί από την Αγκόλα, χλευάστηκαν, ξεχάστηκαν, διώχτηκαν. Χωρίς ενδιαφέρον από τη δύση, απέναντι σε εχθρικές κυβερνήσεις και δυνάμεις ασφαλείες, αντιμέτωποι με διογκούμενη βία και τρομοκρατία, λευκοί αλλά και μαύροι αγκολέζοι, ροδεσιανοί, νοτιοαφρικάνοι παράτησαν τις πατρίδες τους, τις δουλειές, τις φάρμες τους, με ένα λόγο, έπαψαν να υπάρχουν ως έθνος και έφυγαν. Όσοι πρόλαβαν, δηλαδή.

Είναι ατραγούδηστα θύματα της μεταποικιοκρατικής πολιτικής, όπως είναι οι μαυροπόδαροι της Αλγερίας, οι βέλγοι του Κογκό, οι αγρότες κι οι Ινδοί της Ζιμπάμπουε - αθροιστικά πάνω από 2 εκατομμύρια κόσμος. Άνθρωποι που ξεριζώθηκαν από τη γη των πατέρων τους μετά από 4 και 5 γενιές.

Όλα αυτά, δε σημαίνουν ότι η Αποικιοκρατία ήταν καλή και δίκαιη, άλλωστε τέτοια νοσταλγία στους καιρούς μας είναι παράταιρη και αποκρουστική. Αυτό που θέλω να δείξω, μέσα από αυτά τα λίγα παραδείγματα και το στενό πρίσμα, είναι ότι η μετάβαση στην ανεξαρτησία των αφρικανών έγινε βιαστικά και αστόχαστα, κληροδοτώντας περισσότερα προβλήματα. Η μπουρδελοποίηση της Νότιας Αφρικής, οι σφαγές στη Ρουάντα, το μπάχαλο στο Σουδάν, ο ατέλειωτος εμφύλιος στην Αγκόλα, η ατέρμονη κτηνώδης βία στην Αλγερία, έχουν ρίζες και αφορμές στον τρόπο και το χρόνο που οι λευκοί σηκώθηκαν και έφυγαν, στανικά ή με τη θέλησή τους, δεν έχει σημασία. Όταν ένας πατέρας βαράει το παιδί του, δεν εξιλεώνεται όταν απλά σηκώνεται και φεύγει. Δεν είναι ακριβής η αναλογία, αλλά μου αρέσει, γιατί σημαίνει κάτι βιαστικό και αντιδραστικό και βίαιο.

Ο Μαντέλα ήταν από τους πρώτους αφρικάνους ηγέτες που χρησιμοποίησε αριστερή ρητορική, αλλά το ANC ευθύνεται κατά κόρον για τη φυλετικοποίηση της πολιτικής και των εκλογών του 94, ταχτική καθόλα αντιμαρξιστική που συνολικότερα δείχνει και γιατί τζάμπα την πάλευαν ανατολικοευρωπαίοι, σοβιετικοί και κουβανοί στην αφρική, στέλνοντας στρατιώτες και όπλα και συμβουλάτορες. Δεν είναι δυνατό να υπάρξει ταξική συνείδηση και συνειδητοποίηση όταν κυριαρχεί η tribal νοοτροπία, η μεταφυσική ως σκέψη, η βία χωρίς πολιτική κατεύθυνση, η μηδενική αστικοποίηση, όταν δεν υπάρχει ούτε καν ιντελλιγέντσια, αλλά κανίβαλοι με εκπαίδευση τρίτης δημοτικού που οδηγούν εξαθλιωμένους και μαστουρωμένους πιτσιρικάδες. Όταν οι "μαρξιστές" σίμπας μπούκαραν το 1978 στο κολβέζι, δεκαπεντάχρονα με καλάζνικοφ και καμμένα από ουσίες μυαλά, έκαναν το αναμενόμενο. Βίασαν τις καλόγριες, πετσόκοψαν τους βέλγους και φυσικά παρέλαβαν τους ντόπιους μαύρους, που είχαν, φαντάζομαι, αντεπαναστατικό και petit bourgois παρελθόν, από τον καιρό που υποστήριξαν της απόσχιση του Κατάγκα από τον εργατικό παράδεισο που σχεδίαζαν ο Λουμούμπα και οι Μομπούτου και οι επίγονοι αυτών, που ακόμα και σήμερα κυνηγάνε και τρώνε τους πυγμαίους που βρίσκουνε στα δάση του Κογκό, για να γίνουν δυνατότεροι πολεμιστές.

Σε καμιά περίπτωση τα ανωτέρω δεν πρέπει να εκλειφθούν ως πίστη μου σε μια δημοκρατική αφρική, με καθωσπρέπει ρεπούμπλικα και ελεύθερη διακίνηση εσωρρούχων. Δεν απέτυχε μόνο η αριστερή σκέψη στην αφρική, αλλά κι η πίστη στη δυναμική του μοντερνισμού, της αστικής οργάνωσης, της διαφανούς πολιτικής και τόσα άλλα. Γιαυτά, μπορεί να γράψω αργότερα.

υγ. έχω διάφορα προβλήματα με την πρόσβαση στο μπλόγκσποτ, μπορώ μόνο με εγγραφή από την αρχική του μπλόγγερ και μετά για να τα δω δημοσιευμένα, πρέπει να πάω στη σελίδα με το ανόνυμάους. Σχόλια δε μπορώ ακόμα να διαβάσω.

ΠινγκΓιάο, ΣανΣι

2007-06-05T16:06:00.002+08:00

Εδώ γύρισε ο Γιμού το "Σήκωσε τα κόκκινα φανάρια".

Επίσης, η μοναδική φορά στη ζωή μου που έκανα πάνω από 700 χιλιόμετρα με τραίνο για να πάω κάπου που δεν έχει μπαρ.

για ταξιδιωτικά βιβλία

2007-05-28T12:31:00.000+08:00

Κάποιους μήνες πριν, μπορεί και πάνω από χρόνο, τα έπινα με ένα φίλο μου σε ένα ύποπτο μπαρ κοντά στο Στάδιο των Εργατών, μπάνιζα με την άκρη του ματιού μου μια ουζμπέκα πουτάνα και έλεγα διάφορα για ταξίδια και βιβλία. Κάποια στιγμή πέταξα την ατάκα, μόνο στα εγγλέζικα μπορεί κάποιος να κάνει σοβαρή ταξιδιωτική λογοτεχνία, ατάκα που τότε μου φάνηκε ιδιαζόντως σοφή, αλλά και τώρα που γράφω πρωινός και νηφάλιος μου φαίνεται αξιοπρόσεχτη. Η αλήθεια είναι ότι σήμερα, τα εγγλέζικα τείνουν να αποχρωματιστούν εντελώς ιδεολογικά, κάτι που δε συμβαίνει με τις άλλες εθνικές γλώσσες. Ο βασικός λόγος είναι ότι έχουν καταστεί γλώσσα πρώτης ανάγκης και βασικής επικοινωνίας για αμέτρητους ταξιδιώτες και εμπόρους και φοιτητές και γραφιάδες κάθε τύπου και βρίσκονται σε χρήση αυτή τη στιγμή σε όλες τις χώρες του πλανήτη. Αυτή τη στιγμή, σε κάθε χώρα, τουλάχιστον δυο τύποι μιλάνε εγγλέζικα και εξηγούν ο ένας στον άλλο, που είναι το κωλόμπαρο με τις καθαρότερες Ταϋλανδέζες, που θα δέσει το καράβι, ποιό κονβόυ διασχίζει την αποστρατικοποιημένη ζώνη, ποιό έγγραφο χρειάζεται υπογραφή για τον εκτελωνισμό, ποιό λεωφορείο πάει στο πανεπιστήμιο. Χιλιάδες ζευγάρια συνεννούνται εγγλέζικα κι ας ειναι γλώσσα που δε τους μάθαν οι γονείς τους.

Είναι ευκολότερο να γράψεις στα εγγλέζικα για τη Νότια Αφρική, και όχι στα αφρικάανς, είναι ευκολότερο να γράψεις στα εγγλέζικα για την Αλγερία, και όχι στα γαλλικά. Κάποιες γλώσσες κουβαλάνε λάθος πυροβολισμούς αιώνων. Επιπλέον, όταν γράφεις στη γλώσσα του Κέρουακ, του Χάντερ Τόμσον, του Μπόουλς και του Κίπλινγκ, είναι δύσκολο να περάσεις παπαριές απαρατήρητα και ατιμώρητα. Ελέγχεσαι ευκολώτερα. Υπάρχουν πάμπολλα ντοκουμέντα για όλες τις κωλότρυπες του πλανήτη, δόξα και τιμή αιωνία στη Βασιλική Γεωγραφική Εταιρεία και τους υπαλλήλους της Εταιρείας των Ανατολικών Ινδιών. Δυστυχώς, δε συμβαίνει το ίδιο με γραφτά σε μικρές γλώσσες, όπως ας πούμε, τα νέα ελληνικά, όπου τα ιδεολογικά σκαλώματα και η θεμελιώδης ανειλικρίνεια στήνουν πανηγύρι.

Πάρε για παράδειγμα, τον Καζαντζάκη. Τα ταξιδιωτικά του με φρικάρουν για δυο βασικούς λόγους. Ο πρώτος είναι, ότι δε χρειαζόταν καν να ταξιδεύει για τα γράψει. Τα είχε προκάτ στο κεφάλι του. Τον φαντάζομαι στο τρένο ή στο λεωφορείο, πριν δει την Αλάμπρα για πρώτη φορά να έχει αποφασίσει τι θα γράψει για τους κίονες και τα χρυσά αραβικά χρόνια. Παρατηρώντας τις Ισπανίδες γύρω του, γράφει αυτά που είχε αποφασίσει μήνες πριν, όχι στερεότυπα, αλλά αρχέτυπα (παπαριές καμαρωτές), σκληρές ράτσες, άντρες φιλοπόλεμοι και μάτσο, αιώνια μητρικά πρότυπα, όλοι οι άνθρωποι αποσταγμένοι σε βολικά σχήματα και εκφράζοντες ωραίες και υψηλές ιδέες. Εγώ πιθανολογώ ότι οι συνταξιδιώτες του σκέφτονταν αν το φαί είναι έτοιμο στο σπίτι, αν θα γαμήσουν, τι ώρα θα σηκωθούν τη άλλη μέρα, άντε αν ζει ο γιός τους στον πόλεμο και πότε θα ξαναμείνει έγγυος η γυναίκα τους. Ψηλότερες ιδέες, δε γίνεται.

Ο δεύτερος λόγος είναι ότι οι διάλογοι του Καζαντζάκη γίναν μόνο μέσα στο κεφάλι του. Στην πραγματικότητα, αποκλείεται. Και δε λέω για τους διαλόγους του με τον Σβάιτσερ, ή τον Ουναμούνο, μορφωμένους και πολύγλωσσους τύπους με τους οποίους ο Κ. μπορεί να τάλεγε σε διάφορες ευρωπαϊκές γλώσσες, εννοώ αυτά που δήθεν έλεγε με χωριάταρους και οδηγούς ελκήθρων στους πάγους. Σκέφτομαι ότι οι δικές μου βαθιές κουβέντες με εξωτικούς ντόπιους είναι, δώσμου τη μπύρα σε Ντεμπέλε, μου τελειώσαν τα τσιγάρα σε Ζουλού, δεν τρώμε τόσο καφτερά φαγητά στην Ελλάδα με κινέζους ταξιτζήδες, 44 νούμερο έχεις με μαλαισιανούς παπουτσάδες και άλλα σε παρόμοια ένδοξο αρχετυπικό τόνο. Τώρα που το σκέφτομαι, απορώ πως δεν τον είχανε ξεφωνήσει τον Κ. για τα ταξιδιωτικά του, αλλά μάλλον πήρε άφεση αμαρτιών για άλλους λόγους.

Κάπου το πήγαινα με όλα αυτά, αλλά ξέχασα.

Μπατάμ, Ινδονησία

2007-05-14T14:01:00.002+08:00

Τραβάω την πλαστική καρέκλα στην άκρη της ξύλινης πλατφόρμας, κάθομαι, ο ήλιος καίει το σβέρκο μου και ανοίγω τη μπύρα μου. Είναι εννιά και πέντε το πρωί και είμαι Ινδονησία. Έφτασα με φέρρυ στο Μπατάμ από τη Σιγκαπούρη, το λεωφορείο με έφερε σε μιά άλλην άκρη του νερού και η βάρκα δυο χιλιόμετρα πιο μέσα, σε καμπίνες πάνω στο νερό, στηριγμένες σε ξύλινα πόδια. Ανάβω τσιγάρο και ρουφάω το υγρό πρωινό μου. Είναι Μάης, είμαι και πάλι στους τροπικούς και έχω γράψει αγωνίες και ευθύνες σταρχίδια μου.

Η αδερφή της γυναίκας μου με κοιτάει βρώμικα. Πασαλείβω χέρια και στήθος με κόπερτον, αράζω και κοιτάω τη θάλασσα. Δεν κουνιέται τίποτα. Οι άλλοι ετοιμάζουν καλάμια και πετονιές για ψάρεμα. Πίνω και ξανακοιτάω τον ορίζοντα. Τα μάτια μου δακρύζουν στην ένταση του ήλιου. Τα κλείνω. Τα αφτιά μου βουλώνουν, δεν ακούω ούτε ποπ σε μπαχάσα που παίζει στην τηλεόραση, ούτε το ρυθμικό βογγητό της γεννήτριας, ούτε καν τον ψίθυρο του κύμματος δίπλα μου. Τα βλέφαρά μου θολώνουν, απεικάσματα παίζουν στις κόρες μου. Είμαι 31, είμαι μακριά, είμαι χαρούμενος.

Ο τύπος λέει στα κινέζικα ότι θέλει το διαβατήριό μου για λόγους ασφαλείας, θα το πάει στην τοπική αστυνομία για εγγραφή και θα επιστρέψει. Το δίνω. Σχεδόν εύχομαι να χαθεί και να μείνω στη μέση του πουθενά. Αγόρασα δυο κιβώτια μπύρα για μια χούφτα δολλάρια από το ντιούτι φρή. Ανοίγω τη δεύτερη και ξανακοιτάζω τη γραμμή του ορίζοντα. Γαμημένε Καββαδία. Σε καταλαβαίνω αμετάκλητα.

Ο καρπός μου πονάει και τον έχω δέσει. Ούτε που θυμάμαι τι μαλακίες έκανα και τι σήκωνα το προηγούμενο βράδυ. Θέλω να ψαρέψω αλλά δε μπορώ και αρκούμαι στη μπύρα. Τάιγκερ, Μπιντάνγκ, Χάινεκεν. Έχουνε πάρει να ζεσταίνονται, σκέφτομαι να σηκώσω πάγο από τα κιβώτια, σκέφτομαι ότι θα μυρίζουνε ψάρι κι εγκαταλείπω τη σκέψη. Ανοίγω την τρίτη. Είμαι περίφημα κάτω απτο δέρμα μου, αλλά αρχίζει να ουρλιάζει το στομάχι μου. Πάνω στην ώρα, φέρνουνε μύδια, καλαμάρια, ψάρια με τσίλι, χυμό από ισημερινά φρούτα. Ο ήλιος είναι κάθετος, ιδρώνουνε τα ξύλα και καίγονται τα δέρματα. Ξαπλώνω κι ανοίγω το βιβλίο μου. Ξαναδιαβάζω το Θαλασσόλυκο του Λόντον και το βρίσκω φλύαρο. Ο μάγειρας ακονίζει το μαχαίρι απειλώντας τον αφηγητή. Κλείνω το βιβλίο, οι σελίδες βαστάν την ανάσα τους και με παίρνει ο ύπνος.

Δυο ώρες αργότερα ξυπνάω. Έχει πεντακόσιους βαθμούς, ξεκολλάω ταρχίδια απτα πόδια μου, ανάβω τσιγάρο και βγαίνω. Στην πλαστική λεκάνη κολυμπάνε 2-3 ψάρια. Γεμίζω χέρια πόδια κρέμες και λάδια και βγαίνω στον ήλιο. Ανοίγω μια μπύρα κι αρχίζω να σκέφτομαι. Σκέψεις χαλαρές κι ασύνδετες, σχεδόν ευχάριστες. Οι έγνοιες μου πεθαίνουν σα βρυκόλακες το μεσημέρι. Η τηλεόραση παίζει τώρα κινέζικες σαπουνόπερες. Μια μικρή πάνω στην πλατφόρμα, ότι που φουσκώνουν τα βυζάκια της, πάει για κατούρημα. Μου χαμογελά. Περνάνε διάφορα πίσω από το μέτωπό μου που βρωμίζουν τις συνάψεις μου και σηκώνω τη μπύρα στα χείλια μου. Δέκα μπύρες αργότερα ξανατρώω. Έχεις σηκωθεί άνεμος και τα καλαμάρια δεν τσιμπάνε.

Γέρνει η πύρινη μπάλα στον ουρανό και φλογίζει τα σύννεφα. Τρεκλίζω στην άκρη και τραβάω φωτογραφίες. Με κοιτάνε ανήσυχοι, φοβούνται θα πέσω στη θάλασσα. Καγχάζω. Η συνηθισμένη μου παραφροσύνη χρειάζεται πάνω από τα 12 κουτάκια για να βάλει το κλειδί στη μίζα. Έχει σηκώσει αέρα και δεν τσιμπάει τίποτα. Πάω στην πίσω μεριά της πλατφόρμας. Πρώτα σκέφτομαι το συμβόλαιό μου που έληξε και πως πρέπει να ρίξω τρέξιμο γυρίζοντας. Βλατημάω. Μετά σκέφτομαι τι ωραία που θάταν να είχα αγοράσει και ένα μπουκάλι ρούμι. Ή μπέρμπον. Ξανατρώω. Πήξανε τα καλαμάρια στο τσίλι. Κι όλα τάλλα πιάτα το ίδιο.

Σηκώνομαι το άλλο πρωί κατά τις 9 και με φρίκη διαπιστώνω ότι έχουνε μείνει μόνο 6 μπύρες. Ιδρώνω, ανησυχώ και ελπίζω να φύγουμε νωρίς το μεσημέρι, είμαι σχεδόν βέβαιος ότι δε θα την παλέψω νηφάλιος. Ξαναλαδώνομαι και βγαίνω στον ήλιο. Δοκιμάζω για λίγο να ψαρέψω, ο καρπός μου είναι κάπως καλύτερα. Κάποιος πιάνει ένα δηλητηριώδες ψάρι, μια στρογγυλή, αγγαθωτή μαλακία, που ξαναρίχνουμε στη θάλασσα μετά από λίγα λεπτά χάζεμα. Πάνω που ξανατρώμε, τελειώνω την τελευταία μπύρα μου. Και πάνω στην ώρα την κάνουμε, τα σακιά στη βάρκα, η βάρκα στην ακτή, τα σακιά στο λεωφορείο, το λεωφορείο στο τέρμιναλ, τα σακιά στο φέρρυ, το φέρρυ στη Σιγκαπούρη, άλλη μια επιστροφή, τόσος λίγος χρόνος, χριστέ μου, τόσος λίγος χρόνος για μπύρες και ήλιο.

ξύδια και ταξίδια

2007-04-19T12:38:00.000+08:00

Όταν ο Χέμινγουεη δεν ψάρευε, δεν κυνήγαγε και δε γάμαγε, έπινε σα να μην υπάρχει μεθαύριο. Το ίδιο και ο Λόντον, αν και στα τελευταία του χάλασε, πέρα από το να σκάβει για χρυσάφι και να γυρίζει τα νερά σε σαπιοκάραβα, τιμωρούσε το συκώτι του με εκρηκτικό ενθουσιασμό. Η λίστα θα μπορούσε να είναι πελώρια, αλλά για μένα αρκούνε αυτά τα δυο παραδείγματα γιαυτό που θέλω να δείξω - οι μεγάλοι ταξιδευτές είναι και μεγάλοι μπέκρες.

Δεν έχω γνωρίσει ποτέ στη ζωή μου φανατικούς ταξιδιώτες που να μη γίνονται κωλοτρυπίδες από ξύδια με την πρώτη ευκαιρία. Υπάρχουν πολλοί λόγοι. Ένας απαυτούς είναι η τυχοδιωχτική αρπαχτικότητα, η λαχτάρα για ποικιλία και αλλαγή, όταν βρίσκεις ποτά απαγορευμένα ή δυσεύρετα στον τόπο σου, αψέντια, υλικό από παράνομα αποσταχτήρια, αλκοόλ κρατημένο σε μποτίλιες με φίδια, κομμένο με αίμα ζώων και τα λοιπά. Υπάρχει μια θαυμαστή και αρμονική αντιστοιχία: άνθρωποι που καταλήγουν σε τόπους που διαθέτουν τέτοια ποτά, είναι οι μοναδικοί που μπορούν να πιούν τέτοια ποτά. Οι ντόπιοι, ένεκα η σταθερή διαθεσιμότητα, δε μαγεύονται από κάτι τέτοια. Εκτός φυσικά από τους ντόπιους αλκοόλες.

Ένας άλλος λόγος είναι πολιτιστικός και ανθρωπολογικός - γνωρίζεις ένα λαό και μια κουλτούρα καλύτερα πίνοντας τα σκευάσματά τους. Μαύρες μπύρες στην Ιρλανδία, φερνέτ και πίλσνερ στην Τσεχία, κρασί με καρυκεύματα και ρούμι στη Γερμανία, βότκα σε ρωσία και ανατολική ευρώπη, μπάιτζιο στην Κίνα, σότζιου και μακαλί στην Κορέα, μεκόνγκ ουίσκι στην Ταϋλάνδη, σάκε στην Ιαπωνία, τεκίλα στο Μεξικό, μπέρμπον στον αμερικάνικο νότο, παστίς στη Μασαλία. Το εθνικό ξύδι λέει περισσότερα για έναν τόπο απότι μπορεί να μαζέψει το λόνλυ πλάνετ και η σία παρέα. Ξεγυμνώνει την εθνική ψυχή με τον καλύτερο τρόπο.

Ο τρίτος λόγος είναι πανομοιότυπος με το ένστιχτο που οδηγά τον πάνθηρα να κατουρήσει γύρω από το δέντρο του - μαρκάρουμε την περιοχή μας, το βασίλειό μας. Προεκτείνοντας τη σκέψη αυτή, σημαδεύουμε την πορεία μας, τη διαδρομή μας, νοερά βάζουμε σημαιάκια στο χάρτη του νού μας, τις περιοχές που κατακτήσαμε - άλλοι μετράνε το πού έβγαλαν λεφτά ή που γάμησαν, αλλά αυτό είναι άλλη ιστορία. Κατουρώντας το Βολτάβα, ξερνώντας τις ακτές του ειρηνικού, κόβοντας οχτάρια σε προβλήτες της Ασίας, σαλιαρίζοντας με μπαρογκόμενες εκατό εθνικοτήτων, χαράζουμε μια προσωπική οδύσσεια κι αφήνουμε το στίγμα μας πριν μας προλάβει ο τάφος.

Επιπρόσθετος και σημαντικός λόγος είναι και τούτος: μαθαίνεις τον άλλο όταν τον δεις μεθυσμένο. Αυτή είναι μια σταθερά που διαπερνά όλες τις κουλτούρες και όλους τους ανθρωπότυπους. Ο μεθυσμένος είναι ο πιο ανοιχτός κι ειλικρινής άνθρωπος του σύμπαντος. Όλα αυτά που κρύβουνε ο καθωσπρεπισμός, η μάστιγα της πολιτικής ορθότητας, η τυπική επιφυλαχτικότητα, η υστεροβουλία που θέλει τους άλλους μέσα προς χρήσιν πάνε περίπατο μετά από μια χούφτα ποτά. Βλέπεις τις πρώτες ύλες του άλλου, τους φόβους του και τις ελπίδες του, τι ήθελε να γίνει και τι έγινε. Και φυσικά για τον ταξιδιώτη που πίνει με ντόπιους ή άλλους ταξιδιώτες, το ξύδι σπάζει τα στεγανά που θέτουν οι ξένες γλώσσες και συνήθειες και οδηγεί στην κατανόηση της αμοιβαίας ανθρωπιάς μας. Συνεκδοχικά, το να γίνεσαι λιωμίδι με ξένους σε ξένους τόπους, αίρει την καχυποψία με την οποία σε αντικρίζει ο απέναντι και ανοίγει απέραντους ορίζοντες προσωπικής εξέλιξης σε άλλους τόπους.

Πέρα από το σεβασμό που κερδίζεις πίνοντας ντόπια ζουμιά, αφήνεις πολύτιμο συνάλλαγμα σε μέρη λιγότερο ευνοημένα απτο δικό σου, τονώνεις την τοπική οικονομία, γίνεσαι πρεσβευτής του τόπου σου και συντηρείς μια πελώρια μηχανή που δυνητικά και κάποια στιγμή θα τερματίσει πολέμους, διακρίσεις και εχθρότητες, ένα πελώριο πλέγμα διακίνησης χρημάτων, προσώπων, ιδεών και καλής, μεθυσμένης, διάθεσης.

Κάθε ταξίδι είναι συνάμα και ταξίδι μέσα μας, στο βαθύτερο εαυτό μας. Καθισμένος σιωπηλός με ένα μπουκάλι κοριοζούμι μπροστά σου σε μια ξένη πόλη, βυθίζεσαι βαθύτερα μέσα σου απότι μετά από έξι χρόνια ψυχανάλυση. Και φυσικά επειδή κάποιος ταξιδεύει δε σημαίνει ότι οι δαίμονές του παύουν να του κρατούνε συντροφιά. Τα κουβαλάμε όλα μέσα μας, αυτά τα γεμάτα νύχια σκοτάδια που γρατζουνάνε τα σπλάχνα μας, και ζητάνε απαντήσεις καρφωμένες στον πάτο της μπουκάλας.

Το αλκοόλ είναι το καλύτερο λιπαντικό στη σύναψη ερωτικών και κοινωνικών σχέσεων, έμπνευση σε υγρή μορφή, θάρρος μέσα σε ποτήρι, ιστορίες και προτάσεις που ασφυκτυούν κάτω από το πώμα και θέλουν να τιναχτούν ελεύθερες. Πήγαινε σε μια πόλη που δεν ξέρεις κανέναν, που δεν ξέρεις τη γλώσσα, που δεν ξέρεις που θα μείνεις και γιατί, πήγαινε γραμμή στο μπάρ που βρίσκεται μακριά από την κεντρική πλατεία, μακριά από τα πολλά φώτα, το μπαρ δίπλα στη σιδηρογραμμή ή στα όρια της βιομηχανικής περιοχής, κάθισε και ζήτα ένα ποτήρι βαρελίσια και ένα ποτήρι ουίσκι. Συγχαρητήρια. Μόλις έκανες το πρώτο βήμα στη μακρά πορεία που κάνουμε όλοι μας για να κερδίσουμε πίσω τον εαυτό που μας έκλεψαν.

Σιγκαπούρη Β' - Μαλαισία

2007-04-17T12:23:00.001+08:00

Στην αίθουσα εκδικάζουν μια υπόθεση παράνομης εισόδου στη χώρα. Η δημοσιογράφος που με έβαλε μέσα είπε ότι μπαίνοντας, πρέπει να κάνω μια μικρή υπόκλιση στη μεριά του δικαστή. Όλα γίνονται στα αγγλικά, αλλά με πολύ αστεία προφορά. Η κατηγορούμενη έχει κινέζα μεταφράστρια. Βαριέμαι γρήγορα, βγαίνω έξω, με βαράει ο ήλιος. Νευρικοί αυτοί που περιμένουν τη σειρά τους, καπνίζουν στα σκαλιά.

Ξυπόλυτοι γυρίζουμε το ναό και την αυλή και κοιτάμε αμέτρητα αγάλματα ινδών θεών με φόντο τους ουρανοξύστες παραπίσω. Ένα πελώριο κεφάλι με γυριστά μουστάκια με κοιτάει μέσα σε ένα ναίσκο. Στα αετώματα, κεφάλια ελάφαντα και σώμα άντρα, γύρω μας ιερείς με κόκκινο στο κούτελο και μυστήρια ράσα και τύποι που προσεύχονται οκλαδόν. Δεν το είχα ξαναδεί αυτό το τελευταίο. Γύριζα τη μικρή ινδία ψάχνοντας κάρρυ της προκοπής, είχα δει το τζαμί στην τσάινατάουν, ο τύπος μου είχε δώσει φυλλάδιο με τις αρχές του Ισλάμ και στενοχωρήθηκε όταν του είπα ότι δεν είμαι μουσουλμάνος. Αλλά με τραβάνε οι ναοί, όπως όλα τα ύποπτα μέρη στον πλανήτη και υποχωρώ.

Γύρω στο 1500, μια κινέζα πριγκίπισσα έκανε ένα μεγάλο ταξίδι για να παντρευτεί το σουλτάνο της Μαλαισίας. Αυτό τον γάμο τον ακολούθησαν άλλοι και σμίξανε οι γραμμές αίματος και βάστηξε η παράδοση μέχρι τις μέρες μας. Oι περάνακαν έχουνε δέρμα πιο σκούρο και μάτια πιο στρογγυλά, βάφουνε τις προσόψεις των σπιτιών τους με δυνατά χρώματα και τρώνε φαγητά καφτερά, ψάρια με τσίλι και βοδινό ρεντάνγκ. Μιλάνε χόκιαν, μπλέκουνε κινέζικα και μαλαισιανά, κρατάνε έναν περίεργο βουδισμό. Μαρέσουνε τα χωνευτήρια από ράτσες που γεμίζουνε την αποστειρωμένη πόλη, μαρέσουνε κιαυτά που τρώνε και ας μου φέρνουν διάρροια. Πριν λίγες μέρες έμαθα ότι μια φίλη μου είναι ¼ περάνακαν. Τρελό παιδί. Μου φέρνει κακά όνειρα.

Κοντά στις γυναικείες φυλακές και το στρατόπεδο βασικής εκπαίδευσης των σιγκαπουριάνων, κάνουν πιάτσα τα τραβέλια. Τα πιο όμορφα που έχω δει στη ζωή μου. Αβαντάρονται από τη φύση οι ασιάτες τρανσέξουαλ και μετά την εγχείρηση με πολύ δυσκολία βλέπεις τη διαφορά. Η πλάκα είναι ότι παντού όπου πάω, αυτοί που με ξεναγούν αμέσως υποθέτουν τι θέλω να δω και πέφτουν μέσα διάνα. Εγώ ποτέ δεν προτείνω τίποτα. Πρέπει να είναι η φάτσα μου.

Στο γκευλάνγκ πάει κανείς για δύο λόγους, είτε για να φάει πάπια με ρύζι και πηχτή σάλτσα, είτε για να γαμήσει μια από τις πολλές πουτάνες που περιφέρονται κρατώντας ανοιχτόχρωμες ομπρέλες για κράχτη. Είναι σουρρεαλιστικοί αυτοί οι πενήντα περίπου δρόμοι και διαφορετικοί από την υπόλοιπη αποστειρωμένη πόλη-κράτος της σιγκαπούρης. Βλέπει κανείς τζαμιά και ισλαμικά σχολεία και τις μανάδες να συνοδεύουν τις πιτσιρίκες τους που φοράνε κάλυμμα στο κεφάλι. Βλέπει τους μαλαισιανούς μανάβηδες να πουλάνε ντούριαν, το πιο περίεργο φρούτο του κόσμου που μυρίζει τόσο έντονα που απαγορεύεται να το κουβαλήσει κανείς μέσα σε τρένα και λεωφορεία. Βλέπει γιάπηδες με κουστούμια να τρώνε πάπια σε πλαστικά τραπεζάκια για πέντε δολλάρια. Βλέπει και τις πουτάνες που κουράζονται από τον ήλιο και την αράζουνε σε καφενεία για να παζαρέψουνε την τιμή με επίδοξους πελάτες, ή γέρνουνε νωχελικά στα κατώφλια των σπιτιών τους. Πίνει κανείς χυμό από καρύδα ή ανανά, ακούει από δίπλα σιδερόβεργες να κόβονται σε αποθήκες, ανεβαίνει ο καπνός από τα τσιγάρα μαζί με τη θερμοκρασία και ξαφνικά, σκοτεινιάζει ο ουρανός και αρχίζει η τροπική βροχή, χοντρές ψιχάλες που πέφτουνε ζεστές στο δέρμα και σχεδόν εξατμίζονται χτυπώντας το οδόστρωμα.

Τα δίδυμα κανόνια κοιτάζαν κατανότου, ένα στο οχυρό σιλόζο στη Σεντόζα, ένα στο λαμπραντόρ πάνω στο νησί. Οι εγγλέζοι περιμένανε τον Αυτοκρατορικό Στόλο των Ιαπώνων, που ποτέ δεν ήρθε. Ο στρατηγός Γιαμασίτα υποσχέθηκε στον αυτοκράτορα ότι σε 100 μέρες θα κατέβει όλη τη χερσόνησο της Μαλαισίας μέχρι τη Σιγκαπούρη και τίμησε την υπόσχεσή του. Έμειναν άχρηστες οι οχυρώσεις και πήραν πανικόβλητοι οι άγγλοι να ανατινάζουνε τα τούνελ τροφοδοσίας και τις αποθήκες κάτω από τα όπλα. Κατέρρευσαν καταμέρος οι σήραγγες και άρχισε η ζούγκλα να επανακτεί τα εδάφη της. Φύτρωσαν πρασινάδες, αγρίεψαν και χάθηκαν οι πέτρες από τα μάτια των ανθρώπων.

Μισόν αιώνα αργότερα και στην τύχη τις ξαναβρήκαν και έστησαν πάλι τα τούνελ και κράτησαν τα βαρέλια και τα βλήματα και τις εφημερίδες της εποχής για τους τουρίστες και γιαυτούς που σαν και μένα βρίσκουνε καταφύγιο από την τροπική ζέστη μέσα σε ένα κομμάτι ιστορίας. Περιφέρομαι, ρίχνω τα δάχτυλά μου στους τοίχους, μυρίζω την υγρασία, αρπάζω το σκοινί που σήκωνε τις ξύλινες σανίδες που ανέβαζαν τα πυρομαχικά στην επιφάνεια. Φαντάζομαι την υποχώρηση, τους εθελοντές της φρουράς σιγκαπούρης και τους λίγους άγγλους στρατιώτες να τρέχουνε έξω από τις σήραγγες πριν σκάσουν τα εκρηκτικά, φαντάζομαι κι αυτούς που δε γλίτωσαν και τους μάζεψαν οι Ιάπωνες και αποφάσισαν να τους λιγοστέψουν με πελώριες πορείες κάτω από τον ήλιο, όταν έριχναν ράγες για να περάσουν τα τρένα εκείνων που τους έκλεψαν την αυτοκρατορία.

Πρώτα, έχεις τους μπαλινέζους χορευτές, που καταπίνουνε και ξαναφτύνουν φλόγες, ύστερα τις χορεύτριες σε ένα νωχελικό ρυθμό κουνώντας τους γοφούς τους με τους χαλκάδες στα πόδια τους να αντηχούν. Με ανεβάζουνε στη σκηνή, χειροκροτάνε οι τουρίστες, μου δίνουνε μια δάδα και τη σβήνω στη γλώσσα του αρχηγού των χορευτών. Μετά, γονατίζω και ρίχνω το κεφάλι πίσω, ο τύπος κάνει ότι θα βάλει τον πυρσό στο στόμα μου, νοιώθω την κάψα στη φάτσα μου, φοβάμαι ότι θα αρπάξουν τα γένια μου, αλλά την τελευταία στιγμή γυρίζει τη σβησμένη πλευρά στο στόμα μου. Δεν ψαρώνω. Κατεβαίνω, προχωρώ και μπαίνω στο τρενάκι.

Τραβάει μέσα στο ζωολογικό, κοιτάζουμε τα φλαμίγκος, τα λιοντάρια και διάφορα βαρετά θηράματα, κατεβαίνουμε, συνεχίζουμε με τα πόδια και μπαίνουμε σε ένα μεγάλο κλουβί με νυχτερίδες κρεμασμένες ανάποδα. Σκέφτομαι να κάνω καμιά μαλακία να τις ξυπνήσω και να αρχίσουνε να πετάνε οργισμένες γύρω γύρω, αλλά σοβαρεύομαι και το ξεχνάω. Κολλάνε τα ρούχα μου από ζέστη και υγρασία, τα κουνούπια τσιμπάνε όλους τους άλλους εκτός από μένα, βλέπω κάτι ιπτάμενους σκιούρους και τρωχτικά με πελώρια μάτια,την αράζω σε μια γωνία, κάνω τσιγάρο και ετοιμάζομαι να φύγω. Διψάω.

Κανονίζω να δω μια παλιά μου φίλη και κατεβαίνω στο κλαρκ κη. Τρώω καβούρια με τσίλι, πολύ τσίλι, έχω να χέσω 3 μέρες, πράμα που μου συμβαίνει σπανιότατα και δε μου αρέσει καθόλου. Πίνω μπύρα τάιγκερ, είμαι εύθυμος και γεμάτος ιδέες γεμάτες γωνίες και φυσικά κατορθώνω να βρω τραπεζάκι έξω από την μπυραρία, πάνω στο κανάλι, εκεί που επιτρέπεται να καπνίσω και παραγγέλνω μια ινδιάνικη ξανθιά μπύρα. Έχω μετανιώσει που τις πρώτες μέρες πίνω μόνο τάιγκερ σε μια έκρηξη του συντηρητισμού μου και παλεύω να διορθωθώ. Μιλάμε για δουλειές και τόπους και ανθρώπους και για μεγάλη μου ντροπή φεύγω πριν τα μεσάνυχτα και πάω να κοιμηθώ σε στρώμα κατάχαμα με τον ανεμιστήρα στα μούτρα μου.

Το πουλάου ουμπίν είναι στα στενά και πάει κανείς με καραβάκι από το τσάνγκγι, στα βορειοανατολικά της σιγκαπούρης. Nοικιάζουμε ποδήλατα και γυρίζουμε το νησί, πρώτα στα δυτικά εκεί που εκπαιδεύονται οι αστυνόμοι και ύστερα κατανότου, σε ένα θέρετρο που πίνουμε γάλα καρύδας για ξεδίψασμα και ταίζουμε ψωμί τα ψάρια. Ρίχνω ορθοπεταλιές στις ανηφόρες, σκαλώνω στους χωματόδρομους που βαστάνε ακόμα λάσπες από τη βροχή, χαιρετάω τους ψαράδες. Ένα σκυλί τρέχει πίσω μας, ζέστη, ζούγκλα, σαύρες στις άκρες των βάλτων. Μικροί κινέζικοι ναοί με θυμιάματα να καίνε, καλύβες για αναψυκτικά και απαγορευτικές πινακίδες γιαυτούς που θέλουνε να κολυμπήσουν.

Ψαρεύω γαρίδες για πρώτη φορά. Την πρώτη φορά είμαι πάντα τυχερός. Κέρδισα την πρώτη που έπαιξα χαρτιά, που πόνταρα σε σκυλιά, που έπιασα γκόμενα. Καλά την πρώτη φορά που μέθυσα και την πρώτη που έκανα σεξ δεν ήμουνα αστέρι,αλλά παρεκτρέπομαι. Δείτε με, έχω ποτήρια μπύρα μπροστά μου, τα τσιγάρα μου και κόβω μικρά κομματάκια το δόλωμα και το περνάω στο αγκίστρι. Ρίχνω, περιμένω για λίγο, τσιμπάει. Τραβάω το καλάμι κατακόρυφα, τινάζεται η γαρίδα, πιο μεγάλη από την παλάμη μου και σκαλώνει σε κάτι σύρματα από πάνω. Συνεχίζω. Στις 3 σταματάω. Βαρέθηκα και ήπια πολύ. Κρατώ τις γαρίδες για την άλλη μέρα και φεύγω.

Περνώντας τα σύνορα στο τζοχόρ, το αμάξι τραβάει βόρεια 134 χιλιόμετρα με την εθνική να χωρίζει τη ζούγκλα στα δύο. Στο μέρσινγκ κατεβαίνω να ψωνίσω μαλαισιανές σαγιονάρες και μου βγαίνει η παναγία μέχρι να βρω στο νούμερό μου. Φριχτή ζέστη, ψάχνουμε εισιτήρια για το φέρρι και καμπίνα στο νησάκι απέναντι. Φτάνοντας στην ξύλινη προβλήτα, δένουμε και πέφτει το σαγόνι μου. Φοίνικες, αμμουδιά, πράσινα νερά, βράχια και κοράλια. Μαζεύω τη χαρά μου, πετάω την τσάντα στην καμπίνα, φοράω μαγιό και την πέφτω στη θάλασσα. 5 το απόγεμα και τα νερά είναι ζεστά. Μετά από μια ώρα, την αράζω στο μοναδικό ανοιχτό εστιατόριο, ο τύπος βάζει στον ατμό τις γαρίδες που ψάρεψα την προηγούμενη μέρα στη φάρμα και κάνω ένα από τα καλύτερα γεύματα της ζωής μου.

Πέφτει η νύχτα, πέρνουμε καλάμια και πάμε να ψαρέψουμε καλαμάρια στην προβλήτα. Τα καλαμάρια τα ψαρεύει κανείς με ψεύτικο φωσφοριζέ δόλωμα και πρέπει να το κουνάει συνέχεια και γω βαριέμαι. Γεμίζω ένα κουτί πάγο και κάρλσμπεργκ, την αράζω με τα τσιγάρα μου κάτω από το σταυρό του νότου, συλλογιέμαι τους ανάποδους αστερισμούς και πίνω και ονειρεύομαι. Μυρίζει η θάλασσα, μυρίζουν οι κρέμες και τα αντηλιακά σε δεκάδες σφιχτά ασιάτικα σώματα, ταστέρια από πάνω, τρίζει το ξύλο, κρύα η μπύρα και σκέφτομαι την απίστευτη τύχη μου και όλα τα θαυμαστά που βλέπω και μυρίζω και γεύομαι και πιάνω και ακούω, σα να μου χρωστάνε οι θεοί. Είναι 3 η ώρα και πάω για ύπνο.

Σηκώνομαι το πρωί, πίνω γλυκό καφέ, τρώω ψαροκεφτέδες, και την κάνουμε με ένα καραβάκι για σνόρκελινγκ. Είμαι μικρές οι μάσκες, μπάζει νερά η δική μου, αρχίζω να πιστεύω ότι είναι ασύμμετρη η φάτσα μου και τα παρατάω. Αρχίζω να κάνω βουτιές από το καίκι στα ανοιχτά, ένα κύκλο γύρω απλωτές, πάλι πάνω σκαρφαλώνοντας σκοινιά, πάλι βουτιά και απλωτές μέχρι που κλατάρω, ανεβαίνω και την αράζω. Ο ήλιος κατακόρυφος μου καίει το δεξί πόδι αλλά σταρχίδια μου. Πόσοι συγκαιρινοί μου ψήνονται στους τροπικούς; Γυρίζουμε και τρώω τα χτεσινοβραδινά καλαμάρια μέχρι που πρήζομαι. Ξανά στο φέρρυ, πίσω στο μέρσινγκ, τρελό μποτιλιάρισμα σε όλο το δρόμο μέχρι τη σιγκαπούρη, στα σύνορα ψάχνουνε χώρο στο διαβατήριό μου για τη σφραγίδα, βραδυνή ψαρόσουπα, γυρίζω ψόφιος και καμμένος και την πέφτω για ύπνο.

Με πρησμένο πόδι γυρίζω το βιβλιοπωλείο, αγοράζω τρία βιβλία, ένα για μισθοφόρους, ένα για πειρατές και ένα εγχειρίδιο σκανδιναβικής μυθολογίας. Την αράζω για καφέ και τα ξεφυλλίζω. Τελειώνει ο χρόνος μου και δε μου αρέσει καθόλου, σκέφτομαι πάλι την επιστροφή μου στο βορρά. Διαβάζω λε καρρέ στο αεροπλάνο την άλλη μέρα, δε με πιάνει ύπνος, πάλι θέλω να φύγω και δε μπορώ.

Σιγκαπούρη Α'

2007-04-16T12:16:00.001+08:00

Ταμίλ μουσουλμάνοι που κοιτάνε με λαγνεία κινέζες με κοντές φούστες και φλιπ-φλοπ, αυτοί πάνε γραμμή για το τζαμί κι αυτές για ψώνια στο χόλιντέυ πλάζα. Ζυγίζω για λίγο την αδικία μέσα μου και μπαίνω για ψώνια. Μπισκότα με παστό ψάρι, ή το ντιβιντί με το σεξομαραθώνιο της Άναμπελ Τσονγκ; Ότι να’ναι, αρκεί να φύγω λίγο από την κάψα του δρόμου. Και φαντάζει λιωμένη λάβα, η πουτάνα άσφαλτος στους τροπικούς. Ανεβαίνουνε μυρωδιές από παντού, από τα κάρρυ των ινδών, από τις ιδρωμένες μασχάλες, από τα αποσμητικά, από τα λεωφορεία, από τη θάλασσα. Μου αρέσουνε οι συνοριακές πόλεις, όλοι οι μεθοριακοί σταθμοί και οι αντιστοιχίες που έχουνε με τα πολιτισμένα αστικά κέντρα. Ότι είναι το ΣενΤζέν για το Χονγκ Κονγκ, ότι ειναι το Τίσιν για την Οστράβα, είναι το Τζοχόρ για τη Σιγκαπούρη. Μια γέφυρα, ένας έλεγχος διαβατηρίου και εκατό μέτρα αργότερα βυθίζεσαι σε έναν άλλο κόσμο. Θυμόμουνα τη σιδηρογραμμή που με χώριζε κάποτε, στο Ρούντεπορτ, από τις παράγκες της Ντόμπσονβιλ.

Περπατάω. Κατά μήκος του δρόμου, gents' salon με τις ασχημότερες τσατσάδες κάτω από τον ήλιο. Εστιατόρια. Κομμωτήρια. Φοίνικες. Λιωμένοι εργάτες στα παγκάκια. Τζαμιά. Εμπορικά κέντρα. Βίλλες. Αλάνες. Καίγεται η φάτσα μου, ποτάμι ο ιδρώτας σε πλάτη και στήθος. Βλέπω ανεμιστήρες κάτω από τη λαμαρίνα και μπαίνω να φάω. Νουντλς με ψαρόμπαλες και κάρλσπεργκ εισαγωγής, επειδή το πήξανε στο τσιλι. Ανάβω τσιγάρο και χαζεύω τη χοντρή μαλαισιανή πάνω από τις κατσαρόλες της.

Πέθανε ένας πρώην πρόεδρος και ανοίξανε το προεδρικό μέγαρο στο κοινό. Περπατάω στους κήπους, βλέπω τις λίμνες, όλο αυτό το μυστήριο συνταίριασμα ζούγκλας και πόλης, χαζεύω τις μαθήτριες με τις κοντές μπλε φούστες και τις κόκκινες γραβάτες και μπαίνω μέσα. Ο παλιός αγγλικός θυρεός σε γιάλινη κάσα, dieu et mon droit, μάλιστα, αλλά κάπου χάλασε η αποικιοκρατική συνταγή της βασιλίσσης. Αίθουσα για ξένους απεσταλμένους, για δείπνο, για προσφώνηση, για διπλωματία και η μεγάλη μαρμάρινη σκάλα. Βαριέμαι και βγαίνω γρήγορα έξω. Δυο κορεάτισσες τουρίστριες θέλουνε να τις βγάλω φωτό, αλλά οπωσδήποτε να φαίνεται η σημαία πάνω στην οροφή. Κατηφορίζω, αγοράζω κάρτες, βγαίνω στο δρόμο. Το έκανα το τουριστικό το χρέος.

Μου αρέσει το μαρμάρινο λιοντάρι που φτύνει νερό και έχει ουρά γοργόνας. Μου αρέσει και ο ουρανοξύστης από πίσω και το παλιό δικαστήριο με το γήπεδο ποδοσφαίρου μπροστά, που χρησιμοποιείται πλέον για ιβέντς και παρελάσεις. Μου αρέσει και το άγαλμα του Σερ Ράφλς, που άραξε στην Σιγκαπούρη το 1819 και του φάνηκε καλή ιδέα να την κάνει αγγλική. Δύσκολο να μη σου αρέσει το οτιδήποτε κάτω από εκτυφλωτικό φως, που σπάει τις λεπτομέρεις και την ταχύτητα και δίνει άλλη ποιότητα στα πράματα. Το εκθεσιακό κέντρο, σχεδόν άδειο, απέναντι από τη Βελόνα, το μνημείο για τους πεσόντες στους δυο παγκόσμιους πολέμους. Πουλάνε παγωτό με ψωμί στους δρόμους. Χιλιόμετρα της Όρτσαρντ Ρόουντ, για χάζεμα βιτρίνας, παγωμένο τσάι κι αναζήτηση σκιάς. Στο Μπόρντερς για βιβλία. Επιστροφή με τρένα δίχως οδηγό στο Μπουκίτ Παντζάνγκ.

Σπούδασε, μου λέει, φιλοσοφία, γιατί δεν ήξερε τι ήθελε. Οι γονείς της ήταν ταοϊστές και αυτή κατέληξε χριστιανή καθολική. Τώρα την ενδιαφέρει να μάθει κάποια πράματα για τους ορθόδοξους, γιατί γουστάρει το τελετουργικό, τα μακριά μούσια, τα μαύρα ράσα, τη λειτουργία σε αρχαία γλώσσα. Εγώ, κοιτάζω τα μπούτια της που αστράφτουν ολόλευκα και το μικρό της στήθος που διαγράφεται κάτω από το σπαγγέτι τοπ και παραγγέλνω άλλη μια μπύρα. Μπάρονς, 8.8% αλκοόλ και παλεύω να τιθασέψω τις λαχτάρες μου. Σηκώθηκε για λίγο αεράκι, στεγνώνει ο ιδρώτας κάτω από το πουκάμισο και κοιτάζω γύρω μου, τους τουρίστες, τις ακριβές καφετέρειες, τα δέντρα, και ξέρω ότι η θάλασσα είναι λίγο μακρύτερα. Παίζουνε διάφορες γλώσσες γύρω μου, εγγλέζικα, μανδαρίκικα, χόκιεν, μαλέυ, αρπάζω νοήματα και λέξεις. Καταραμένη μονογαμία. Είναι και κείνος ο λέκτορας πιο δίπλα και θέλει να μιλήσουμε για μπίζνες. Τα ρίχνω όλα στη ζέστη.

Επιμένει να δούμε τα ροζ δελφίνια και εγώ επιμένω να ανεβούμε στο φρούριο. Κάπου στα μισά, βρίσκουμε τη λύση και πάμε πρώτα στο Φορτ Σιλόζο για να δούμε τα τούνελ και τις ρέπλικες των κανονιών και την ιστορία της ιαπωνικής κατοχής στη Σιγκαπούρη, μόνο που το κάνουμε στα γρήγορα και μου έρχεται δυσπεψία. Γενικά μου αρέσει να επισκέπτομαι πολεμικά μουσεία και φρούρια και να κατεβαίνω στα τούνελ και να μυρίζω την υγρασία. Μου αρέσει να φαντάζομαι τα 9ιντσα και τα 12ιντσα να στρέφονται στην ανοιχτή θάλασσα, ενώ βρετανοί αξιωματικοί αλά Άλεκ Γκίνες στη γέφυρα του ποταμού κβάι, γαυγίζουνε διαταγές βαστώντας παραμάσχαλα τη ράβδο και πιάνοντας το καλοχτενισμένο μουστάκι τους.

Ήταν όμως μεγάλα τα βορεινά σύνορα και κατέβηκαν με ταχύτητα οι γιαπωνέζοι και τα έβαλαν κυρίως με τους λευκούς και τους κινέζους που υποψιάζονταν προδότες. Οι ινδοί και οι μαλαισιανοί πέρασαν καλύτερα, ιδιαίτερα όσοι είχαν εκδηλώσει αντι-βρετανικά συναισθήματα και μετά πέρασε από πάνω τους η προπαγάνδα για αυτονομία σα νερό, αλλά δεν ψάρωσαν και χάθηκε.

Το 45 που έφυγαν οι γιαπωνέζοι, ενώ οι θυσίες των άγγλων επί κατοχής δε μπορούσαν να παραγραφούν, το αυτονομιστικό αίτημα γιγαντώθηκε για να γίνει πραγματικότητα η ανεξάρτητη Σιγκαπούρη 15 χρόνια αργότερα. Άλλα 2 χρόνια κυβερνήθηκε από τη Μαλαισία και μετά απέκτησε πλήρη ανεξαρτησία για να διαγράψει την πιο επιτυχημένη πορεία για πρώην αποικία στο τελευταίο μισό του προηγούμενου αιώνα. Προφταίνω να δω ένα τούνελ ακόμα; όχι! Γαμημένα ροζ δελφίνια.

Ο κήπος είναι για τη ζούγκλα, ότι είναι ο σκύλος για το λύκο. Πάει να πει, φύση χειραγωγημένη, εξευγενισμένη, υπό έλεγχο. Τώρα που το σκέφτομαι, κατά κανόνα η επαφή μας με τη φύση γίνεται μέσα από υποκατάστατα, διότι θέλουμε να δούμε τις πεταλούδες αλλά δε γουστάρουμε να μας τσιμπάνε τα κουνούπια.

Με τέτοιες σκέψεις περπατάω δίπλα στις λιμνούλες και τα ρυάκια και τα παγκάκια και τα μαγαζιά που πουλάνε καρτ ποστάλ. Μπαίνω και στον κήπο με τις ορχιδέες, δεύτερο εισιτήριο στο καπάκι, και περπατάω και ιδρώνω. Πολλές νέες ποικιλίες από ορχιδέες ανακαλύπτονται κάθε χρόνο και φαντάζομαι ότι και αυτοί που τις βαφτίζουνε έχουνε βαρεθεί τα λατινικά ονόματα που δίνανε οι γερμανοί φυσιοδίφες το 18ο αιώνα, και ψάχνουνε για κάτι πιο εξάϊτινγκ. Δεκτό. Στο κάτω κάτω, ένα λουλούδι μπορεί να έχει το επίσημο όνομά του, π.χ, χαράλαμπος σταυρόπουλος, αλλά οι φίλοι του να το φωνάζουνε μπάμπης ο σουγιάς. Έτσι, περνάω και θαυμάζω ορχιδέες με ονόματα όπως «πριγκίπισσα Νταϊάνα», «Νέλσον Μαντέλα» και πάει λέγοντας. Σκαλώνω μόνο μπροστά σε μια που λέγεται, ορχιδέα Μάργκαρετ Θάτσερ.

Αυτό, με διασκεδάζει για περίπου 6 λεπτά. Μέχρι δηλαδή που αντικρίζω την ορχιδέα Ρίκυ Μάρτιν.

Ο ζωολογικός κήπος της Σιγκαπούρης είναι μοναδικός επειδή δεν έχει ούτε ένα κλουβί. Υπάρχουνε ορισμένοι χώροι για ορισμένοι είδη που είναι οροθετημένοι με τάφρους, ή βράχους ή κάτι τέλος πάντων που εξασφαλίζει ότι δε θα σε κουτουλίσει ο ρινόκερος, αλλά η εντύπωση ότι βρίσκεσαι σε πραγματικά φυσικό χώρο είναι πολύ ισχυρή. Ειδικά όταν απέναντί σου και χωρίς προστατευτικά αντικρίζεις ένα δράκο από το Κομόντο ή λιοντάρια, ή λευκές τίγρεις. Μετά, έχουνε και όλες αυτές τις περιοχές με κλιματικές συνθήκες βροχοδάσους, όπου μπαίνεις κάτω από το τεράστιο δίχτυ με τον ανυπόφορο κλιματισμό και λούζεσαι στον ιδρώτα ενώ χαζεύεις τα ιγκουάνα. Συνεχίζω να πιστεύω ότι στην Πρετώρια έχουνε το καλύτερο τμήμα ερπετών σε ζωολογικό κήπο, αλλά και αυτός δε με χάλασε. Πέτυχα τους κροκόδειλους σε περίοδο ζευγαρώματος, όπου τα αρσενικά βγάζουνε ένα βαθύ γουργουρητό με κρότους – κάτι σα σολάρισμα μπάσο μέχρι που μπαίνουνε τα ντραμς στο κομμάτι – και είδα και τη μεγαλύτερη χελώνα που έχω δει στη ζωή μου. Μετά τάισα και κάτι λεμούριους μπανάνες, κι ας μην έπρεπε.

Έχουνε εκπαιδεύσει τους ελέφαντες και τα πιθήκια και κάνουνε διάφορα σόου κάθε μέρα, του στυλ Χάρυ (ελέφαντας) ζωγράφισε με την προβοσκίδα σου και Τζώνυ ( χιμπατζής) κατέβασε τις καρύδες από το δέντρο και δείξε μου πόσο κάνει 7+4 και άλλα τέτοια που κάνουνε τους φιλόζωους να βγάζουν πετάλες. Εμένα δε με ενοχλεί καθόλου. Αυτό τον πόλεμο τον κερδίσαμε. Αν είχανε κερδίσει τα ερπετά, θα κοιτάγανε εμένα κλεισμένο σε με γυάλινη προθήκη, με τα αβλέφαρα γυάλινα μάτια τους και τις φολίδες τους να στραφταλίζουνε στον ήλιο.

Μυρίζει ο αέρας αντιηλιακό και θάλασσα και περνάνε οι μικρές πάνω σε πατίνια και ποδήλατα, ενώ ένα γκρουπ ινδών σε κύκλο συστήνονται μεταξύ τους. Μακρύτερα από την παραλία, τα τάνκερ πιάνουν λιμάνι και γιαυτούς που δουλεύουνε οι φοίνικες είναι πολύ μακριά. Κάψα, κατάλευκο φως, ιδρώτας, παγωτά. Πιτσιρικάδες βουτάνε, οι κόρες απλώνονται στην άμμο, και πρέπει η όρασή μου να έχει βελτιωθεί καθώς από απόσταση βλέπω ακόμα μια σταγόνα θάλασσα να γυαλίζει στο λάκο του λαιμού τους. Λίγοι μουσουλμάνοι ρίχνουν ματιές σα μαχαίρια κάτω από τα πυκνά φρύδια τους, λευκοί περιφέρουνε τις κοιλιές και τα παιδιά τους και γω αρχίζω να πεινάω.
Τρώω μεγάλα καβούρια με σάλτσα πιπέρι και η εμπειρία είναι απερίγραπτη. Ξεπερνά τα γαστρονομικά και την κατατάσω στο χώρο της ερωτικής έκστασης. Ακόμα και χωρίς πιπέρι η καβουρόψυχα είναι φανταστική, αλλά είναι το μπαχάρι που σε κάνει να γλύφεις ακόμα και τις δαγκάνες, ακόμα κιαν καίγεσαι στους τροπικούς και δε μπορείς να κάνεις τσιγάρο εκεί που υπάρχει κλιματισμός.

Όπως το χόλλαντ βίλλατζ, κλασάτη και πανάκριβη περιοχή, με μπαρ πάνω στο κανάλι και μπυραρίες, 13 σιγκαπουριάνικα δολλάρια το μπουκάλι. 8 ποτηράκια των 2 ουγγιών στο δοκιμαστήριο, από ξανθές μπύρες μέχρι stout. Στο διπλανό τραπέζι, σε άλλο τόνο, σχεδόν τον έχει ρίξει μια κόρη τον αμερικάνο. Χαμογελά, με αγχωμένη βιασύνη βγάζει το πορτοφόλι του. Πέφτουν τα μάτια μου στα πολύχρωμα χτίρια του καναλιού και κάνω σχέδια.

Κάπου χαθήκαμε, αλλά είχα ώρα και δε με πείραξε. Ο ταξιτζής ζήταγε συνέχεια συγγνώμη κι έκανα να τον χαλαρώσω. Φανταστικό μουσάκι και γκρίζα κοτσίδα. Κινέζος 3ης γενιάς, άψογα αγγλικά και λίγα μαλαισιανά. Άρχισε να βρέχει με ένταση για ένα τέταρτο και μετά σταμάτησε. Η ζέστη αμείωτη και το νερό εξατμιζόταν στο οδόστρωμα φτιάχνοντας σύννεφα υδρατμών. Φτάσαμε κέντρο. Ομιλητικότατος, αριστερά βλέπουμε αυτό, δεξιά τούτο και γω αμίλητος. Σκεφτικός είσαι, μου λέει. Δουλειές τρέχουνε, αποκρίνομαι.

Στη γωνία Όρτσαρντ και Σκοτ, εδώ θα σε αφήσω λέει, έχει μποτιλιάρισμα μπροστά . Σε αυτό τον πύργο έρχονται πολύ ξένοι, είναι τίγκα στα μπαρ και τα κλαμπ και εκεί βρίσκονται πολλές δεσποινίδες από την Ταυλάνδη και τις Φιλιπίνες που προσφέρουνε διασκέδαση και χαλάρωση σε κυρίους.

Χάνομαι για λίγο στο βιβλιοπωλείο και βγαίνω πιο έξω για καφέ. Πήρε να βρέχει πάλι άγρια, σκοτεινιά αλλά παλαβή ζέστη, κι όλοι ταχαίνουνε το βήμα προς τους σταθμούς του τρένου και των λεωφορείων. Κοιτάζω το οπισθόφυλλο του βιβλίου του Φορσάυθ, όταν σκάει κεραυνός. Σηκώνουνε τα μάτια όλοι, μια οικογένεια που πίνει κοκακόλες, ένας φοιτητής που χαζεύει δίπλα, μια μικρή που περιμένει το ραντεβού της. Άργησε, αλλά μάλλον η βροχή θα είναι. Ή μπορεί και όχι.

Πληρώνω τον καφέ, σηκώνομαι και περπατάω λίγο, τσαλαβουτώντας. Από τότε που διάβασα τη ρήση του Τσουνεμότο ( όποιος τρέχει στη βροχή κατορθώνει μόνο να βραχεί περισσότερο) την έχω δει σαμουράι. Μπαίνω σε ένα λεωφορείο και επιστρέφω.

Μακάο

2007-03-29T15:25:00.001+08:00

Παίζω το φαβορί στην πρώτη κούρσα, βγαίνει το αουτσάιντερ. Αλλάζω τακτική, παίζω τις δυο πρώτες θέσεις, τραυματίζονται τα κωλόσκυλα. Πέμπτη κούρσα, έχω απηυδύσει με τη γκίνια μου και παρατηρώ τα σκυλιά προσεχτικότερα. Το παίζω ειδήμονας, βλέπω τους μυς στα πίσω πόδια, πόσο γραμμωμένοι είναι, πως ανασαίνουνε, πως περπατάνε και ξάφνου το 5 αρχίζει να χέζει. Τι σημαίνει αυτό, μήπως είναι άρρωστο, μήπως αλαφραίνει και θα τρέξει καλύτερα; Χοροπηδάει, ενθουσιασμός ή δυσφορία; Δεν μπορώ να αποφασίσω, παίζω το 1 και το 3 για τις πρώτες θέσεις.

Το 5 τερματίζει πρώτο. Και γω πάω για μπύρες.

Πολλές φορές στη ζωή μου βρέθηκα σε κάποιον τόπο και σκέφτηκα, εδώ θα ήθελα να ζω. Για πρώτη φορά βρέθηκα κάπου και σκέφτηκα, εδώ θα ήθελα να ταφώ. Παρέα με όλους αυτούς τους αμερικάνους καπετάνιους, τους δανούς και γερμανούς διπλωμάτες, τους άγγλους ζωγράφους. Σε αυτόν τον απλό κήπο με τις προτεστάντικες πλάκες, να έρχεται ο καντονέζος που και που να καθαρίζει την πλάκα μου και να συλλαβίζουνε το όνομά μου – χαμένο και δίχως νόημα – χοντροί τουρίστες που πηγαίνουνε γραμμή για φτηνές πουτάνες και καζίνα. Δίπλα στο πάρκο των ποιητών, πάνω από την εκκλησία του Αγίου Αντωνίου και μια ιδέα χαμηλότερα από τα κανόνια πάνω στο πορτουγκέζικο φρούριο. Τέτοιο τάφο θέλω.

Η κάμερα πιάνει μια ιστορική στιγμή, την αποτυπώνει και αιχμαλωτίζοντάς την, την απομακρύνει από κάθε άλλη. Σε ποιόν ανήκει αυτή η στιγμή, στους συμμετέχοντες ή σε κάποιον άλλο; Περπατάω μέσα στην έκθεση και νομίζω ότι βλέπω ένα φωτογραφικό αφιέρωμα για το πέρασμα του Μακάο από την Πορτογαλλία στους κινέζους. Φωτογραφίες επίσημες από συμφωνίες, υπογραφές, πρωτόκολλα, όλες τις δημόσιες εκδηλώσεις που μαζεύουνε τύπους με ακριβά κουστούμια και πένες και βάζουνε υπογραφές που ορίζουνε τη ζωή μας. Αλλά κάτι δεν πάει καλά. Σε κάθε φωτογραφία υπάρχει ένας ξένος, ένας τυπάκος που έχει μπει στα σίγουρα με φώτοσοπ στην εικόνα, κάτι δεν πάει καλά με του μουσάκι αλά ρισελιέ που έχει.
Κάποιος εισβάλλει στην ιστορία, αλλιώνει τα ντοκουμέντα, με την παρουσία του – εκ των υστέρων – οικειοποιείται τη στιγμή.

Όταν πάει κανείς στην Ιερουσαλήμ, βλέπει τον τοίχο των δακρύων. Όταν πάει στην Πράγα, το αστρολογικό ρολόι. Και όταν πάει στο Μακάο, προσκυνά στο καζίνο του χοτέλ Λισμπόα. Τσάμπα προσκύνημα δηλαδή, τρελή γκαντεμιά και πάλι.
Κάτι οι Τριάδες με τους δράκους στιγματισμένους στα μπράτσα τους, κάτι που ήτανε τίγκα όλα τα τραπέζια για μπλακ τζακ, κάτι που είχα φάει τα χονγκονέζικα δολλάρια και δεν πέρναγε το συνάλλαγμά μου, κάτι η γυναίκα που γκρίνιαζε, κάτι οι πιτσιρικάδες στους κουλοχέρηδες, χαλάστηκα.
Συνεχίζω να πιστεύω ότι τα καλύτερα καζίνο τα έχω δει στη νότια αφρική.

Όταν οι πορτογάλλοι έφτασαν στο μακάο το 1513, βρήκανε ένα ψαροχώρι. Στην αρχή, δεν ήθελαν καν να το κυβερνήσουνε και αφήσανε έναν καρδινάλιο για επίτροπο. Αυτός είπε, θα κάνω ότι μπορώ και μετά θα σας επιστρέψω τη διακυβέρνηση. Στη συνέχεια, οι πορτογάλλοι πήγανε κατά Ιαπωνία μεριά για να συνεχίσουνε το εμπόριό τους, αλλά τα πράματα στραβώσανε λίγο αργότερα, όταν οι σαμουράι παλουκώσανε τους Ιησουίτες και διώξανε τους λευκούς από τον τόπο τους για 3 αιώνες. Στο μακάο και πάλι, φτιάξανε φρούριο, βάλανε τα κανόνια στις πολεμίστρες, σοβαρεύτηκαν και άρχισαν να περνάνε καλά. 100 χρόνια αργότερα τους πολιόρκησε ο ολλαντέζικος στόλος, αλλά πάνω που θα μπούκαραν οι ολλανδέζοι, μια τυχαία μπάλα από κανόνι έσκασε στην πυριτιδαποθήκη των επιτιθέμενων, αυτοί πανικοβλήθηκαν, ξαναμπήκανε στα καράβια τους και έφυγαν. Οι πορτογάλλοι το θεώρησαν θαύμα – μάλλον του Παύλου, του οποίου ο ναός χτίστηκε κάτω από το φρούριο και η πρόσοψή του παραμένει και σήμερα.

Έφτιαξαν λοιπόν οι Ιησουίτες εκκλησίες, ορφανοτροφεία, λεπροκομεία, νοσοκομεία, ξενοδοχεία, δρόμους και λοιπά. Το μακάο έγινε κέντρο εμπορικής δραστηριότητας. Αιώνες μετά, όταν οι άγγλοι αποφάσισαν να επιστρέψουνε το χονγκ κονγκ, οι πορτογάλλοι πρότειναν πρώτοι να επιστρέψουνε και αυτοί το μακάο, αλλά οι κινέζοι τότε αρνήθηκαν. Τελικά τους το γύρισαν το 1999 χωρίς φανφάρες και συμβάντα.

Κλαμπ μιλιτάρ

Μπαίνω μέσα και πάω απευθείας στη ρεσεπσιόν.

- παρακαλώ, λέει η Ινδέζα, πως μπορώ να σας βοηθήσω;
- Το εστιατόριο τι ώρα ανοίγει, ρωτάω.
- Στις 7, αποκρίνεται. Αν θέλετε, μπορείτε να περιμένετε στην άλλη αίθουσα
- Ωραία, λέω
- Για να παραγγείλετε στο μπαρ, όμως, χρειάζεται να είστε μέλλος
- Ωραία, ξαναλέω, πως γίνεται κανείς μέλος
- Συμπληρώνετε αυτό το έγγραφο..
- Ωραία, λέω, ονειρευόμενος τις σαν μιγκέλ που θα πιω
- Και πληρώνετε μια συνδρομή 3000 δολλάρια-
- Ευχαριστώ, λέω και βγαίνω έξω.

Κατάρα. Και για λίγο είχα μια εικόνα του εαυτού μου, σε μια βαθιά πολυθρόνα, με πούρο στο ένα χέρι και κονιάκ στο άλλο, να κοιτάζω τον κήπο έξω από το μέγαρο και να φαντάζομαι τις φυτείες μου στη Μοζαμβίκη.

Το μουσείο του Μακάο στεγάζεται πλέον πάνω στο φρούριο και είναι το παλιό σπίτι του κυβερνήτη. Έχει τρεις ορόφους και στον πρώτο, στις δυο πλευρές, τρέχουνε παράλληλα η πορτουγκέζικη και η κινεζική ιστορία, μέχρι τη σύγκλιση και μετέπειτα την απομάκρυνσή τους. Στο δεύτερο και στον τρίτο όροφο έχουνε αναπαραστήσει δωμάτια και σκηνές από τη καντονέζικη ζωή του περασμένου αιώνα.

Στο υπόγειο όμως, έχουνε αφιέρωμα σε έναν από τους σπουδαιότερους κινέζους του αιώνα.

Τον Ντενγκ Σιάο Πινγκ, δε μπορείς να μην τον θαυμάσεις. Πριν από όλα, επειδή έφυγε από το φτωχοχώρι του στις αρχές του 20ου αιώνα και κατόρθωσε να σπουδάσει σε Γαλλία και Ρωσία. Έπειτα, επειδή πολέμησε 20 χρόνια στα βουνά, πρώτα σε αντάρτικο, έπειτα στο σινοιαπωνικό και τέλος ενάντια στην Κουομιντάνγκ. Και τελευταία, επειδή αν και με τις εκκαθαρίσεις της πολιτιστικής επανάστασης τον έστειλαν για λίγα χρόνια να επισκευάζει τρακτές στο Ανχουί, με την επάνοδό του συνέχισε να πιστεύει ότι η Κίνα έπρεπε να ανοιχτεί στον έξω κόσμο. Διαπραγματεύτηκε την επιστροφή του χονγκ κονγκ και του μακάο, εμμένοντας στην αρχή «μια χώρα, δυο συστήματα», δίνοντας δηλαδή εγγυήσεις στις καπιταλιστικές αποικίες ότι για τουλάχιστον πενήντα χρόνια μετά την επιστροφή δε θα υπάρξει καμιά αλλαγή στο κοινωνικό και οικονομικό σύστημά τους. Κράτησε κριτική στάση απέναντι στο Μάο, τονίζοντας ωστόσο σε κάθε περίπτωση, ότι το όραμά του ήταν ανώτερο από τα όποια λάθη του.

Τα ξενοδοχεία στη Ρούα ντε Φελισιτάδε, τιμάνε τις υπηρεσίες τους με τρόπο παράξενο. 3 στη σειρά, ίδια κατηγορία, διαφορετικές τιμές. Ρωτάω γιατί. Μου εξηγούνε, για όλα φταίνε οι πουτάνες που ψωνίζονται στις εισόδους τους. Τι, ρωτάω, αυτά είναι τα ακριβότερα. Όχι μου λένε, αυτά είναι φτηνότερα. Δεν καταλαβαίνω τον κόσμο που ζω.

Από την άλλη, αποφασίζω να αναβαθμιστώ το δεύτερο βράδυ γιατί το πόδια μου περίσσευαν από το κρεβάτι στο πρώτο και φτηνότερο ξενοδοχείο. Το δεύτερο βλέπει και σε εστιατόριο για ντιμ σαμ και δε με χαλάει καθόλου να φάω γαρίδες για πρωινό. Άσε που έχουνε στην τηλεόραση περισσότερα κανάλια. Αλλά κάνω το λάθος και βλέπω τον «πρώτο ιππότη» με τον Ρίτσαρντ Γκηρ. Πνιγμένος στις ενοχές, ρίχνω το φταίξιμο στα πορτουγκέζικα παϊδάκια που τσάκισα για βραδινό και τις υποψίες υποβόσκουσας δυσπεψίας.

αποτυχημένη άσκηση αυτοπειθαρχίας

2007-03-09T15:59:00.000+08:00

Καθώς η αυτοκυριαρχία μου πάει περίπατο, καταλαβαίνω απόλυτα και μέχρι τα κόκκαλά μου τον τυπάκο της φωτογραφίας:

Γλωσσικά ζητήματα

2007-03-05T12:56:00.000+08:00

Χρησιμοποιώ αρκετά ξένα τοπονύμια και κύρια ονόματα στα κείμενά μου, και μόλις συνειδητοποίησα ότι είμαι αρκετά ασυνεπής στην απόδοσή τους με ελληνικούς χαρακτήρες. Συχνά αποφεύγω να τονίζω, ακόμα κι όταν υπάρχουν τουλάχιστον δυο συλλαβές. Άλλες φορές, πετάω ένα κεφαλαίο στη μέση της λέξης για να δείξω ότι αυτό θα μπορούσε να είναι ξεχωριστή λέξη, αντί για δεύτερη συλλαβή. Ο λόγος είναι ότι ουσιαστικά δεν υπάρχει κανένας απολύτως ικανοποιητικός τρόπος για απόδοση ξένων λέξεων που προέρχονται από μη αλφαβητικές γραφές στα ελληνικά. Για παράδειγμα, οι κινέζικες λέξεις που χρησιμοποιώ είναι αδύνατο να αποδοθούν με ακρίβεια, ακόμα και στη στάνταρ λατινικοποίηση με 4 σημάδια τονισμού, το λεγόμενο pinyin σύστημα που χρησιμοποιείται ευρέως υποκαθιστώντας τους κινέζικους χαρακτήρες. Από την άλλη, ένα σχόλιο του τούκυ σε ένα από τα πρώτα κείμενά μου με έκανε να σκεφτώ ότι κάποιος που ενδεχομένως θα ήθελε να ψάξει πληροφορίες για κάτι που έγραψα θα συναντούσε δυσκολίες χρησιμοποιώντας μια μηχανή αναζήτησης.

Φυσικά, θα μπορούσα να διευκολύνω την κατάσταση, αν κάθε που ρίχνω μια κινέζικη λέξη με ελληνικά γράμματα, γράφω και την pinyin εκδοχή, καθώς και τους κινέζικους χαρακτήρες, αλλά αυτό είναι μια χρονοβόρος διαδικασία και μια προοπτική που δε με ενθουσιάζει καθόλου. Ως συνέπεια αυτών, χάνω το δικαίωμα να διαμαρτυρηθώ για την φρικαλέα απόδοση κινεζικών λέξεων σε άλλους τόπους του ελληνικού δικτύου. Αυτό δεν είναι και τόσο κακό, διότι τη στιγμή που ένας δικτυακός τόπος αρχίζει να τα χώνει σε έναν άλλο πάνω σε ζητήματα φόρμας και όχι ουσίας, περνάει σε μια αυτοαναφορική φάση χάι τεκ αυνανισμού.

Σχετικά με την ελληνική ορθογραφία μου, δε θα αναλωθώ σε ψευτομετριοφροσύνες. Πρέπει να τονίσω ότι όταν γράφω λέξεις όπως αβγό, παρασκεβιάτικα κλπ., γνωρίζω πως αποκλίνω από τη σωστή ορθογραφία, αλλά το κάνω επίτηδες για μια πλειάδα λόγων ( το βήτα μου θυμίζει βυζάκια και ως εκ τούτου το χρησιμοποιώ συχνότερα, το χ και το φ μεταφέρουν μεγαλύτερη αμεσότητα από το κ και το π, το στρίμωγμα συμφώνων συμβολίζει ευκολότερα το βάρος της χειρονακτικής εργασίας της ανάσυρσης αναμνήσεων).

Αν γινόταν, θα ήθελα να γράφω όπως ο Ναϊπώλ, ή ο Λε Καρρέ, δηλαδή σε μια πρόζα κυνική και ακριβόλογη, με σπάνια δείγματα λυρισμού. Στο ελληνόφωνο δίκτυο υπάρχει υπερβολή στην έκφραση που σπάνια συμβαδίζει με την αξία του περιεχομένου. Από την άλλη, μου αρέσει να διαβάζω το Βαγγέλη και αυτόν εδώ τον τύπο, επειδή αν και ιδεολογικά με χωρίζουν πολλά και από τους δυο, θεωρώ ότι αξιοποιούν τη γλώσσα μας με έναν δυνατό τρόπο, τόσο δυνατό που σε οποιαδήποτε λογική χώρα θα είχανε βγάλει ένα καζίνο φράγκα γράφοντας βιβλία.

Για μένα, ιδανική αξιοποίηση του μέσου θα ήταν να υπάρχουν μόνο εξειδικευμένα βλόγκια, δηλαδή να γράφουν πυροσβέστες, ειδικοδυναμίτες, φύλακες σωφρονιστικών καταστημάτων, πουτάνες, λαθρέμποροι, μάγειρες, ακροβάτες και λοιποί για τις εμπειρίες τους, μόνο για πράματα που ζουν και ξέρουν άριστα. Το περί πάντων μπλα μπλα μπορεί να συντηρήσει το ενδιαφέρον του αναγνώστη μόνο αν συντρέχουν εξαιρετικοί λόγοι, όπως προσωπική γνωριμία με το γράφοντα ή πελώριο ταλέντο στην έκφραση. Αυτή η διαπίστωσή μου με φέρνει σε δύσκολη θέση, διότι ναι μεν προσπαθώ να περιορίσω τη θεματολογία μου, αλλά ακόμα κι έτσι δεν ξέρω ποιόν και γιατί θα μπορούσε να ενδιαφέρει.

Τελικά, όπως έγραψε ο μεγάλος Μπουκόφσκι, όλα αυτά είναι το διανοητικό αντίστοιχο του να λιμάρει κανείς τα νύχια του.

TσινγκΝταο, ΣανΝτονγκ

2007-03-03T17:23:00.002+08:00

Αθροίζω πόλεις. Φτιάχνω στο νου μου συλλογές από χιλιόμετρα. Άλλο ένα αεροδρόμιο, άλλος ένας αυτοκινητόδρομος, άλλο ένα ξενοδοχείο. Θέλω να δω τον τόπο και το νερό όπου θα περάσουνε τα γιωτ και οι ιστιοσανίδες το 2008. Τον τόπο της πρώτης κινέζικης μπύρας.

Σι λαο ρεν γκουαν γκουαν γιουεν. Σκαρφαλώνω τους βράχους και τα πέτρινα σκαλοπάτια, τρέχει ο ιδρώτας ποτάμι κάτω από τον κάθετο ήλιο. Κιόσκια και τσαγερίες, φυτείες και πέτρες. 6 φορές χτυπάω με το ξύλο την πελώρια μπρούτζινη καμπάνα, για τύχη και μακροζωία. Συνεχίζω την ανάβαση, μόνο και μόνο για να δω τη θάλασσα να στραφταλίζει από την κορυφή. Μοναξιά. 2 λεωφορεία τίγκα, σταμάτησαν στην είσοδο και όλοι μπούκαραν στο σουπερμάρκετ. Αγόρασαν παστά και σνακς, έριξαν ένα βλέφαρο στο λόφο και ξανάφυγαν.

Οι κάτοικοι της πόλης είναι χαλαροί, παραλιακοί, προάστιοι. Δε σηκώνουνε για δεύτερη φορά το βλέμμα πάνω στις μουτσούνες των ξένων. Δεν παζαρεύουν ασταμάτητα όπως οι λοιποί κινέζοι. Ψαρεύουνε στις προβλήτες, ξεραίνουνε τα ψάρια και τους αστερίες στους δρόμους, πουλάνε πέρλες και μπιχλιμπίδια από όστρακα. Βάζουνε γλυπτά αφηρημένα, από ατσάλι και πλαστικό στις πλατείες τους και τα βάφουνε κατακόκκινα. Παίζουνε μουσική παντού, έχουνε στα δέντρα μεγάφωνα. Πετάνε χαρταετούς στην πλατεία της 4ης Μαίου, αγοράζουνε ξύλινα χτένια έξω από το δημαρχείο. Ήρεμα, κάτω στα βράχια, βγάζουνε τα καβούρια από τις τρύπες τους.

Το Νοέμβρη του 1897 ο γερμανικός στρατός αποβιβάστηκε στο Τσινγκντάο και το κατέλαβε για περίπου 20 χρόνια. Κουβαλήθηκαν αρχιτέχτονες που έφτιαξαν ολόκληρες συνοικίες κατά τα πρότυπα των ευρωπαϊκών προαστείων. Αυτός ο χαρακτήρας, διατηρείται ακόμα και σήμερα στο Πα ντα γκουάν, στους δρόμους με σειρές από διαφορετικά δέντρα, στις γοτθικές στέγες και τα παλιομοδίτικα, σχεδόν αποικιοκρατικά ξενοδοχεία. Το 1903 ξεκίνησε η πρώτη μπυραρία σε αυτούς τους μεσημβρινούς. Σήμερα, πίνουνε τη μπύρα τους – που φέρει το όνομα της πόλης τους – σαν αναψυκτικό. Ίσως γιαυτό να είναι όλοι τόσο χαλαροί. Το ετήσιο φεστιβάλ τους γίνεται Αύγουστο και Σεπτέμβρη. Το μουσείο τους ανοίγει πιο συχνά. Ανάκατα κουβαλάω στο μυαλό μου αυτές τις ιδέες, ανεβαίνοντας πλακόστρωτα σε παλιές συνοικίες μέχρι να φτάσω στο εγκαταλειμένο, διαλυμμένο, πέτρινο παρατηρητήριο για τις πυρκαγιές.

« Δε μου αρέσει η τέχνη του, θυμίζει παιδιά νηπιαγωγείου», μου λέει ο τύπος. Κι όμως, τα βαριά, σεζανικά χρώματα του Ου Τσανγκ Τσιάνγκ είναι άψογα. Κλείνει το μάτι σε ανατολή και δύση. Χαζεύω τους πίνακες, περιμένω να πάει 12, να τελειώσει η λειτουργία για τους καθολικούς κορεάτες της πόλης και να πάω δίπλα να δω τον καθεδρικό του Αγίου Μιχαήλ. Μπαίνω, κάθομαι σε ένα στασίδι και κοιτάζω. Τίποτα νέο, το εξομολογητήριο, ο βωμός, ο πρώτος επίσκοπος θαμμένος μέσα, τα κουτιά για δωρεές, τα λατινικά τσιτάτα και ένα κακόγουστο κίτρινο πάνω στους τοίχους. Ξαναβγαίνω στον ήλιο. Καλύτερος ο ναός του Αγίου Παύλου, από ρώσο αρχιτέκτονα. Έλειπε ο φύλακας και έμεινα να καπνίζω ώρα στην κεντρική είσοδο, κοιτώντας τις μικρές να περνούν, τα μπουτάκια να αστράφτουνε, την κίνηση να χάνεται στο βάθος.

Αφού σκαρφάλωσα το πρόσωπο του πέτρινου γέρου στο σιλαορέν, θέλησα να πάω να δω τους βράχους του λαοσάν, αλλά δεν πρόφτασα. Έμεινα να κατηφορίζω τα εμπορικά του κέντρου προς την παραλία, τσεκάροντας τα παλιά ξενοδοχεία. Την άραξα στην πανσιόν μιας κόρης, τρελαμένης με τη θάλασσα και τα σκάφη, που αγόρασε ένα κτίριο, το έφτιαξε σαν πλοίο και το έκανε μπακπάκερς. Πήρε τη φάτσα μου με μια αρχαία κάμερα και μου ζήτησε να γράψω στο βιβλίο που σημειώνουν όλοι οι επισκέπτες της. Έγραψα, όπως κάνω πάντα, μια καλή τύχη σε αυτόν που μπορεί να διαβάσει τα γράμματά μου στις άκρες του κόσμου και βγήκα να φάω. Κατέληξα σε κορεάτικο, να τρώω καλαμαράκια ψητά με καφτή σάλτσα και να πίνω μπύρα. Ένα ζευγάρι δίπλα μου κάπνιζε ασταμάτητα και έφτυνε σε έναν πλαστικό κάδο. Την έκανα για να βρω μπαρ, ζέστη, δίψα και κατέληξα σε ένα ημιυπόγειο να πίνω και να ακούω σινάτρα, γαλλικά και την αγγλική βερσιόν του gloomy Sunday.

Άφησα τις ακτές και πήρα αεροπλάνο για πιο μέσα. Κάποια ταξίδια δεν τελειώνουν, ακόμα κι όταν βγάλω τα άπλυτα ρούχα από το σάκο μου.

ΣιΑν, ΣαανΣι

2007-03-01T15:19:00.002+08:00

Στον καιρό της δυναστείας των Τανγκ, ένας μεγάλος σεισμός χτύπησε την πόλη. Ο κόσμος φοβήθηκε και ζήτησε εξηγήσεις από τις αρχές. Ο αυτοκράτορας σκέφτηκε να κατευνάσει το Πνεύμα του Δράκου και έστησε μια μεγάλη παγόδα με κωδωνοστάσι στο κέντρο της πόλης. Αλλά 73 θαμμένοι αυτοκράτορες ολόγυρα, φούσκωναν τη γή. Εδώ δεν παίζουμε, σκέφτηκε ο ηγέτης του τόπου. Ubi sunt leones. Και μετέφερε την πρωτεύουσα από τη Σι Αν στο Πεκίνο.

Μια ώρα με το λεωφορείο βαστά η διαδρομή από το αεροδρόμιο στην πόλη. Περνάω αερογέφυρες, ημικαλλιεργημένες εκτάσεις, ρεκλάμες για προϊόντα και εργοστάσια, και μπαίνω στα όρια της αρχαίας πρωτεύουσας του Σααν Σι. Περιφερειακή ασχήμεια, γαλάζιες πινακίδες που διαφημίζουνε την είσοδο στην οικονομική ζώνη της επαρχίας του Λιντόνγκ. Στο βάθος, όμως, αρχίζει ήδη να φαίνεται το παλιό τείχος της πόλης. Άριστα διατηρημένο, ήταν να μπει στη λίστα της Ουνέσκο, ως τμήμα της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς. Αλλά αστόχησαν, χρησιμοποίησαν μοντέρνες μεθόδους διατήρησης και μερικής αναστήλωσης και αποκλείστηκαν. Για μένα, αυτό το τείχος είναι κάτι σα σύμβολο για όλες τις μικρές ατυχίες και ευτυχείς συμπτώσεις που οργανώνουνε τη Σι Αν, μνημεία που ανακαλύφθηκαν από χωρικούς καταλάθος, μικρές αστοχίες στα κτίσματα, έλλειψη χρημάτων για την πλήρη εκσκαφή της ιστορίας της πόλης που πάλλει λίγα μέτρα κάτω από το χώμα, μεταφορά της πρωτεύουσας από πρόληψη.

Τα δάχτυλα του Βούδδα μιλάνε στο δικό τους αλφάβητο. Δείχνουνε έλεος, δύναμη, ελπίδα, ευχή, επιείκεια, κατά πως στρέφονται προς τον ουρανό ή τη γή, πως μπλέκονται μεταξύ τους, τι δείχνουν, τι ένταση έχουν. Στις στήλες με τους χίλιους βούδδες υπάρχει μια παράξενη συμμετρία. Κατά περίεργο τρόπο, οι βούδες στη Σι Αν καταδεικνύουν ινδουιστικές επιδράσεις. Στις πινακίδες κάτω από τα γλυπτά διαβάζω, μποτισάτβα, αβαλοκιτεβάρα, σακυαμούνι. Εδώ πρωτομεταφράστηκαν στα κινέζικα τα ινδουιστικά κείμενα. Έχουνε πολλά χέρια τα αγάλματα και δυνατή μορφή οι ελέφαντες.

Το μπει λιν μπο ου γκουάν, το μουσείο των πέτρινων γραφών λέγεται και «δάσος με τις χαραγμένες πλάκες». Για αιώνες οι καλλιγράφοι σκύβουνε πάνω στις στιγματισμένες πλάκες και ξεσηκώνουνε τα ανάλεκτα του Κουμφούκιου, το βιβλίο του Μένσιου, ποιήματα δέκα δυναστιών, ανακτορικούς καταλόγους, ιστορικά κείμενα. Συγκρίνουνε γραμματοσειρές, βρίσκουνε την τεχνική που τους αρμόζει, εξετάζουνε την εξέλιξη των ιδεογραμμάτων. Κάποτε οι στήλες αυτές ήταν έξω από παλάτια, πανεπιστήμια, στη μέση κήπων. Τώρα, μαζεμένες όλες ολόγυρα σε μια αυλή, λένε την ιστορία της γραφής και της καλλιγραφίας στην Κίνα και πόσο απίστευτα δύσκολο είναι να καρφώνεις το πνεύμα στην πέτρα με λιγότερες από 21 χαρακιές στο κάθε σύμβολο. Πίσω από γυάλινες προθήκες κοιτάζω πέτρες που μιλάνε για την είσοδο του νεστοριανικού χριστιανισμού στην Κίνα του 7ου αιώνα, για τη μετάφραση των ινδουιστικών κειμένων, για τους κανόνες της υικής αφοσίωσης.

Στη μουσουλμάνικη συνοικία για φαγητό. Ζαχαρωτά φρούτα, γλυκά από φασόλι, πίττες με κρέας. Συλλέγω από όλους τους πλανόδιους πωλητές. Και ενώ έχω τιγκάρει κανονικά, μπαίνω σε εστιατόρια για κανονικό δείπνο. Παίρνω σούπα με κρέας αρνίσιο, ευτυχώς δεν την πήζουν στον κορίανδρο, πίνω το πικρό μου τσάι, ζεσταίνομαι. Ξαναβγαίνω και περπατάω στο παζάρι που κλείνει, πιτσιρίκια που ζητιανεύουν, πωλητές τσιγάρων, ελάχιστοι τουρίστες. Χτυπάνε τα ρουθούνια μου μυρωδιές ψημμένης πίττας, φτηνού λαδιού, φτηνότερου καπνού. Ελέγχω μια θεωρία που έχω, σύμφωνα με την οποία παντού στον πλανήτη υπάρχει ένα KFC ή ένα χαμπουργκεράδικο λιγότερο από 200 βήματα μακριά από το αρχαιολογικό ή τουριστικό αξιοθέατο. Μετράω από το τζαμί, 10, 20, 50..80. Πάλι δίκιο έχω.

Η ντε φου σιανγκ, εκτείνεται 100 μέτρα, κάτω από χριστουγεννιάτικα λαμπάκια και είναι τίγκα στους κράχτες. Μπροστά σε καφετέρειες και τσαγάδικα και μπαρ. Στην τύχη αποφασίζω και μπαίνω μέσα στο old skipper bar. Ένα σωσίβιο στον τοίχο. Μπάλα στην τηλεόραση. Αγιοβασίληδες στα παράθυρα. Ξύλινα δοκάρια στην οροφή. Ένας τύπος τραγουδάει ποπ κινέζικα, κυρίως τραγούδια από σαπουνόπερες. Μετά από δυόμιση χρόνια στην ανατολή, αυτή η έκρηξη κακογουστιάς δεν έχει πλάκα για μένα. Πίνω την μπύρα μου, κάνω το τσιγάρο μου και φεύγω. Είναι παγωμένος ο αέρας.

Ο πρώτος και μοναδικός αυτοκράτορας των Τσιν, ο Τσιν Σι Χουάνγκ ανέβηκε στο θρόνο στα δεκατρία του. Η μορφή του δεσπόζει πελώρια πάνω από την κινέζικη ιστορία. Έδωσε κοινό νόμισμα σε όλες τις επαρχίες, το οποίο χρησιμοποιήθηκε για πάνω από 2000 χρόνια και μέχρι πριν από μερικές δεκαετίες. Έφτιαξε μονάδες μέτρησης. Απλοποίησε και κανονικοποίησε τους χαρακτήρες της γραφής. Αλλά το μεγαλύτερο μέλημα της ζωής του, ήταν ο τάφος του.
38 χρόνια. 720.000 άντρες. Το μεγαλύτερο ταφικό μνημείο στην ιστορία της ανθρωπότητας. Ξεκουβάλησαν έναν ολόκληρο λόφο και έσκαψαν 120 μέτρα κάτω από τη γη. Ο αυτοκράτορας πέθανε λίγο πριν κλείσει τα 50 του. Το τελευταίο γκρουπ εργατών τάφηκε μαζί του όταν έκλεισε η έξοδος. Ο γιός του για να τον τιμήσει, διέταξε ακόμα να ταφούν ζωντανές, μαζί με τον πατέρα του, όλες οι ανέγγιχτες παλακίδες του παλατιού. 3000 παρθένες. Αλλά τίποτα δεν καταδεικνύει την ύβρη, τη μεγαλομανία, τη φιλοδοξία και το μέγεθος του άντρα, όσο ο στρατός από τερρακόττα, παραταγμένος για μάχη, χιλιάδες πέτρινα αγάλματα από οπλίτες, άρματα, άλογα, που κοιτάζουν πέρα από το θάνατο, τα όρια της αυτοκρατορίας.

Αγάλματα, φτιαγμένα από ψημμένο πηλό με λιθόσκονη, 22 αιώνες πριν. 2 χιλιάδες ξεθαμμένα, σε παράταξη μάχης, μέσα σε 3 λάκκους. 4 χιλιάδες, ακόμα κάτω από το χώμα. Διακρίνεις τους αξιωματικούς από τις πανοπλίες, τα κουρέματα, τα όπλα. Τους τοξότες από τις θέσεις τους, το ίδιο και τους οπλίτες. Οι αρματηλάτες μένουν με τεντωμένα χέρια, όπως κάποτε που κρατούσαν τα χάμουρα. Έχουνε όλοι διαφορετικές φάτσες, φρύδια, μουστάκια. 40000 όπλα βρέθηκαν στους λάκκους. Όταν τους πρωτοξέθαψαν, είχανε έντονα χρώματα οι πολεμιστές, που όμως ξεθώριασαν γρήγορα στον αέρα. Διστάζουν οι κινέζοι να συνεχίσουν τις εκσκαφές. Περιμένουνε τα λεφτά και την τεχνολογία.
Οι πολεμιστές της Σι Αν, βρέθηκαν κατά λάθος, από χωρικούς. Κανένα ιστορικό βιβλίο δεν τους ανέφερε. Αυτό καταδεικνύει ακόμα περισσότερο την αλαζονεία του αυτοκράτορα των Τσιν, που έφτιαξε ολόκληρη πέτρινη στρατιά και την έθαψε μαζί του. Ίσως, όμως, καλύτερα να έμενε θαμμένη. Όλο το λιντόνγκ ζει από τον τουρισμό, παντού πουλάνε ρόδια, αγαλματάκια και στέλνουν τα παιδιά τους να ζητιανεύουν. Εκπορνεύτηκε η αρχαία πρωτεύουσα. Φρικάρω στη θέα των φλας, από αμέτρητες γιαπωνέζικες φωτογραφικές μηχανές. Η σιωπή των πέτρινων πολεμιστών δε μπορεί να καλύψει τον ήχο από το μασούλημα χιλιάδων μπιγκ μακ στη δυτική Κίνα.

Το Δεκέμβρη του 1936, ο στρατηγός Τσιανγκ βρίσκεται στη Σι Αν. Ενώ οι γιαπωνέζοι αλωνίζουνε την Κίνα, η ΚΜΤ επιμένει να κυνηγά τους κομμουνιστές. «Θέλουμε να γιατρέψουμε τα αίτια, όχι τα συμπτώματα της αρρώστειας», επιμένει ο εθνικιστής ηγέτης. 2 στρατηγοί, μπουκάρουνε στο παλάτι που αναπαύεται ο τζενεραλίσσιμο και οι στρατιώτες τους σκοτώνουν τους σωματοφύλακες. Ο Τσιανγκ φοβάται ότι ήρθαν να τον σκοτώσουν και την κάνει από το παράθυρο, φορώντας ένα μακρύ νυχτικό και τις παντόφλες του. Ο Τσιανγκ είναι 61 ετών και ο χειμώνας βαρύς. Σε 13 λεπτά, έχει σκαρφαλώσει 550 μέτρα από το βουνό και κρύβεται σε μια ρωγμή στο βράχο. Τον ανακαλύπτουν μετά από μερικές ώρες.
Για μέρες βαστάνε οι διαπραγματεύσεις. Η γυναίκα του έρχεται στη Σι Αν να παζαρέψει τους όρους της απελευθέρωσης. Τελικά, ο Τσιανγκ συμφωνεί να αναστείλει τις αντικομμουνιστικές δραστηριότητες της ΚΜΤ και να επικεντρωθεί στον αντιγιαπωνέζικο, πατριωτικό αγώνα. Δέκα χρόνια αργότερα, θα σπάσει αυτός ο όρκος.

Λίγες κολώνες και ένα υπόστεγο, μένουν να θυμίζουν την κρυψώνα του Τσιανγκ. Με παγωμένη ανάσα στο μεσοχείμωνο, κοιτάζω τα βράχια και σκέφτομαι πόσο θα μάτωσε το πόδια του και πόσο θα πάγωσε η ψυχή του εκείνη τη βραδιά, 70 χρόνια πριν. Μετά, κατεβαίνω και βλέπω τον ηθοποιό που έπαιξε τον Τσιανγκ σε μια από τις πιο επιτυχημένες κινέζικες σαπουνόπερες, να φωτογραφίζετε με τους τουρίστες.

Στη μεγάλη παγόδα της αγριόχηνας, ο μοναχός Τανγκ Σεν, μετάφρασε τις σούτρες στα κινέζικα. Ο Τανγκ έγραψε βιβλία, αλλά ήταν και ο ίδιος χαρακτήρας σε βιβλίο και μάλιστα στο πιο γνωστό, κλασσικό κινέζικο, «το ταξίδι στη δύση». Από την κορυφή θα μπορούσα να δω όλη την πόλη αλλά δεν μπόρεσα γιατί η ομίχλη με έκανε να κοιτάω χαμηλά. Στην πλατεία απέναντι, εκκωφαντική μουσική από τα μεγάφωνα και πίδακες νερού που εκτοξεύονται συγχρονισμένα με τη μουσική. Δυο ζευγαράκια φιλιούνται μπροστά στα παράθυρα. Στις τοιχογραφίες, η ιστορία του Βούδδα. Ένα πιτσιρίκι έχει μπήξει τις φωνές και τραβά τον πατέρα του να φύγουν. Το κοιτάζω, φέρνω το δάχτυλο στα χείλη και του κάνω νόημα, σιωπή. Με κοιτά μαγνητισμένο. Τα κάνω συχνά κάτι τέτοια, αλλά μου λένε ότι δεν είναι σωστό.

To 742 στήθηκε το μεγάλο τζαμί, η Αυλή του Ουρανού, για τους εκατό χιλιάδες μουσουλμάνους της Σι Αν. Απανωτές δυναστείες το μεγάλωσαν μέχρι που έφτασε, μαζί με τα λουτρά, τους κήπους και τους λοιπούς χώρους, τα δέκα χιλιάδες τετραγωνικά μέτρα. Αρμονικά δέθηκε η παραδοσιακή ισλαμική αρχιτεκτονική με την κινέζικη. Πλάκες με αραβικά και μανδαρίνικα πάνω σε πέτρινες χελώνες, περιστύλια, ξύλινες γυριστές οροφές, γαλαρίες και υφαντά στους τοίχους πολύχρωμα, που δείχνουνε το στόχο, την Κάσμπα και το μεγάλο προσκύνημα στη Μέκκα.

Νωρίς το πρωί, αχνίζει η ανάσα μου και μπορώ να δω τον χλωμό ήλιο κατάματα. Ακόμα δεν έχουνε πλακώσει οι ορδές των βαρβάρων (σημ. Πολύχρωμοι τουρίστες με τις Κάνον με τους πολυεστιακούς φακούς, τα κόκκινα αντιανεμικά του νορθ φέις, κλπ ) και περιφέρομαι στη σιωπή. Στους εκθεσιακούς χώρους, βλέπω παλιά έπιπλα, καθρέφτες, ένα ηλιακό ρολόι και μια πέτρα με σημάδια από καρφιά: αυτοί που περνούσανε κάποτε τις αυτοκρατορικές εξετάσεις μπήγανε καρφιά στην πέτρα, για να δούνε τι εξέλιση θα έχουνε στην ιεραρχία των υπαλλήλων του αυτοκράτορα. Βγαίνω, κοιτάζω ολόγυρα το παζάρι που στήνεται. Πουλάνε το κόκκινο βιβλίο του Μάο, χαρτογραφίες, υφαντά, αρωματικά κεριά, πέτρινα αγαλματάκια, μουσουλμάνικα σκουφιά. Παντού με καλούν. Χαμογελάω και προσπερνάω.

Nότια της πόλης του χρυσού

2007-02-26T12:00:00.002+08:00

Στην αρχή οδηγήσαμε βόρεια, κοντά στα σύνορα με τη Ζιμπάμπουε. Ορεινά τοπία, γεμάτα δάση. Στην Μπουμαλάνγκα φτάσαμε στο Παράθυρο του Θεού κι είδαμε τον τόπο από ψηλά. Περάσαμε πόλεις με ονόματα όπως Πίτερσμπουργκ και Τζανήν και παντού τα πάντα ήταν ίδια. Οι αγορές με τα λαχανικά και τα ξεραμένα σκουλήκια, οι ξεφτισμένες πινακίδες, ο κόσμος στους δρόμους. Είδαμε χωριά και εγκαταστάσεις να εκτείνονται χιλιόμετρα πάνω στη γη και μαθητές να περπατάνε για ώρες να φτάσουν το σχολείο τους. Ανολοκλήρωτοι καταυλισμοί φαίνονταν σκονισμένοι κάτω από τον ήλιο, εγκαταστάσεις με μόνο τους προκάτ απόπατους στη θέση τους. Παρακάμπτοντας τη Σουαζιλάνδη και οδηγώντας κατά μήκος των Ντράκενσμπεργκ παρατήρησα πωλητές στους δρόμους, να κάθονται υπομονετικά σε καφάσια προκειμένου να πουλήσουν λίγους ανανάδες σε βιαστικούς οδηγούς.

Φτάνοντας στο Ντέρμπαν είδα την Αφρική του τουρίστα, τη φροντισμένη παραλία με τις καφετέριες, τις γριές να πουλάνε μπατίκ υφασματογραφίες, τους πιτσιρικάδες με τα ξυλόγλυπτα και τα χαϊμαλιά. Κι έπειτα, κατά μήκος της ανατολικής ακτής, όλα αυτά τα φτηνά πανδοχεία μέσα στη φύση, επανδρωμένα από μια γενιά χαμένων αναζητητών που πιστεύουν ότι ζουν ευτυχισμένοι καπνίζοντας ντάγκα και κάνοντας μπάνιο στον Ινδικό. Ακόμα κατά νότου, πέρα από το Ηστ Λόντον και μέχρι το Πορτ Ελίζαμπεθ, αυτές τις πόλεις με τις άτυπες διαχωριστικές γραμμές, ανάμεσα στον παράνομο καταυλισμό και την έρημη παραλία, ανάμεσα στους «παραδοσιακούς» χορούς με τις χάντρες και τα αστραφτερά χαμόγελα, και τις φλόγες που ανεβαίνουν από τους τενεκέδες τα βράδια.
Έπινα τον καφέ μου κι ένας γέρος με χαιρέτησε στα ζουλού.
- Καλημέρα.
- Καλημέρα, είπα. Τι γίνεται;
- Καλά. Εσύ τι κάνεις;
- Καλά.

Τρελάθηκε. Άρχισε να φωνάζει, αυτός εδώ ο λευκός μιλά ζουλού, ελάτε να τον δείτε. Ηρέμησε του είπα, μιλώ πολύ λίγα, κι αυτό τον τυποποιημένο διάλογο τον ήξερα γιατί τον είχα ακούσει χίλιες φορές, σαμπονάνι, γιέμπο, ουντζάνι, σκόνα. Ηρέμησε κάπως. Κάποτε, στην αυλή του βασιλιά, η λέξη που σημαίνει μιλώ, ουκουκουλούμα, σήμαινε και ζητώ ακρόαση, μιλώ επίσημα και με ιερουργία. Τώρα φαντάζομαι πως δεν ισχύει. Μαζί με τους ανθρώπους, ξεπέφτουν κι οι λέξεις.

Επιστρέψαμε οδηγώντας βόρεια μέχρι το Γιοχάνεσμπουργκ. Διασχίσαμε την έρημη γη του Καρού, τη γεμάτη ανεμόμυλους με φτερά απ’ αλουμίνιο. Ποτέ δεν είχα δει τόσο ουρανό πάνω απ’ τη γη.

Aπόσπασμα νοτιοαφρικάνικης νύχτας 2

2007-02-23T19:00:00.001+08:00

Ένα βράδυ πήγαμε με το Βήτα και το φίλο του τον Πι στο Τήζερς κοντά στ’ αεροδρόμιο. Είχε πολλές κοπέλες, διάφορα χρώματα κι εθνικότητες και τα ποτά ήταν εντάξει. Καθίσαμε, παραγγείλαμε ουίσκι και βλέπαμε το σόου. Για 100 ραντς, οι κοπέλες χόρευαν πάνω στο τραπέζι σου.
Ο Πι έπιασε κουβέντα με μια αναιμική Ρωσίδα. Τον έπεισε να του χορέψει. Ανέβηκε στο τραπέζι μας κι άρχισε να βγάζει τα εσώρουχα της και να κάνει ακροβατικά. Εμείς πίναμε και μιλάγαμε, μπλέκοντας ελληνικά μ’ εγγλέζικα. Το βασικό σε τέτοιες καταστάσεις είναι να φαίνεσαι ψύχραιμος. Χαμογελάς, δείχνεις ότι εκτιμάς αυτό που συμβαίνει, η κατάσταση είναι της αρεσκείας σου, αλλά δεν τρελαίνεσαι κιόλας. Μιλάς στους φίλους σου, τονίζοντας αυτά που λες με μετρημένες χειρονομίες. Χαμογελάς, φέρνεις το ποτό στα χείλη σου. Κοιτάς την κοπέλα για λίγα δευτερόλεπτα, θυμάσαι κάτι, καπνίζεις, στρέφεσαι στους φίλους σου. Δεν είσαι αδιάφορος. Ενδιαφέρεσαι αρκετά ώστε να τα σκάσεις για προσωπικό χορό, αλλά δεν είσαι ούτε κολλημένος, ούτε λιγούρης, ούτε έφηβος. Έχεις ξαναδεί μουνί στη ζωή σου.
Η ψυχολογία του θαμώνα των στριπτιζάδικων είναι περίπλοκη και στηρίζεται σε μια ευαίσθητη ισορροπία. Γνωρίζεις προκαταβολικά ότι θα καβλώσεις, αλλά δε θα μπορέσεις να κάνεις τίποτα. Η υπερβολική ένταση μπορεί να σε πάρει από κάτω. Απ’ την άλλη πλευρά, δεν ήρθες σ’ αυτό το χώρο για να σκεφτείς τις θέσεις του Βίτγκενστάιν. Η συζήτηση είναι ανάλαφρη, αλλά έχει σημασία. Δεν προσπαθείς πολύ, γιατί φαίνεται, είσαι εκτεθειμένος και οι προσπάθειές σου φωσφορίζουν κι ακτινοβολούν. Η διασκέδαση πηγάζει απ’ την επίγνωση της κατάστασης, τους άγραφους νόμους, τις τελετουργίες.
Ο Πι παραήταν αδιάφορος. Οι κοπέλες βρίσκονται υπό συνεχή επίβλεψη και είναι απαράδεχτο να φανεί πως δε διασκεδάζει ο πελάτης. Σε τέτοιες περιπτώσεις πρέπει να εντείνουν τις προσπάθειές τους. Πρέπει να δείξουν χιούμορ, αισθησιασμό και πρωτοτυπία. Μια στιγμιαία έμπνευση μπορεί να σώσει την κατάσταση. Ξάφνου ακούμε:
- Γεια σου. Με λένε Όλγα.
Η κοπέλα είχε κάνει βαθύ κάθισμα στο τραπέζι, έχει πιάσει με τα δάχτυλά της τα κάτω χείλη και τα κουνά, σα να παίζει κουκλοθέατρο.
- Με λένε Όλγα. Ποιο είναι το δικό σου όνομα;
Καθώς οι κινήσεις τις συγχρονίζονται με τις φωνούλες που βγάζει σκέφτομαι πως τα κέρδισε τα λεφτά της.
Είδα μια ξανθιά που πολύ μου άρεσε και ο Βήτα μου κέρασε το χορό. Ανέβηκε στο τραπέζι, άρχισε. Πήρα κι εγώ να επαναλαμβάνω το σύστημα του Πι, περιμένοντας την έκπληξη. Κάποια στιγμή έμεινε μόνο με τις μπότες της, τις έφερε στους ώμους μου και κλείδωσε τα πόδια πίσω απ’ το κεφάλι μου. Κάθε λίγο τα τράβαγε προς το μέρος της, το κεφάλι μου τιναζόταν κι έφτανε πολύ κοντά της. Νόμιζα ότι μπορούσα να δω μέσα της μέχρι τον οισοφάγο.
Φεύγοντας, δυο κοπέλες είχαν στήσει χορό μπροστά σ’ ένα γέρο με τεράστια γυαλιά από ταρταρούγα. Κάπνιζε ένα πελώριο πούρο και είχε βυθιστεί σ’ ένα στρόβιλο από πόδια, δάχτυλα και γλώσσες. Σαν εισαγγελέας έμοιαζε, ή πρώην υπουργός. Μπορεί και να ήταν.

Απόσπασμα νοτιοαφρικάνικης νύχτας

2007-02-23T18:18:00.002+08:00

Το χρώμα του δέρματός σου ορίζει που μπορείς και πού δε μπορείς να πηγαίνεις, τουλάχιστον χωρίς να οπλοφορείς. Η αλήθεια είναι ότι με ένα ημιαυτόματο περισσότερα μέρη γίνονται προσβάσιμα, αλλά αποκτάς άλλα προβλήματα. Στην πραγματικότητα στο κέντρο του Γιοχάνεσμπουργκ δεν έχει νόημα να πάς χωρίς όπλο, αλλά επειδή ακριβώς κανένας λευκός δεν είναι αρκετά αυτοκαταστροφικός ώστε να περιπλανηθεί στο Χίλμπροου άοπλος, οι πάντες θα υποθέσουν ότι οπλοφορείς ούτως ή άλλως.
Με τον Βήτα και το Γάμα, έξω απ’ το Summit Club. Στην είσοδο ένας γιγάντιος μαύρος μας ρωτά αν οπλοφορούμε.
- Όχι, λέω.
- Πρέπει να σε ψάξω, λέει.
Και με ψάχνει. Μπαίνοντας μέσα διαπιστώνω ότι υπάρχει θυρωρείο για τα όπλα, μεγαλύτερο κι απ’ το βεστιάριο της Λυρικής. Υπάρχει και κάτι που μοιάζει με ντουζιέρα, αλλά μόλις τραβάω την πλαστική κουρτίνα στο πλάι βλέπω τους αμμόσακους. Θάλαμος απασφάλισης. Αρχίζω να αιστάνομαι λίγο νευρικός, αλλά δε θέλω να φανώ μαλάκας μπροστά στους φίλους μου. Ανεβαίνουμε. Το μέρος είναι αρκετά μεγάλο και γεμάτο πουτάνες κάθε χρώματος. Μπιλιάρδα, ηλεκτρονικά, πολλά μπαρ, η κεντρική σκηνή για το σόου. Δίπλα στις τουαλέτες μ’ αρπάζει μια πόρνη απ’ αρχίδια.
- Κοίτα μεγάλα χείλη που έχω, λέει. Θα τον γλύψω και θα τον σφίξω… θα σ’ άρεσε; Θες να πάμε δίπλα;
- Θα σε βρω αργότερα, λέω για να ξεφύγω. Άσε με να πιω πρώτα μια μπύρα με τους φίλους μου.
Το στριπτήζ ξεκινά και ατενίζουμε τη σκηνή. Ο Βήτα τρώει κόλλημα με τη σερβιτόρα. Αναρωτιέται αν είναι κι αυτή μέσα κι αν μπορούνε να κανονίσουνε κάτι. Ο Γάμα θέλει να μου κάνει πάσα μια Ζαμπιανή πουτάνα, που είναι καλοντυμένη και κρατά το κινητό της σαν επιχειρηματίας. Επιμένει ότι θα μου κάνει έκπτωση επειδή είμαι όμορφος. Υπάρχουν λιγοστοί λευκοί θαμώνες και είναι οι πιο απίθανες φάτσες που επινόησε ποτέ ο Θεός. Όσο πιο ηλικιωμένοι, τόσο νεαρότερες οι πόρνες που τους τρίβονται.
Στη σκηνή, οι κοπέλες τα δίνουν όλα. Κάθε φορά που τελειώνει ένα νούμερο, έρχεται ένας μαύρος μ’ ένα βρεμένο πανί και καθαρίζει το σιδερένιο στύλο. Και σκέφτομαι, τι δουλειά κι αυτή, πρέπει να του μιλήσω, πρέπει να μου εξηγήσει…οι κοπέλες κάνουν όλο και πιο απίθανα ακροβατικά, δείχνοντας όλο και πιο πολλά. Ο Βήτα θέλει να φύγει, έχουμε αργήσει και δεν έχει ειδοποιήσει τη γυναίκα του.
Βγαίνοντας, καθυστερούμε λίγο στις σκάλες. Φωνάζουμε ο ένας στον άλλο, ο Βήτα θέλει να μου δώσει λεφτά να πάω με τη Ζαμπιανή, εγώ λέω δεν έχω καμιά επιθυμία, πάμε να φύγουμε. Ο σεκιουριτάς αγριεύει, κοιτάτε, λέει, ή πάνω ή κάτω, μην κλείνετε τη σκάλα και μη φωνάζετε. Όταν βγαίνουμε, νομίζουν ότι πάμε σε κάποιο μηχάνημα αυτόματης ανάληψης, μπορεί και να άκουσαν τη συζήτησή μας και να παρεξήγησαν. Αμέσως μας προτείνεται από το μαγαζί ένοπλη συνοδεία. Λέμε όχι, δε χρειάζεται, φεύγουμε. Φτάνουμε στ’ αμάξι σκοντάφτοντας πάνω σ’ αμέτρητα βλέμματα.

Πλεονάκις εμπυροπότησάν με εκ νεότητός μου και ουκ ηδυνήθησάν μοι

2007-02-21T17:48:00.000+08:00

Μπορεί να είμαι κατά του ελιτισμού σε ξυδοθέματα και υπέρ μιας αταξικής προσέγγισης του αλκοόλ, μπορεί να στηρίζω την ιδεολογία της φτηνής μπαρότσαρκας και να φρονώ πως μετά την 4η μπύρα ή το 3ο ποτό όλες οι γεύσεις είναι ίδιες, μπορεί να πίνω για να σκοτώσω μνήμες και όχι για να μάθω νέα κόλπα στον ουρανίσκο μου, μπορεί να έχω κατεβάσει αμέτρητες μπύρες φριχτής ποιότητας σε μια εικοσάδα χώρες, παρόλα αυτά, επικροτώ την προσπάθεια των παιδιών να ενημερώσουν το ελληνόφωνο δίκτυο σε θέματα ζύθου. Για πολλούς από μας, η μπύρα είναι η μακροβιότερη και πιστότερη σχέση μας. Αν δεν την πάρουμε στα σοβαρά είμαστε χάλια γκόμενοι.

ΤσανγκΤσουν, ΤζιΛιν

2007-02-14T16:59:00.002+08:00

Έχουνε έρθει περίπου 300 σκανδιαναυοί στο ΤσανγκΤσουν για το βασαλόπετ, την ετήσια κούρσα κρος κάουντρι, 50 χιλιόμετρα. Όταν φτάνω στο ξενοδοχείο με καθυστέρηση, έχουνε αρχίσει να μεθάνε στο μπαρ. Τρώω και πηγαίνω και γω. Κάποιοι φοράνε κουστούμια. Κάποια άλλοι είναι με ρούχα για σκι. Οι μεσήλικες έχουνε γενειάδες. Οι πιτσιρικάδες χαζά κουρέματα. Ένας φιλανδός ποδοσφαιριστής προσπαθεί να φλερτάρει μια φίλη μου γαλλίδα ( η οποία, από τη μεριά της μάνας της κατάγεται από τη Μαντώ Μαυρογένους ). Από τα μεγάφωνα ακούγεται Μάικλ Τζάκσον. Στη σκηνή ανεβαίνει ένας παρουσιαστής τοκ σόου στο Όσλο, που προφανώς είναι διασημότατος, όπως με βεβαιώνουν όλοι. Έρχεται και ένας από τους κύριους διοργανωτές, ένας κοντός τύπος με γκρίζο μουστάκι, φορώντας μια ολόσωμη λεοπαρδαλέ φόρμα για να είναι ασορτί με αυτά που φοράει το πιτσιρίκι του.

Σκέφτομαι ότι είμαι υπερβολικά νηφάλιος και κατεβάζω άλλο ένα ποτήρι βαρελίσια. Περιμένω να αρχίσει η αντίστροφη μέτρηση για το νέο έτος για να ανοίξω τη σαμπάνια που έχω κουβαλήσει. Στη σκηνή, τραγουδάνε κάτι στα νορβηγικά, αρχίζουνε τα «σκολ» και ξαφνικά μου εύχονται, καλή χρονιά! Ρε, ντοντ φακ γουιθ μι, λέω, η αντίστροφη μέτρηση τι απέγινε; Προφανώς ξεχάστηκε. Κατάρα στους βόρειους, λέω, και ανοίγω τη σαμπάνια καταβρέχοντας κόσμο. Για ένα μαγικό πεντάλεπτο, μένω με το μπουκάλι μετέωρο και βλέπω τους πάντες ή να μιλάνε στο κινητό ή να στέλνουνε SMS. Πάμε γαμιώντας ως πολιτισμός, σκέφτομαι, και πίνω μόνος μου.

Κατά τη μία, οι αθλητές έχουνε πάει για ύπνο, τα μεσήλικα ζευγάρια χορεύουνε αγγίζοντας ανάλαφρα ο ένας τον κώλο του άλλου και γω με έναν φίλο μου από τη Νέα Ορλεάνη πίνουμε σα να μην υπάρχει αύριο και λέμε βρώμικες ιστορίες. Νωρίτερα, ο μάνατζερ του ξενοδοχείου μας πέρασε για 2 πρωταθλητές του σκι που ήρθαν με καθυστέρηση και μας τάισε μέχρι σκασμού, ψαρικά, καβουρόψυχα, κρέας με σάλτσα πιπέρι. Όταν τελικά έφτασαν οι πρωταθλητές, είχαμε αφήσει γιαυτούς μόνο δυο φέτες καρπούζι σε μια πιατέλα. Το θυμόμαστε, γελάμε, συνεχίζουμε να πίνουμε. Και μετά πίνουμε κι άλλο. Δε θυμάμαι και πολλά άλλα.

Στα βορειοανατολικά αγαπάνε τις σάλτσες με σκόρδο, το καλαμπόκι και τις σούπες με πολύ κρέας. Χρησιμοποιούνε όμως βαριά μπαχάρια που σκοτώνουν τις άλλες μυρωδιές. Σε αντίθεση με το Χέιλονγκτζιάνγκ, που δείχνει καταφανέστατη τη ρωσική επίδραση, στο Τζιλίν έχουνε δική τους κουζίνα. Τρώνε τάρανδους και τις μύτες από τα γουρούνια. Παραείναι εξωτική η κουζίνα τους, ακόμα και για τα δικά μου γούστα, και τη βγάζω με φασόλια, σούπες με ψάρι και χοιρινό. Το εστιατόριο έχει τους τοίχους στρωμένους με παλιές επαναστατικές αφίσες και αποκόμματα από εφημερίδες. Παλιοί καθρέφτες και ραδιόφωνα, ο Μάο, ο Τζου Εν Λάι και ένας μπρούτζινος Βούδδας στην είσοδο. Τρώω λίγο, πίνω τσάι, σκέφτομαι να το γυρίσω στις μπύρες, αλλά αναρρώνω ακόμα. Βγαίνω στους μείον 15 και περπατάω. Γλυστράει ο πάγος στα πεζοδρόμια. Έξω από το εμπορικό κέντρο, κάνουνε προμόσιον το τελευταίο μοντέλο της νόκια.

Για έξι χρόνια μεγαλώνει, στην περιφέρεια της πόλης, γύρω στην παγωμένη λίμνη, ανάμεσα στη βιομηχανική ερημιά, τους τεράστιους δρόμους που δεν έχουνε ακόμα αρκετά αυτοκίνητα, τις υπερυψωμένες γέφυρες. Στην αρχή ήτανε λίγα τα πέτρινα αγάλματα, κάποιες δωρεές κυρίως από Ρωσία. Τώρα περπατάω ώρες, παγώνει η ανάσα στους –20, κοιτάζω πέτρινους πολεμιστές από το Φίτζι και αφηρημένη τέχνη από τη Λιθουανία. Στο βάθος, κάποιο αποτυχημένο οικιστικό πρότζεκτ, ομόχρωμοι, άδειοι ουρανοξύστες. Καμινάδες που αχνίζουνε στο βάθος. Σηκώνω τα μάτια και ξέρω ότι έχω έρθει μακριά από τον τόπο και τους τρόπους μου. Παίρνει να δύει ο ήλιος, τρεις εργάτες πάνω σε ποδήλατα χαιρετούν. Κατεβάζω περισσότερο το σκουφί στα αφτιά μου. Βγαίνω έξω, παίρνω ταξί. Αρκετός σοσιαλιστικός ρεαλισμός και πάγος. Πάω στο Σανγκρι-Λα για καφέ στο λόμπυ.

O ακροβάτης μιλά σε κοφτά μανδαρίνικα με βόρεια προφορά. Η γυναίκα, με φλουριά στο στήθος, σιγοντάρει. Δεν πιάνω τις αστείες ιστορίες, ούτε τα τραγούδια. Κάποια στιγμή, ένας από τους μουσικούς της μπάντας μπαίνει στο σκετσάκι. Παριστάνει ότι έχει κάποια σχέση με τη γυναίκα, πίσω από την πλάτη του ακροβάτη. Κάθε που αυτός τους καταλαβαίνει, ή τους πιάνει να φιλιούνται, τους κλοτσάει. Μετά, κάνει διάφορα φλικ φλακ στην πίστα. Είναι τρελοί, αυτοί οι κινέζοι.Με καλέσανε σε παράσταση ενός λαϊκού θεάτρου με καλή φήμη. Θα μπορούσα να πω όχι, αλλά νωρίτερα η οικοδέσποινα με τάισε τένοντες τάρανδου και σούπες και οι αντιστάσεις μου είχανε καμφθεί. Στο δεύτερο νούμερο, ένας τύπος με αστείο κούρεμα και κίτρινο μαντήλι, κάνει τούμπες με το κεφάλι και παριστάνει τον πούστη. Όταν φεύγει από τη σκηνή, μπαίνουν ένας νάνος και μια τραγουδίστρια. Ο νάνος μας καλεί να χειροκροτήσουμε, να τον ενθαρρύνουμε και αμέσως πηδάει από τη σκηνή και αρχίζει να τρέχει γύρω από το θέατρο με δαιμονική ταχύτητα. Επιστρέφει, πηδώντας στη σκηνή και λέει ότι όποιος δε χειροκρότησε, θα τον βρει το βράδυ κουρνιασμένο στο προσκέφαλό του. Η γυναίκα τον κλοτσάει με δύναμη και αυτός πέφτει κάτω. Σηκώνεται. Τον ξανακλωτσάει. Ξαναπέφτει. Κάποια στιγμή, ο νάνος στήνεται στη μέση της σκηνής, η γυναίκα πάει πίσω του, παίρνει φόρα, δένει το φόρεμα γύρω από τη μέση της και πηδάει στους ώμους του. Αυτός, τραμπαλιζόμενος, με την τραγουδίστρια στους ώμους, κατεβαίνει από τη σκηνή και πάλι, τρέχει σαν τρελός γύρω γύρω στο θέατρο. Όταν επιστρέφει, η γυναίκα κατεβαίνει από τους ώμους του και αρχίζει να τραγουδάει, πιάνοντας τρελές οκτάβες σε ψηλά ντεσιμπέλ.Το ακροατήριο μαγεμένο, κοιτάει, ακούει και μασουλάει λιόσπορους.

Μια μαριονέττα είναι παγιδευμένη στο παλάτι: ο τελευταίος Αυτοκράτορας. Του λένε ότι είναι ζωντανός Θεός, αλλά δε μπορεί να βγεί έξω από την πόρτα του. Του λένε ότι κυριαρχεί σε μια αχανή γη, αλλά σκύβει το αφτί σε γιαπωνέζους συμβουλάτορες. Παίζει τένις, μαθαίνει εγγλέζικα, κάνει βόλτες με μια μαύρη κούρσα που του έφεραν από το Ντιτρόιτ. Αλλά ξένα στρατεύματα βιάζουν και σκοτώνουν λίγα μίλια μακριά από το κρεβάτι του. Τον παντρεύουνε με ένα παιδί και αυτή τον κερατώνει. Την περιορίζει στο δωμάτιό της και αυτή μαραζώνει. Καπνίζει όλο και περισσότερο όπιο. Τα σημάδια της σχιζοφρένειας πληθαίνουν. Πεθαίνει. Ο Που Γι ξαναπαντρεύεται με άλλη μια δεκαεξάχρονη. Έξι χρόνια μετά, πεθαίνει και αυτή. Κυλάει ο χρόνος σαν ποτάμι, ο πόλεμος τελειώνει, ένας άλλος αρχίζει, η επανάσταση κυριαρχεί και ο αυτοκράτορας γίνεται πολίτης. Προλαβαίνει να γεράσει πριν πεθάνει. Κάνω τρελό σπριντ μέσα στο παλάτι. Έχει πάει 11, η πτήση μου είναι στη 1 και ο σάκος μου ακόμα στο ξενοδοχείο. Βλέπω την αίθουσα του Θρόνου, λαμπρά, το γραφείο, το γκαράζ, τις αυλές, περίλαμπρα, σταματάω για λίγο μπροστά στο λουτρό του – ξέρω ότι περνούσε 2-3 ώρες κάθε πρωί στην τουαλέτα του διαβάζοντας εφημερίδες, αφού δεν είχε τι να κάνει, ανεβοκατεβαίνω σκάλες, θαυμάζω ταπετσαρίες και πολυθρόνες και κουρτίνες και τραπέζια, προσπαθώ να θυμηθώ αν αφήσανε το Μπερτολούτσι να κάνει τότε το γύρισμα στο παλάτι, αδύνατο να θυμηθώ, βγαίνω πάλι έξω, κατεβάζω το μαύρο μου σκουφί στα αφτιά, βουτάω σε ένα ταξι και του λέω γρήγορα. Νεύει, παρατάει τους κύριους δρόμους, μπουκάρει σε πάρκιν και παγωμένους χωματόδρομους και με γυρίζει σε 19 λεπτά.

Περπατάμε ώρα για να βρούμε αγάλματα φτιαγμένα από χιόνι. Κόβουμε δρόμο μέσα από το δάσος. Χανόμαστε. Στην παγωμένη λίμνη, ένα μαύρο άουντι σπινιάρει. Δυο τύποι βγαίνουνε και μας πετάνε χιόνι. Ξαναμπαίνουν, ξαναφεύγουν. Αρχίζω να πιστεύω ότι το κρύο χαζεύει τους ανθρώπους. Πρωτύτερα, ήθελα να τσουλήσω σε μια χιονοπλαγιά με ένα σωσίβιο στον κώλο, και παρέκαμψα μια ουρά με 40 μαθητές δημοτικού. Μετά, οδήγησα ένα μπάγκι στον πάγο, κάνοντας τρελές στροφές. Αιστάνομαι κουρασμένος. Την προηγούμενη μέρα έφαγα κάτι που με χάλασε. Ξέρναγα νερό στη μέση της νύχτας. Δε μπόρεσα να φάω ούτε πρωινό. Βουλιάζουνε οι μπότες μου στο χιόνι, σφυρίζει ο αέρας στα γυμνά κλαδιά, ξεραίνονται τα χείλη μου. Ο ήλιος παίρνει να χαμηλώνει. Ξέρω ότι λίγο αργότερα, θα πέσει η θερμοκρασία στους μείον 23.

Πέρα από το τελευταίο παγωμένο χωράφι, στα πιο βόρεια σύνορα, είναι η ευτυχία μου πηχτή σα μέλι και λευκή σα μάρμαρο.

αυνανισθέντες μαθητεύσατε πάντα τα έθνη

2007-02-08T14:16:00.000+08:00

Γενικά, κατα κανόνα και όπως έχω ξαναγράψει, είμαι ενάντιος στα λάιφσταϊλ περιοδικά, τη γκλοσσαρισμένη πορνογραφία τύπου 80ς και το βαρετό έντυπο ερωτισμό που αναπαράγει φωτοσοπάδικες φαντασιώσεις που έχουν καταστεί απαρχαιωμένες, ένεκα η επέκταση του διαδικτύου και της ερασιτεχνικής πορνογραφίας. Δε βρίσκω κανένα λόγο πλέον να κυκλοφορούν σήμερα γκατζετάδικα "περιοδικά για τον άντρα" που πετάνε φωτογραφίες από κότερα, ηχοσυστήματα και σιλικονάτες ξανθιές και θεωρώ πως συνιστούν παλινδρόμηση για την ερωτική κουλτούρα του καιρού μας.

Από την άλλη, πριν μάθει κανείς να τρέχει, πρέπει να μάθει να περπατά γιαυτό και γω χαιρετίζω την προσπάθεια του κινέζικου FHM, που έχει μόλις δυο χρόνια και ηγείται μιας προσπάθειας σε μια χώρα που είναι πρακτικώς αδύνατο να βρει κανείς αντρικά αποσμητικά στη συντριπτική πλειοψηφία των πόλεων. Εντέλει, όλες οι επαναστάσεις ξεπερνιούνται από τα ίδια τα γεγονότα, αλλά αυτός δεν είναι λόγος για να μη συμβούν σε πρώτη φάση.